موسسه مطالعات ایران اوراسیا - آخرين عناوين فرهنگ و هنر :: نسخه کامل http://www.iras.ir/fa/society-and-culture Wed, 22 Nov 2017 05:18:25 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal02/ch01_newsfeed_logo.gif تهیه شده توسط موسسه مطالعات ایران اوراسیا http://www.iras.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام موسسه مطالعات ایران اوراسیا آزاد است. Wed, 22 Nov 2017 05:18:25 GMT فرهنگ و هنر 60 اسلام، دولت و امنیت در آسیای مرکزی پس از فروپاشی شوروی http://www.iras.ir/fa/doc/note/3414/اسلام-دولت-امنیت-آسیای-مرکزی-فروپاشی-شوروی یادداشت سردبیر: بخش اصلی این تحلیل برگردانی از مقاله وب سایت «میراث سرخ»، وابسته به پایگاه خبری-تحلیلی اوراسیانت با همین عنوان است. بلشویک ها پس از  انقلاب اکتبر 1917 و تقویت قدرت خود، به دنبال نابودی اسلام در آسیای میانه و جاهای دیگر اتحاد جماهیر شوروی برآمدند. با این حال ریشه دوانیدن اسلام در جوامع منطقه باعث شد تا کمونیست ها تلاش کنند تا به نوعی دیگر با این دین مقابله کنند و آن چیزی نبود جز تلاش برای تحت تسلط درآوردن دین با استفاده از برخی نهادسازی ها. دهه های اول حکومت شوروی واقعا برای وفاداران در آسیای میانه سخت گذشت، چرا که حکومت در برخورد با مسلمانان بسیار خشن عمل می کرد. مقامات شوروی در اواخر دهه 1920 مبارزات گسترده ای را انجام دادند که به دنبال مقابله با مذهب از جمله تغییر شیوه های زندگی و بستن مساجد بود.   نگرش شوروی نسبت به اسلام در دهه 1940 شروع به تغییر کرد. در اوج جنگ جهانی دوم و طی سال 1943، دولت شوروی مجوز تاسیس «ادارۀ روحانی مسلمانان آسیای مرکزی و قزاقستان»  (SADUM)را صادرکرد. به دنبال این اقدام، حج در سال 1945 قانونی شد و یکی از مهم ترین مکان های یادگیری اسلامی آسیای میانه، یعنی مدرسه میرعربی در بخارا، در سال 1946 بازسازی شد. با این حال تحت نفوذ و قدرت ادارۀ روحانی مسلمانان آسیای مرکزی و قزاقستان، دین به شدت کنترل شد، روحانیون حکومتی منصوب شدند، کتاب هایی منتشر شد و کنفرانس های بین المللی را سازماندهی کردند تا این منطقه را به عنوان الگو برای سازگاری سوسیالیسم و ​​اسلام معرفی کنند. در چنین شرایطی فقط یک شکل مشخص از اسلام با سوسیالیسم سازگار بود و این همانی بود که تحت عنوان «اسلام خوب» از آن یاد می شد. این اسلام توسط روحانیون تعیین شده از سوی دولت نمایندگی می شد و مسلمانان نه تنها مجبور به انجام امور دینی نبودند بلکه حتی به خدا نیز باور نداشتند.   مقامات شوروی اسلام را به عنوان بخشی از میراث ملی آسیای میانه به این دلیل ترویج می دادند که راهی برای تشخیص مردم محلی از افراد بیگانه بود. با این حال، دین را به گونه ای طراحی کرده اند که با منافع نظام شوروی مقابله نکند. در نقطه مقابل، «اسلام بد» گونه ای بود که با حکومت سکولار شوروی مخالفت می کرد. برای شوروی ها، اسلام به عنوان یک نیروی خطرناک اجتماعی تهدیدی برای قدرت آنها دیده می شد، بنابراین، چیزی بود که نیاز به مدیریت دقیق داشت. این دیدگاه متضاد از اسلام امروزه در میان بسیاری از اعضای دولت در سراسر منطقه، حتی 26 سال پس از فروپاشی شوروی، همچنان ادامه دارد. سیاست های دولت های معاصر نسبت به اسلام بیشتر شبیه به شیوه های مقامات شوروی است.   دو واقعه در تاجیکستان با فاصله زمانی 30 سال از یکدیگر این واقعیت را برجسته می کند. نخست این که قربان مانونوف 73 ساله و نماینده حزب رنسانس اسلامی تاجیکستان در  تابستان 2015 و در شهر نورک و به همراه ده ها تن از مردان محلی دستگیر شد. ویدئوی 13 دقیقه ای که توسط وزارت امور داخله تاجیکستان تهیه شده، مانونوف را به دلیل «گسترش عقاید غیر مذهبی» و «تلاش برای ایجاد یک دولت اسلامی» از طریق فعالیت های مخفی خود در تاجیکستان متهم معرفی می کند. رویداد دوم به سال 1986 برمیگردد که طی آن مقامات شوروی، عبدالله سعیدوف، یک راننده در اداره تجهیزات موجود در کورگان تپه، را بازداشت کردند. سعیدوف در میان 40 فرد دستگیر شده ای بود که بر اساس ادعاها «تبلیغ مذهبی» را گسترش می داد. به گفته مقامات، سعیدوف اساسا مردم را به توقف تماشای تلویزیون و نادیده گرفتن تعطیلات سکولار تشویق می کرد. وی که بعدها نام خود را به عبدالله نوری تغییر داد در سال 1990 به عنوان بنیانگذار حزب رنسانس اسلامی تاجیکستان مطرح شد.   مقامات در آسیای مرکزی، همانند مقامات در دوران شوروی، تمایل دارند اسلام را از طریق لنز امنیت ببینند. از نگاه کشورهای منطقه آسیای مرکزی، در حالی که اسلام حکومتی یک منبع مشروع برای رژیم های خودکامه آسیای مرکزی است، اسلام واقعی به صورتی غیرمنتظره تهدیدی بالقوه برای ثبات است. هنگامی که کشورهای مستقل در آسیای میانه در سال 1991 ظهور کردند، رهبران این جمهوری ها قصد داشتند با توجه به هویت اسلامی این جمهوری ها، وجهه خود را در میان مردم افزایش دهند. در همین راستا صفر مراد نیازف به حج رفت. همه جمهوری ها آزادی مذهب را در قانون اساسی تضمین کردند. مساجد باز شد، ارتباط با بقیه جهان اسلام دوباره برقرار شد و دانشجویان شروع به تحصیل در مدارس سایر نقاط جهان اسلام کردند.   با وجود این تغییر شکل، دولت های تاسیس شده در آسیای مرکزی پس از استقلال نیز همچنان شیوه ها و نگرش های دوران شوروی را سرلوحه عمل خود قرار دادند. مقامات سکولار و نخبگان تحصیلکرده همچنان تمایل دارند تا از شیوه های دوران پیشین برای حکومتداری استفاده کنند. از آنجایی که اسلام تحت نظارت حکومت بخشی از هویت ملی جمهوری های آسیای مرکزی را تشکیل می دهد، شیوه های فراتر از آن، اغلب به عنوان «خارجی» شناخته می شوند. مقامات دولتی ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان علیه «تاثیرات خارجی» از جمله حجاب زنان و ریش مردان هشدار داده اند و این گونه استدلال می کنند که این گونه امور مردم را به تروریسم سوق می دهد. جالب توجه اینجاست که لباس ملی که توسط حکومت تبلیغ می شود نیز در زمان اتحاد جماهیر شوروی به تصویب رسیده است. اکنون نیز همانند دوران شوروی، جنبش های زیرزمینی فراتر از کنترل دولت نگرانی های خاص امنیتی برای مقامات دارد. دولت ها مدعی هستند که اسلام گرایی بدون نظارت منجر به افراط گرایی می شود. مدیریت دولت از دین اکنون نیز همانند دوران اتحاد جماهیر شوروی، به طور قطعی سکولار است؛ دولت به شدت دین را کنترل می کند و عمدتا تلاش می کند تا آن را از حوزه عمومی حذف کند. پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، هر یک از کشورهای آسیای مرکزی مؤسساتی را برای جایگزینی عملکرد «ادارۀ روحانی مسلمانان آسیای مرکزی و قزاقستان» ایجاد کردند. بدین ترتیب هر یک از کشورهای آسیای مرکزی قوانین را برای محدود کردن فعالیت گروه های مذهبی تصویب کرده است. دولت ها فعالیت های گروه های مختلفی مانند سلفی ها و حزب رنسانس اسلامی تاجیکستان را ممنوع کرده اند. مسلمانان آسیای مرکزی همچنان در فضای کنترل شده عبادت می کنند و به عنوان یک تهدید بالقوه توسط دولت دیده می شوند.   این در حالی است که ادعای مقامات آسیای مرکزی در زمینه تهدید بودن اسلام گرایی از نظر بسیاری واقعی نیست. تنها موضوعی که به طور بالقوه می تواند امنیت در آسیای مرکزی را با چالش مواجه کند، تهدیدات منبعث از افغانستان و یا خلافت داعش است. علاوه بر تهدید همسایگی با افغانستان باید توجه داشت که داعش در نزدیکی کشورهای آسیای مرکزی نیز به طور فعال کارهای خرابکارانه انجام می‌دهد. بر اساس برخی برآوردهای معتبر دست کم 500 ستیزه جو از ازبکستان وارد سوریه و عراق شده اند که این آمار برای ترکمن ها 360 نفر، قرقیزها 350 نفر، قزاقستان 250 نفر و تاجیکستان نیز 190 نفر است. علاوه بر این مسائلی چند باعث شکنندگی دولت های آسیای مرکزی شده است. به عنوان مثال وجود رژیم های شخصی سلطنتی که سالهاست بدون تغییر باقی مانده است و تنظیمات شبکه داخلی مبتنی بر قبیله پس از مرگ روسای جمهور این کشورها می تواند موجبات بی ثباتی را در این جمهوری ها فراهم کند. نویسنده/مترجم: احسان تقوایی نیا، تحلیلگر مسائل اوراسیا   ]]> فرهنگ و هنر Tue, 14 Nov 2017 03:21:01 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3414/اسلام-دولت-امنیت-آسیای-مرکزی-فروپاشی-شوروی الکساندر دوگین: "پیاده‌روی اربعین شبیه یک حادثه آخرالزمانی و مقدمه تحول جهانی است" http://www.iras.ir/fa/doc/news/3402/الکساندر-دوگین-پیاده-روی-اربعین-شبیه-یک-حادثه-آخرالزمانی-مقدمه-تحول-جهانی نظریه‌پرداز، نویسنده و استراتژیست روس که برای مشاهده حادثه عظیم پیاده‌روی اربعین به عراق سفر کرده است، تحلیل و تعابیر جالب توجهی از این گردهمایی و حرکت میلیونی مسلمانان و سایر مذاهب و ادیان دارد.   الکساندر دوگین سه شنبه، 16 آبان 1396، در جمع شیفتگان امام حسین علیه‌السلام که مسیر نجف به کربلا را پیاده طی می‌کنند، حضور یافت و از نزدیک شاهد این حضور حماسی و میلیونی بود.   وی در پاسخ به سوالی درباره انگیزه‌ شرکت در پیاده‌روی اربعین اظهار داشت: «من چند سال اخیر اخبار مربوط به این رویداد مهم و عظیم را دنبال می‌کردم و مایل بودم فرصتی برای مشاهده از نزدیک آن برایم فراهم شود که خوشبختانه با اقدام آقای طالب‌زاده این آرزو بر آورده شد. علاوه بر من برخی از دوستان ترک من هم به شدت مایل به حضور در این مراسم بودند که آنها هم امروز به من ملحق شدند. از نظر من حادثه پیاده‌روی اربعین که هر روز ابعاد بین‌المللی گسترده‌تری پیدا می‌کند و از همه ملیت‌ها و ادیان از جمله مسیحیان در آن شرکت می‌کنند، مقدمه یک تحول اساسی در مقیاس جهانی است. من بارها این موضوع را گفته‌ام که دنیای مدرن با ایدئولوژی لیبرال و سرمایه سالارانه‌اش به پایان رسیده و جز بحران‌آفرینی دستاورد دیگری برای بشریت ندارد و بشر امروز محتاج یک رستاخیز معنوی و الهی است که مایه‌های آن قویا در انقلاب اسلامی و نهضت امام خمینی وجود دارد. ما به عنوان مسیحیت ارتدوکس در روسیه نیز پیگیر این نهضت معنوی هستیم و راه نجات را در ایستادگی در مقابل امپریالیسم مدرن و عاری از معنا و مشحون از ماده‌پرستی آن می‌بینیم و از این جهت با جمهوری اسلامی ایران و نقشه راهی که از سوی آیت‌الله خامنه‌ای برای آینده انقلاب اسلامی ترسیم می‌شود، احساس قرابت ویژه‌ای می‌کنیم. من در روسیه از مدافعان سرسخت اتحاد و همکاری ایران و روسیه برای مقابله با داعش که از طرف آمریکا و غرب حمایت می‌شدند، بودم و دیدیم که این همکاری به بار نشست و امروز داعش و حامیان غربی و منطقه‌ای‌اش در سوریه و عراق شکست خورده اند و ما پیروز شده‌ایم.»   دوگین با تشبیه کردن پیاده‌روی اربعین به یک حرکت آخرالزمانی، اظهار داشت: «این پیاده‌روی نشانه‌ای مهم از آمادگی برای یک تحول معنوی جهانی و آخرالزمانی است. من به عنوان یک مسیحی ارتدوکس با رویکرد آخرالزمانی انقلاب اسلامی که خود را حرکتی آماده گر برای ظهور مسیح و مهدی می‌داند، موافقم و امیدوارم با آن حادثه عظیم که پیروان همه ادیان منتظر آن هستند، فاصله زیادی نداشته باشیم. پیاده‌روی اربعین به یک حادثه آخرالزمانی شباهت بیشتری تا یک حادثه عادی و معمولی دارد. ما و همه کسانی که در جست‌وجوی عدالت و معنویت در دنیای ظلمت و ستم زده مدرن هستیم باید با همدیگر متحد شویم و این پیاده‌روی جلوه‌ای از این اتحاد است.»   منبع: پایگاه خبری-تحلیلی مشرق   ]]> فرهنگ و هنر Thu, 09 Nov 2017 09:04:44 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3402/الکساندر-دوگین-پیاده-روی-اربعین-شبیه-یک-حادثه-آخرالزمانی-مقدمه-تحول-جهانی «ماتیلدا» و صدسالگی پرجنجال انقلاب اکتبر روسیه http://www.iras.ir/fa/doc/report/3355/ماتیلدا-صدسالگی-پرجنجال-انقلاب-اکتبر-روسیه ایراس: سال 2017 میلادی –یکصدمین سال پیروزی انقلاب 1917 و تغییر رژیم حکومت تزاری به حکومت شوراها است. 20 دسامبر 2016 ولادیمیر پوتین رییس جمهور روسیه به تمامی نهادهای دولتی برای برگزاری جشن یکصد سالگی انقلاب 1917 دستورات لازم را صادر کرد.   در همین راستا «انجمن تاریخ روسیه» موظف شد برای  هماهنگی تمامی برنامه ها یک کمیته برنامه ریزی تشکیل بدهد. وزارت فرهنگ نیز امور مدیریتی و فنی این کمیته را برعهده گرفت.   انقلاب اکتبر روسیه (به عبارتی انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر یا کودتای بولشویک­ها) یکی از مهمترین رویدادهای سیاسی در قرن 20 به شمار می رود. این انقلاب زندگی روسیه را در اکتبر (به روایت امروز در ماه نوامبر) 1917 دگرگون کرد.   پیرو دستورات رییس جمهور، همه نهادهای فرهنگی و مراکز وابسته به وزارت فرهنگ فدراسیون روسیه در سطح فدرال و مناطق دست به کار شدند. زمان کمی تا روز سالگرد انقلاب روسیه باقی مانده است. برخی از نتایج این تلاش که طی کمتر از یک سال صورت گرفته، به شرح زیر است:   1- آماده کردن نمایشگاهی از اشیای مربوط به این رویداد مهم تاریخی در شعبه «موزه روسی»؛ در این نمایشگاه اشیایی از آرشیو و کلکسیون­های اروپا و روسیه را به نمایش گذاشته­اند. حتی پلاکاردها و تصاویر ثبت شده در دوره انقلاب را هم در این محل قرار داده­اند.   2- موزه هنری مولتی مدیا و یاندکس به طور مشترک پروژه «تاریخ روسیه در تصویر» را طراحی کرده­اند که طی مدت یکصد روز، «یکصد تصویر درباره 1917» در صفحه اجتماعی فیس بوک منتشر شده است.   3- شهروندان روسیه با مراجعه به پورتال اینترنتی «یادبود قهرمانان جنگ بزرگ میهنی 1918-1914» می­توانند اطلاعات زیادی درباره اجداد خود کسب کنند. در این پورتال اطلاعات مربوط به دو میلیون و نیم سرباز دوره تزاری را بارگذاری کرده­اند. قرار است این آمار به 8 میلیون نفر شرکت کننده در جنگ جهانی اول برسد.   4- آرشیو دولتی نمایشگاهی از آثار نقاشی مستند یوری آرتسیبوشف روزنامه نگار و نقاش حرفه ای ترتیب می دهد که در دوره انقلاب اکتبر ترسیم شده است. این نقاش روس در کوچه و خیابان و اماکن مختلف پرتره سیاستمداران و فعالان اجتماعی را به سرعت به تصویر می کشیده است؛ تصویر لنین در حال خمیازه کشیدن در جلسه عمومی، تصویر تروتسکی در حال سخنرانی و ... این مجموعه  برای اولین بار به نمایش گذاشته می­شود. نقاش که تاب انقلاب را نیاورده، سال 1919 به فرانسه مهاجرت می­کند.   5- موزه دولتی پوشکین برای یک نقاش چینی به نام تسای گوتسایان کالسکه­ و تخت خواب جمع می­کند (350 کالسکه، تخت خواب کوچک و گهواره بچه). این نمایشگاه انفرادی بسیار بزرگ که «اکتبر» نام دارد به مناسبت جشن یکصدسالگی انقلاب سازماندهی شده و ابتدای پاییز کار خود را آغاز می­کند.   6- موزه ارمیتاژ طرحی به نام «حمله زمستانی» آماده کرده است. این طرح به صورت نمایشگاهی غیرمعمول است که افراد هر زمان به آن وارد شوند، در فضایی متفاوت قرار می­گیرند. سال 1830 تا 1917 در بخش شرقی ساختمان اصلی وزارت امور خارجه و وزارت دارایی روسیه تزاری قرار داشتند. نمایشگاه درباره آخرین دوره کار این دو وزارتخانه است. در اشیای نمایشگاه آرشیوهای کمیابی از فیلم­های قرون هفده و هجده و همچنین اسناد مربوط به تاریخ ساخت فیلم «اکتبر» اثر سرگی ایزنشتاین به چشم می­خورند.   7- کتابخانه دولتی روسیه فضای سال 1917 را ایجاد می­کند. این نمایشگاه بیننده را به گذشته­های دور و آرامش بین دو انقلاب می­برد. اخبار روزنامه­های آرشیوی حاکی از نبود دغدغه در جامعه است.   8- نمایشگاه «مسکو 1917. از منظر تپه واگانکوفسکی» شامل 300 شیء – اسناد و تصاویر، روزنامه، مجله و پلاکارد که حکایت جنگ را از چشم کارکنان موزه رومیانتسِف، خافظان میراث ملی نشان می­دهد.   9- برگزاری باله «ماسکاراد» اثر لرمانتوف در تئاتر.   10- افتتاح نمایشگاه «آنسل کیفر – ولادیمیر خلبنیکوف» در ارمیتاژ تحت عنوان «سرنوشت مردم». این نقاش آلمانی تبار که به دنبال یافتن ردپای اجدادش در سال 1945 به روسیه آمده، در کنار سایر همقطارانش در روسیه به موضوع نازیسم و هولوکاست توجه زیادی داشته است. در آثار این هنرمند موضوع تاریخ، ادبیات، فلسفه و دین به شکلی متفاوت است.   11- موزه ترتیکوفسکی نمایشگاهی به همین مناسبت ترتیب داده، سنت پترزبورگ 12 نمایشگاه کتاب را برگزار کرده و برنامه­های متعدد دیگری نیز به همین مناسبت در دست آماده سازی هستند.   در این میان الکسی اوچیتل فیلمساز معروف روسیه نیز با بودجه «بنیاد سینمایی» وابسته به وزارت فرهنگ روسیه،  فیلم جدیدی به نام «ماتیلدا» درباره نیکلای دوم آخرین تزار روس در سنین جوانی ساخته که قرار است روز 25 اکتبر 2017 به روی پرده برود. اما همه چیز به همین سادگی نیست. از بین تمام برنامه­های نامبرده، این فیلم طی چند ماه گذشته بحث و جنجال زیادی به پاکرده، به طوری که کار به پرسیدن نظر ولادیمیر پوتین در پرسش و پاسخ زنده رسید.   ماتیلدا کیست؟ ماتیلدا یک دختر جوان در تئاتر باله سنت پترزبورگ است که شاهزاده جوان در سن بیست سالگی به طور اتفاقی او را در تئاتر دیده و دلباخته­اش می­شود. موضوع ملاقات­های شاهزاده با دختری از خانواده غیرسلطنتی در پترزبورگ دهان به دهان می­چرخد و این عشق تا زمانی ادامه پیدا می­کند که شاهزاده جوان به ازدواج با دختری از طبقه خود رضایت می­دهد. الکسی اوچیتل این جریان را از روی دفترچه خاطرات نیکلای و بر اساس واقعیت ساخته و البته، به گفته بسیاری منتقدان شاخ و برگش را زیاد کرده، به طوری که نیکلای را حتی بعد از ازدواج در بین دو زن قرار می­دهد. اینجای قضیه برای ذهن روس ثقیل است. کلیسای ارتدوکس روسیه به هیچ عنوان اجازه نمی­دهد که پیوند مقدس ازدواج با ارتباطات پنهانی مرد دچار خدشه شود. به ویژه اینکه شخصیت مورد بحث در شمار «قدیسان» قرار داشته باشد.   کمتر پیش می­آید که در کلیساهای روسیه شمایل «خانواده هفت نفره» نیکلای دوم متشکل از نیکلای، الکساندرا همسرش، چهار دخترشان و پسرکوچکشان که به دست بلشویک­ها بیرحمانه کشته شده و جسدشان با اسید سوزانده شد، به عنوان قدیس بر دیوار نباشد.     قدیس در ذهن یک روس، یعنی عاری از هرگناه و دور از شهوات دنیوی. نیکلای دوم آخرین تزار روسیه. اولین بار نیست که طی چند سال گذشته حول موضوعات مرتبط با دین و کلیسا در چنین سطحی جنجال برپا می شود. اواسط سال 2015 بود که تئاتر «تانگیزر» در نووسیبیرسک بحث و جنجال به راه انداخت. عیسی (ع) در قالب انسانی به نمایش درآمد که زنان برهنه در اطرافش می­چرخیدند و به واقع شخصیت پیامبر دین مسیحیت را به چالش کشیدند. اعتراضات تا جایی رسید که رییس تئاتر از سمت خود برکنار شد. حکومت سکولار درصدد آرام کردم مومنینی برآمد که احساساتشان جریحه دار شده بود.   کلیسای ارتدوکس در ده سال اخیر بویژه بعد از روی کار آمدن جناب کریل اسقف اعظم روسیه (که عده ای مردم جامعه او را بیشتر سیاستمدار می­نامند تا رهبر دینی) آرام آرام قدرت خود را افزون کرده و شانه به شانه حکومت حرکت می­کند. کلیسا ضعف اعتقادات دینی در جامعه را بارها گوشزد کرده و از تمامی ابزارهای موجود و حمایت­های حکومت استفاده کرده، با برگزاری برنامه­های متعدد (حتی شرکت کردن یک کشیش در برنامه موسیقی و نواختن گیتار) حضور در کانال­های اجتماعی در فضای مجازی اعم از فیس بوک، کانتاکت و تویتر، ساخت فیلم­های کارتونی برای کودکان با موضوع زندگی قدیسان و یا نقش قدیسان در پیروزهای بزرگ روسیه در طول تاریخ این کشور، قراردادن سخنرانی­های متعدد پدران در فضای یوتیوب، تعریف طرح­های مختلف برای تربیت احساسات میهن­پرستانه در بین کودکان و نوجوانان، حضور پررنگ (در سطح جناب کریل) در انجمن زبان روسی و تعاملات با دیگر ادیان و سکوت در مواقع حساس (که پیشتر سابقه نداشته) در راستای ایجاد همبستگی که حکومت از ایشان می­خواهد، مردم جامعه را به سوی خود جذب می­کند. این روند به صورتی است که امروز تعداد افراد «لائیک» به دفعات کمتر از قبل رسیده و در هر برنامه مهم کلیسا از جمله عید پاک، زیارت اشیای متبرکه­ای که از طی دو سال اخیر از یونان می­آورند و امثال آن صفوف طولانی به چشم می­خورد. اگر پا را از مسکو فراتر گذاشته به شهرهای کوچک بروید، تعداد دینداران بسیار بیشتر بوده و در معابد قدیسین شاهد جمعیت انبوه و راهپیمایی­های روزانه کلیسا نیز خواهید بود.   در مورد فیلم «ماتیلدا» اگرچه کلیسا استراتژی خود را عوض کرده و اینبار آمرانه آن را منع نکرده، اما نظر و نگاهش انتقادآمیزش را در همه جا به نمایش گذاشته و تاکید می­کند که «نیکلای دوم، اگرچه مرتکب اشتباه سنگینی شده، اما به هر حال رهبر و حاکم ما بوده. ما با وجود اشتباهات وی، بایستی شخصیت او را به عنوان یک انسان، یک سیاستمدار در رأس حکومت در نظر بگیریم».   تیخون اسقف یگوریفسکی رییس شورای فرهنگ اسقفی در نشست خبری به همین مناسبت گفت: «جای تعجب دارد که امروز ما یکصدسالگی انقلاب اکتبر را تنها با یک فیلم - «ماتیلدا» جشن می گیریم.   آنچه که بیش از همه مرا نگران می کند این است که در جشن یکصد سالگی انقلاب تنها این محصول را برای نمایش داریم. در این فیلم نیکلای دوم و پدرش الکساندر سوم را خوار کرده اند و چهره ای خصمانه از آنها نشان می دهند. این از نظر ما امری تحقیرآمیز است. الکساندر سوم با صدایی بلند در فیلم می گوید: من تنها فرد از خاندان رومانوف هستم که با بالرین ها معاشرت نکرده ام.   در فیلم، نیکلای گاهی با همسر و گاهی با معشوقه در بستر است و تمام صحنه ها به طور کامل به نمایش گذاشته می شود؛ این کار یعنی به سخره گرفتن و لگدکوب کردن فرهنگ و تاریخ ما. کارگردان می تواند هر سوژه ای که بخواهد را برای اثر هنری خود انتخاب کند، اما نباید به تحریف تاریخ دست زده و به بیننده بقبولاند که نیکلای عملا با دو زن زندگی می کرده است.   واقعیت این است که کلیسا پیوسته موضوعاتی را ممنوع یا تحریم می کند و این تصور برای خود ما پیش آمده که ما به یک کمیته سانسور کننده تبدیل شده ایم. فکر می کنم که بیش از این نباید ادامه داد، زیرا نتیجه خوبی به دنبال نخواهد داشت. به همین خاطر ما درخواستی برای منع نمایش فیلم نکردیم، اما حقیقت را در همه جا بیان می­کنیم.   موضوع آزار دهنده این است که در فیلم «ماتیلدا» نیکلای دوم و چهره مقدس برای پیروان مذهب ارتدوکس کلیسای مسیحیت را به عنوان فردی نالایق نشان می دهند و بدتر آنکه یک بازیگر آلمانی نقش نیکلای را برعهده می گیرد. همین بازیگر سال گذشته قهرمان فیلم «پورنو» (گوینده با اغراق درباره فیلمی صحبت می کند که قهرمان آن از نظر اخلاقی به شدت منحرف و همچنین همجنسگرا بوده) در آلمان بوده است.   نمایندگان کلیسا تاکید می­کنند که تمام قصه­هایی که درباره گذشته و آخرین تزار روس برای نسل جوان و کودکان گفته، به باد خواهد رفت.   بسیاری از منتقدین نمی­دانند جامعه چه واکنشی باید نشان بدهد؟ این فیلم نقطه نظر کارگردان است، در قانون اساسی روسیه بر اصل تسامح و تحمل­پذیری تاکید شده و آزادی بیان وجود دارد، اما آنان که تا امروز نیکلای را مبری از گناه می­دانستند، با دیدن این فیلم احساس بدی پیدا کرده­اند؟   ناتالیا پاکلونسکایا نماینده جوان دومای روسیه از دادستانی پترزبورگ درخواست کرد که آنونس تبلیغاتی فیلم «ماتیلدا» (به مدت 2 دقیقه) را مورد بررسی قراردهند. دادستانی در پاسخ اعلام کرد که هیچ موردی برای منع اکران این فیلم مشاهده نشده است. اما پاکلونسکایا درخواست خود را مجدد مطرح کرده و این بار از دادستانی خواست که کل سناریو را مطالعه کرده و از افراد متخصص و همچنین نمایندگان کلیسای ارتدوکس برای ارائه نظر کارشناسی دعوت بعمل آورند. وی در عین حال بر این موضوع تاکید کرد که مبلغ هنگفتی از بودجه صندوق سینمایی برای ساخت این فیلم اختصاص یافته است.   شورای اجتماعی وزارت فرهنگ روسیه 20 هزار امضا برای جلوگیری از اکران این فیلم جمع کرده است. شرکت کنندگان در این اقدام جمعی تاکید دارند که پرداختن به یک سوژه از زندگی شخصی نیکلای دوم، شرافت و قداست تزار روس را خدشه دار می کند.   پس از این اعتراض دوم، دادستان اعلام کرد که پاکلونسکایا پا را فراتر از وظایف فرهنگی خود گذاشته و به خاطر این نوع برخورد با دادستانی باید در دادگاه پاسخگو باشد.   پاکلونسکایا بر مواضع خود باقی مانده و تاکید می کند که قهرمان این فیلم یعنی نیکلای دوم یکی از قدیسان کلیسای ارتدوکس روسیه به شمار رفته و شمایل وی در معابد به دیوار آویخته شده است. موضوع دیگر این است که بازیگر نقش نیکلای، قبلا در فیلم های پورنو ایفای نقش می کرده است. وی معتقد است که این فیلم با توهین با قدیسان کلسیای ارتدوکس، احساسات مذهبی مردم را جریحه دار می کند.   کارگردان فیلم تمامی این سخنان را بی اساس خوانده و می گوید چطور درباره فیلمی نظر می دهند که فقط تبلیغ آن را دیده اند؟! یک نماینده دیگر روسیه پیشنهاد داد که برای تصمیم گیری درست باید اکران خصوصی گذاشته شود.   در فدراسیون روسیه با تعدد اقوام و جهانبینی می توان انتظار داشت که با وقوع چنین اتفاقی صداهایی نیز از سایر مناطق مدعی شنیده می شود. دو جمهوری چچن و داغستان از رهبران خود خواستند که اکران این فیلم منع شود. اما وکیل کارگردان فیلم خاطر نشان کرد که این کار با روح قانون اساسی کشور مغایرت دارد. به گفته وی، مقامات محلی اجازه ندارند بر نمایش فیلمی که وزارت فرهنگ مجاز اعلام کرده، اعمال نفوذ کنند.   وی همچنین می گوید که اقدام ناتالیا پاکلونسکایا نماینده دوما نیز نسبت به فیلم «ماتیلدا» یک «مکانیزم فراگیر تفرقه اندازی» در جامعه را به دنبال خواهد داشت. این فیلم درباره روابط امپراطور نیکلای دوم و ماتیلدا کشسینکایا بالرین جوان است و پاییز به روی پرده می رود. الکسی اوچیتل امیدوار است که این فیلم نامزد «اسکار» شده و جایزه بهترین فیلم به زبان خارجی را کسب کند.   اما رمضان قدیروف رهبر چچن نامه ای به وزارت فرهنگ نوشته و اظهار کرد که این فیلم احساسات مومنین را عمدا به استهزاء گرفته است. قدیروف از ولادیمیر مدینسکی درخواست کرده که اکران این فیلم را در چچن ممنوع کند.   در نامه وی آمده است: «ده ها هزار  نفر از مردم با ادیان مختلف خواهان منع اکران این فیلم در فدراسیون روسیه هستند، زیرا این فیلم احساسات مومنین را جریحه دار کرده، ارزش های انسانی را تحقیر نموده و قدیسان و تاریخ چند قرنی اقوام روسیه را تحقیر می کند». نظر نهایی محققین در حوزه روانشناسی، زبانشناسی، فرهنگی و تاریخی و همچنین افرادی که این فیلم را تماشا کرده اند چنین است.   به دستور رییس جمهور فدراسیون روسیه در روز 5 دسامبر 2016، شماره 646 درباره دکترین امنیت اطلاعات فدراسیون روسیه که در آن راجع به نظر مسئولین و مقامات رسمی درباره امنیت ملی فدراسیون روسیه در حوزه اطلاعاتی نوشته شده نیز می توانید مراجعه کنید. یکی از تهدیدهای اصلی اطلاعاتی در این سند، تاثیرگذاری بر مردم روسیه و در وهله اول بر جوانان از طریق اطلاعات به منظور اضمحلال ارزش های معنوی – اخلاقی سنتی روسیه است. در جمهوری چچن مردم به سخنان اجدادشان احترام گذاشته به تاریخ چند قرنی میهن مشترکمان اهمیت می دهند. سواره نظام قفقاز در جنگ جهانی اول از خود غیرت و شهامت نشان داده و افتخار ارتش روسیه بوده است. این سربازان پا به رکاب همان مردم قفقاز شمالی، ماورای قفقاز، مسلمانان و داوطلبین قسم خورده تزار نیکلای دوم بودند که خود را موظف به دفاع از امپراطوری روسیه در مقابل دشمن می دانستند. این هنگ تا اخرین قطره خود نسبت به تزار و ارتش تزاری وفادار ماند.   ما برای زندگی شرافتمندانه و با عزت باید تاریخمان را به یاد داشته باشیم، به آن افتخار کنیم و برای آن بجنگیم. این خاطره مقدس است. ما نسل حاصل از سربازان غیور هستیم پس باید یاد مدافعین میهن را زنده نگه داشته و نسل جوان را طوری تربیت کنیم که به تاریخ احترام گذاشته و از سنت های حسنه و پرافتخار اجداد ما حراست کند. این وظیفه مقدس ما است. بنابراین با تکیه بر ماده 125 قانون اساسی «آزادی دینی و اتحادیه های دینی» از وزارت فرهنگ فدراسیون روسیه می خواهم که جمهوری چچن را از فهرست مناطق برای اکران فیلم «ماتیلدا» خارج کند.   وزارت فرهنگ قول داد که درخواست رمضان قدیروف را درباره منع اکران فیلم در چچن در نظر داشته باشد و رسما به وی نوشتند: «این حق چچن است و ما درخواست چچن را انجام می دهیم». پاکلونسکایا در این رابطه گفت که علاوه بر چچن، چند منطقه دیگر نیز درخواست مشابه خود را به وزارت فرهنگ ارسال کرده اند.   ولادیمیر پوتین در پاسخ به سوال سرگی بِزروکوف بازیگر روس درباره انتقادات به این فیلم اظهار کرد: «کشور بزرگ است، اقوام متعدد با جهانبینی مختلف و نقطه نظرات متفاوت در این کشور زندگی می­کردند و ارزیابی آنها از هم موضوع با هم فرق دارد. درباره خانواده تزاری، پیشتر هم فیلم­هایی ساخته شده که به دفعات بدتر از فیلم «ماتیلدا» است. فیلم­هایی با موضوع خانواده تزاری، راسپوتین و چهره­های خاص را در دوره­های قبل هم دیده­ایم. من برای آقای الکسی اوچیتل کارگردان این فیلم که شخصا او را می­شناسم، احترام زیادی قائل هستم و او همیشه از خود استعداد نشان می­دهد.   علیرغم ارزیابی پوتین از فیلم «ماتیلدا» هنوز عده­ای در حال جمع آوری امضا برای جلوگیری از نمایش این فیلم هستند، چرا که متعقدند این فیلم نه تنها تاریخ کشور را تحریف می­کند، بلکه به ارزش­های معنوی ساخته و پرداخته ذهن مومنین کلیسای ارتدوکس و مفهوم قدیس در کلیسا صدمه وارد می­کند. در پایان این موضوع نیز قابل ذکر است که وزارت فرهنگ روسیه روز 12 اوت سال جاری مجوز اکران فیلم را صادر کرد.   نویسنده: فرزانه شفیعی - دکترای زبان روسی از انستیتوی تخصصی زبان روسی پوشکین         ]]> فرهنگ و هنر Tue, 03 Oct 2017 06:00:22 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/report/3355/ماتیلدا-صدسالگی-پرجنجال-انقلاب-اکتبر-روسیه اورشلیم جدید و ضرورت ساخت آن در روسیه http://www.iras.ir/fa/doc/report/3336/اورشلیم-جدید-ضرورت-ساخت-روسیه ایراس: مجموعه تاریخی اورشلیم جدید سال 1656 میلادی در شهر ایسترا واقع در حومه مسکو ساخته شده است. در آن زمان مردم اسلاو سعی داشتند با کپی برداری از کلیسای مقبره مقدس (کلیسای رستاخیز) زیارتگاهی دایمی برای مومنان مسیحی ایجاد کنند.   در متون تاریخی آمده است که این اولین تلاش مسیحیان اسلاو برای تبدیل شدن به قطب مسیحیت ارتدوکس نبوده است. تا پیش از آن نیز باریس گادونوف (1605-1552 م.) در صدد برآمده بود تا معبدی تحت عنوان «قدیس قدیسان» در کرملین مسکو بنا کند که طرح به ثمر ننشست.   تارخ ساخت معبد اورشلیم در بالای تپه های جلجتا به سال 325 میلادی برمی­گردد، اگرچه ششمین خلیفه فاطمی در سال 1009 دستور ویرانی آن را داد و صلیبیون در قرن 12 میلادی دوباره کلیسا را بنا کردند. در این کلیسا روحانیون سه شاخه مسیحیت کاتولیک، ارتدوکس و پروتستان به نوعی با هم در رقابت و حتی اختلافات بر سر مالکیت آن هستند، به طوری که حتی در اموری از قبیل تعمیرات کلیسا هم نمی­توانند اجماع داشته باشند.   اختلافات بین مسیحیان کاتولیک و ارتدوکس و پس از آن شاخه شرقی ارتدوکس در متون تاریخی و حتی دینی به تفصیل آمده است.   در قرن هفدهم میلادی پاتریارک نیکون اسقف اعظم روسیه در آن دوره ایده ساخت «آرامگاه مقدس» روسی را با الکسی میخایلویچ دومین تزار از خاندان «رومانوف» در میان گذاشته و با تایید تزار در حوالی منطقه «ایسترا» در حومه مسکو دست به کار ساخت آن شد. در آن زمان این تصمیم به شکل یک پروژه بزرگ حکومتی – کلیسایی درآمد. هدف حکومت و کلیسا این بود که با ساخت آرامگاه مقدس، اهمیت و جایگاه روسیه به عنوان مرکز ارتدوکس­های جهان بالا برود. تزار در این خیال بود که روسیه را به قسطنطنیه دوم تبدیل کند. در ابتدا تزار و پاتریارک با هدفی مشترک این طرح را پیش می­بردند، اما پس از مدتی تزار الکسی تغییر نظر داد و تمام کار این طرح بزرگ بر دوش پاتریاک قرار گرفت.   پاتریارک نیکون (1681-1605م.) که یکی از چهره­های برجسته در تاریخ روسیه است، مدیریت مستقیم سه کلیسای مهم آن دوره روسیه را نیز برعهده داشت که هر سه به نوعی در رقابت با آتن بودند. به عبارتی پاتریارک درصدد بود تا با ساخت «اورشلیم جدید» نقطه اوجی را بر قدرت نمایی دینی روسیه در مقابل مراکز دیگر مسیحیت بگذارد.   برای ساخت این کلیسا تا جای ممکن از معبد اورشلیم و آرامگاه مقدس کپی برداری شد. حتی مقبره خالی عیسی مسیح (ع) به تقلید از کلیسای اورشلیم در زیرزمین کوچکی در امتداد راهروی نسبتا باریکی با چند پله و سقف کوتاه واقع شده است. پاتریارک طرح­های سیاه قلم معمار معروف ایتالیایی برناردینو آمیکو از آرامگاه مقدس با جزئیات کامل را برای ساخت این مجموعه مدنظر قرارداده بود.   حتی محل استقرار این مجموعه در منطقه شمال غرب مسکو در سواحل رود ایسترا و فضای اطرافش نیز یادآور اورشلیم واقعی هستند. اسامی در این منطقه تغییر کردند: رود ایسترا در میانه بستر خود در نزدیکی مجموعه کلیسا «رود اردن» نام گرفت که از کنار «کدرون» (یادآور دره کیدرون در فلسطین و بنای یادبود حضرت زکریا)، تپه ای در سمت دیگر «صهیون»، تپه­ای در شرق «کوه زیتون» و در قسمت شمال «کوه سینا» نام گذاری شدند. روی تپه «کوه زیتون» صلیبی قراردادند که نماد محل عروج مسیح بود.   در این مجموعه چند کلیسا به مناسبت جشن­های دوازده­گانه ساخته شدند. در ساحل رودخانه صلیبی از جنس سنگ به یاد پاتریارک نیکون قرارگرفت. حتی نام برخی روستاها تغییر کرده و اسامی از قبیل ناصره، کفرناحوم، بیت الحم و ... بر آنها گذاشته شد، اگرچه موقعیت آنها نسبت به فلسطین جدید یا اورشلیم جدید کاملا منطبق بر نسخه اصلی نبود. صومعه ایلیای نبی نیز در جنوب شهر ساخته شده.   هدف اصلی پاتریارک نیکون ساخت شهر مقدس نمادین بود. او با وجود اختلاف نظر با تزار الکسی و تحقیر از سوی وی، هشت سال مشغول به ثمرنشاندن ایده خود بود. اما زمانی که سقف کلیسا کامل شد، شورای کلیسایی روسیه او را به تخطی از اصول و قوانین کلیسا محکوم کرده و نه تنها پاتریارک از سمت خود برکنار شد، که حتی نامگذاری این محل به «آرامگاه رستاخیز و اورشیم جدید» را نیز ممنوع کردند.   تزار بعدی فئودور الکسییویچ پس از به قدرت رسیدن، حکم شورا را ملغی کرده و پاتریارک را به اسقفی اعظم منصوب کرد. اما پاتریارک در مسیر «آرامگاه رستاخیز» از دنیا رفت و بنا به وصیتش در پای کوه جلجتا (نامی که بر این منطقه گذاشته شده بود) دفن شد. طبق روایات، در اورشلیم واقعی حضرت آدم در پای کوه جلجتا به خاک سپرده شده است. پاتریارک با این وصیت ته مانده های طرح خود را نیز اجرا کرد. ژانویه 1685 کلیسا در حضور خانواده تزار با آب مقدس تطهیر شده و کار خود را آغاز کرد.   این صومعه اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم به یکی از مراکز مهم زیارت مردم روس تبدیل شد. سال 1919 به دستور دولت وقت شوروی، کلیسا تعطیل شده و از سال 1921 دو موزه هنر-تاریخ و مناطق در آن شروع به کار کردند که بعدها در قالب موزه دولتی تاریخ و هنر به فعالیت خود ادامه داند.   سال 2014 نیز مرمت این مجموعه آغاز شده و تا سال 2016 به پایان رسید.   امروز از سراسر روسیه برای زیارت و حتی عده ای برای سیاحت به این نقطه می­آیند. مجموعه کلیسا برنامه­هایی برای زائران به صورت گروهی یا حتی انفرادی و برنامه­هایی برای کودکان ترتیب داده و افراد ضمن زیارت از مقبره خالی عیسی مسیح، به کمک تورگردانان از تاریخچه ساخت این محل نیز اطلاع پیدا می­کنند.     نویسنده: فرزانه شفیعی، دکترای زبان روسی از انستیتوی تخصصی زبان روسی پوشکین   گزیده منابع: http://www.n-jerusalem.ru/pilgrim/excursii.html http://rus-istoria.ru/component/k2/item/538-novyy-ierusalim Новый Иерусалим и город Воскресенск, 2006, с. 57.     ]]> فرهنگ و هنر Sat, 16 Sep 2017 10:38:32 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/report/3336/اورشلیم-جدید-ضرورت-ساخت-روسیه «هوای اینجا سرد است!» http://www.iras.ir/fa/doc/interview/3320/هوای-اینجا-سرد ایراس: به بهانه 27 آگوست و روز سینما در روسیه، موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) مصاحبه ای را با شهرام زعفرانلو، تحلیل گر سینما، مدرس هنر و منتقد ادبی ترتیب داده است که ماحصل آن تقدیم حضور علاقمندان می شود:   ایراس: همان طور كه مى‌دانيد در روسيه، ٢٧ آگوست روز سينما نام گرفته است. كمى از تاريخچه‌ى اين روز و دليل نام‌گذارى آن برايمان توضيح دهيد.   شهرام زعفرانلو (*): روز ملی سینمای روسیه قدمتی حدودا 37 ساله دارد. این روز متناسب است با روز 27 آگوست 1919 که در آن لنین به طور رسمی حکم شورای کمیسری خلق RSFSR را مبنی بر واگذاری رسمی صنعت و تجارت فتوگرافیک به کمیساریای آموزش خلق (نار کمپروس) امضا کرد. این زمان به دلیل رسمیت بخشیدن به صنعت سینما از جانب انقلابیون روسیه بود که مورد توجه واقع شد و سینما را به گونه‌ای به نفع خلق و توده‌های بلشویک مصادره ‌کرد. پیش از این عمده دست‌اندرکاران سینمای روسیه سرمایه‌دار و طرفدار سفیدها بودند.   ایراس: نقطه‌ى شكوفايى سينماى روسيه را در چه دوره‌اى مى‌دانيد؟   شهرام زعفرانلو: سینمای روسیه در شکل کلی چند دوره را از سرگذرانده است: ا) دوران پیش از شکل‌گیری اتحاد جماهیر شوروی و قبل از انقلاب 1917 2) دوران اتحاد جماهیر شوروی که خود دارای سه بخش است: سینمای صامت –سینمای دوران استالین– سینمای دوران بعد از استالین و ذوب شدن یخ‌ها 3) دوران پس از کمونیسم   اوج شکوفایی سینمای روسیه به دوران سینمای صامت بازمی‌گردد. سینمایی سرشار از انگیزه‌های انقلابی و سرآغازی بر تجربیات نوینی در تلفیق محتوای ایدئولوژی مارکسیستی، سوسیالیستی با صنعت سینمایی که از غرب وارد روسیه شده بود. نماد این دوران آثار فیلمسازان خلاقی است همانند: آیزنشتاین، ژیگاورتوف، کولشوف، پودوفکین، داوژنکو و ...   توجه جدی به فرم در این دوران، موجبات شکل‌گیری شیوه‌های ابداعی شد که در تاریخ سینما ماندگار و بعدها هم مورد بهره‌برداری قرار گرفت. به عنوان نمونه می‌توان از تدوینی موسوم به تدوین آیزنشتاینی یاد کرد که نگرش دیالکتیک مارکسیستی چگونه با برش‌ نماها می‌تواند بر ذهنیت و ضمیرناخودآگاه و خودآگاه مخاطب اثربخش بوده و بسیاری از مضمامین را القا نماید.   در پایان دهه 1920 سینمای شوروی از اعتبار و شهرتی جهانی برخوردار شد و سالانه مابین 120 تا 140 فیلم تولید می‌کرد. با انقلاب فرهنگی و رئالیسم سوسیالیستی که در هنرهای به راه افتاده بود و مقررات پیچیده و کنترل‌های متصلبانه‌ی استالین سینما به تدریج به سمت رکود و اوفول سوق پیدا کرد.   ایراس: فضاى سرد و تاريكى كه اغلب در فيلم‌هاى روسى ديده مى‌شود، متاثر از چيست؟   شهرام زعفرانلو: سینمای روسیه همیشه از دو شرایط کلی به شدت متاثر بوده است. یکی شرایط اقلیمی و جغرافیایی و دیگری شرایط سیاسی و اجتماعی حاکم بر هر دوره. سردسیربودن بخش‌هایی از این سرزمین و وجود مناطق خشک (17 کیلومتر مربع از 18 کیلومتر وسعت آن خشک است) تاثیرات عمیقی بر سبک و سیاق زندگی مردم روسیه دارد. بازتاب تدبر و تعمق‌های بلند مدت در فرهنگ این مردم و خفقان دوران تزاری و فئودالی را می‌توان در ادبیات، شعر و موسیقی  قرن 19 آن به خوبی مشاهده کرد. در قرن بیستم، همزمانی بروز انقلاب و ورود سینما به روسیه، اثربخشی سینما از شرایط انقلاب و پیامد‌های آن، به خوبی در آثار سینمایی متجلی است.   شرایط  سیاسی و اجتماعی دوران استالین بر روحیات و منش روس‌ها اثراتی آسیب‌زننده برجای گذاشت و پس از آن نیز جنگ سرد و دوران اصلاح‌طلبی‌ها و کشمکش‌های بین‌المللی و مصائب اقتصادی در داخل؛ همگی احساس‌های نامطلوب و نامیمونی را سبب شد که تصاویری از آن در سینما به اشکال مختلف بازنمایی شده است.   ناامیدی، رکود، سکوت، سرخوردگی، عدم شکلی‌گیری طبیعی روابط انسانی، تقدیرگرایی، معنویت‌های فراموش‌شده و نگرش‌های ناتورالیستی از تم‌های اصلی فیلم‌های ماندگار تاریخ سینمای روسیه است.     ایراس: چه تفاوت‌ها و شباهت‌هايى ميان سينماى معاصر روسيه با دوران شوروى وجود دارد؟ آيا هنوز المان‌هايى از فيلمسازى دوران شوروى در فيلم‌هاى معاصر روسى ديده مى‌شود؟   شهرام زعفرانلو: متاسفانه عملکرد سیاسی و به تبع آن مدیریت فرهنگی در روسیه‌ی پس از انقلاب، باعث شد سینمای روسیه نه تنها نتواند آن ابداعات و ابتکارات مورد اشاره در اوایل انقلاب را تدوام بخشیده و مخاطبین بیشتری را جلب و جذب نماید، بلکه از منظر اقتصادی نیز قادر نشد سرمایه‌گذاری‌های کلانی در راستای بسط و گسترش کمپانی‌ها و شرکت‌های فیلمسازی در داخل روسیه را سامان دهد. هنر-صنعت سینما تنها می‌تواند با دو بال هنرآفرینی و سرمایه‌گذاری به شکوفایی برسد. بحران‌های اقتصادی در روسیه همیشه مخل چنین ایده و آرمانی بوده و خواهد بود.   بنابراین سینمای روسیه همچنان در تقلا و کوشش است برای آفرینش و کسب جایگاه از دست رفته. عدم برنامه‌ریزی‌های مناسب و میان‌مدت و بلندمدت تنها به شکوفایی و ظهور فیلمسازان مستقلی منجر می‌شود که امکان اثرگذاری بر جریان کلی سینمای روسیه را ندارند.   ایراس: امروزه جايگاه سينماى روسيه را در دنيا چگونه ارزيابى مى‌كنيد؟   شهرام زعفرانلو: جایگاه سینمای کشورهایی همانند روسیه در دنیا، منبعث است از نگرش ویژه و متفاوت دنیای غرب که بخش عمده‌ی مخاطبین سینمای جهان را در اختیار دارد. نگاه ذره‌بینی به هنر و فرهنگ جوامعی از این دست از سوی جشنواره‌های بین‌المللی و غربی، منجر به گزینش و گلچین فیلم‌های هنری مهجوری می‌شود که در بدنه و جریان اصلی سینمای روسیه تاثیری ندارند. سینمای روسیه امروز برای تداوم تولید و کسب قدرت اقتصادی در این عرصه، لاجرم به سمت ساخت فیلم‌های تجاری و عامه‌پسند و حتی نسخه‌برداری‌ از آثار پرطرفدار سینمای هالیوود و اروپایی می‌رود. شاید مناسبت‌هایی مثل روز ملی سینما فرصت خوبی است تا دست‌اندرکاران سینمای روسیه به پژوهش‌های آکادمیک در زمینه‌ی آسیب‌شناسی‌ سینما و فرصت‌های موجود حتی در تعامل با کشورهای همسایه بیاندیشند و اقدام نمایند. قطعا در فضای آفرینش هنری، مهمترین مولفه آزادی است. هنرمندان نیازمند آزادی و استقلال عمل در تولید و خلق اثر هنری هستند. سلب آزادی از هنر تجربه‌ی تلخی است که کشور روسیه از سرگذرانده و تکرار آن شایسته چنین ملت با فرهنگ و متمدنی نیست.    ایراس: با توجه به اينكه شما از نگاه يك منتقد به آثار هنرى نگاه مى‌كنيد، فيلم‌هاى برتر سينماى روسيه از نظر شما كدامند؟   شهرام زعفرانلو: در حال حاضر می‌توان از برخی از آثار هنرمندانی همچون: نیکیتا میخالکف، والری تاداروفسکی، ایگور تالستونف، آلکسی اوچیتل، آندری زویاگینتسف، تیمور بیکمامبیتوف، آلکساندر ساکورف و ... را به عنوان شاخص‌های برتر سینمای روسیه یاد کرد.     مصاحبه کننده: مرضیه موسوی   * - شهرام زعفرانلو نویسنده، پژوهشگر و مدرس حوزه  فرهنگ و هنر (سینما، ادبیات داستانی، هنرهای تجسمی و ...) می باشد.       ]]> فرهنگ و هنر Mon, 28 Aug 2017 11:11:54 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/interview/3320/هوای-اینجا-سرد روسیه 70 هزار کتاب درسی در اختیار مدارس تاجیکستان قرار می‌دهد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3308/روسیه-70-هزار-کتاب-درسی-اختیار-مدارس-تاجیکستان-قرار-می-دهد ایراس: صندوق «جهان روسی» مستقر در تاجیکستان در گزارشی اعلام کرد: «مسکو» تا آغاز سال جدید تحصیلی حدود 70 هزار کتاب درسی را در اختیار مدارس روسی زبان تاجیک قرار می‌دهد. «والنتینو ماتویینکو» رئیس شورای فدرال روسیه این دستور را صادر کرده است. علاوه بر این تا آغاز سال جدید تحصیلی 30 آموزگار زبان روسی، شیمی، فیزیک، ریاضیات، زیست شناسی و رایانه از مناطق مختلف روسیه برای تدریس به دانش آموزان مدارس روسی زبان تاجیکستان به این کشور اعزام می‌شوند. در ماه فوریه سال جاری «ایگور شوال اف» معاون نخست وزیر روسیه در پایان مذاکرات با رئیس جمهور تاجیکستان از تصمیم روسیه مبنی احداث و بهره برداری 20 مدرسه روسی زبان در این کشور خبر داد. منبع: فارس ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 13:19:52 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3308/روسیه-70-هزار-کتاب-درسی-اختیار-مدارس-تاجیکستان-قرار-می-دهد «دهکده المپیک» ترکمنستان در گینس ثبت شد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3306/دهکده-المپیک-ترکمنستان-گینس-ثبت ایراس: مجتمع دهکده جدید المپیک ترکمنستان که برای بازی‌های آسیایی داخل سالن و هنرهای رزمی -۲۰۱۷ احداث شده‌ در کتاب رکوردهای جهانی گینس ثبت شد. استخر ویژه بازی‌های آبی سربسته به عنوان بزرگترین مجموعه بازی‌های آبی جهان که در احداث آن مصالح اکولوژیک استفاده شده‌، یکی از موارد ثبت شده در گینس می‌باشد. علاوه بر این سر اسب «آخال تکه» که در سر در ورزشگاه 40 هزار نفری این مجموعه نصب شده است نیز به عنوان بزرگترین مجسمه معماری سر اسب در کتاب رکوردهای جهانی گینس ثبت شد.   با توجه به اندازه گیری‌های انجام شده توسط نمایندگان سازمان گینس ارتفاع مجسمه سر اسب 40.05 متر، طول 37.69 متر و عرض آن 40.24 متر است.  پنجمین دوره بازی‌های داخل سالن و هنرهای رزمی آسیا 2017 با حضور 6 هزار ورزشکار به مدت 2 هفته در 21 رشته ورزشی در ترکمنستان برگزار می‌شود و قرار است مراسم افتتاحیه این بازی‌ها در تاریخ 17 سپتامبر سال 2017 میلادی انجام شود.       شطرنج، فوتسال، تنیس، بوکس، سامبو، کوراش، جیو جیتسو، بولینگ، دوچرخه سواری، شنا، بسکتبال، وزنه‌برداری، دو میدانی، تکواندو، کیک‌بوکسینگ، کشتی و سوارکاری از مهمترین رشته‌های پنجمین دور بازی‌های آسیای در داخل سالن و هنرهای رزمی 2017 عشق‌آباد می‌باشد.         ترکمنستان برای میزبانی پنجمین دوره بازی‌های داخل سالن و هنرهای رزمی آسیا 2017 تدارکات گسترده‌ای را اتخاذ کرده‏‌ که  مهمترین آن ساخت شهرک المپیک در عشق‌‏آباد به مساحت 157 هکتار و به ارزش بیش از 5 میلیارد دلار و فرودگاه جدید بین‌المللی عشق‌آباد به ارزش بالغ بر 2.2 میلیارد دلار و صدها طرح‌ مختلف زیربنایی، عمرانی، شهرسازی، خدمات  شهری، رفاهی، اجتماعی، فرهنگی و غیره به ارزش میلیاردها دلار اجرا شده است. منبع: TURKMEN-DAILY ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 07:56:45 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3306/دهکده-المپیک-ترکمنستان-گینس-ثبت «سپاه صلح» آمریکا، این بار در قرقیزستان http://www.iras.ir/fa/doc/news/3300/سپاه-صلح-آمریکا-این-بار-قرقیزستان ایراس: در راستای فعالیت های فرهنگی و آموزشی سازمان موسوم به سپاه صلح آمریکا، ۴۵ داوطلب صلح! برای آموزش زبان انگلیسی به دانش آموزان و دانشجویان و ارتقای سطح زبانی معلمان زبان انگلیسی قرقیزستان وارد بیشکک شدند. بنابه اعلام مسئول مطبوعاتی سازمان سپاه صلح دفتر قرقیزستان ، مراسم دیدار  والانتیورهای- داوطلبان-  جدید این سازمان باخانواده های  قرقیزی که آنها را درخانه های خود پذیرش و اسکان خواهند داد، در روز ۱۹ اوت  دربیشکک برگزارخواهدشد. براساس گزارش خبرگزاری آکی پرس به نقل از  دفتر سازمان مذکور درقرقیزستان، اتباع داوطلب آمریکایی درطول دوسال اقامت در این جمهوری،  به امر ارتقای سطح زبانی معلمان زبان انگلیسی در  دانشگاهها و مدارس متوسطه نارین، ایسیک کول؛ چویا، تالاس، اُش و جلال آباد خواهند پرداخت. اهدافی که برای این برنامه درنظر گرفته شده است، موردحمایت وزارت علوم و آموزش قرقیزستان می باشد.  معلمان داوطلب آمریکایی پیش از شروع کار خود،  برای مدت ۱۱ هفته دوره فشرده آموزش زبان و فرهنگ قرقیزی را طی خواهند نمود وپس از آن براساس تقسیم بندی که صورت خواهندگرفت ، به دانشگاهها ومدارس متوسطه قرقیزستان اعزام خواهندشد. برای اینکه این معلمان بهتر وبیشتر بتوانند با زبان و فرهنگ و آداب و رسوم و سنت های جامعه قرقیزآشنابشوند،  ۱۱ هفته مورداشاره را در بین خانواده های داوطلب قرقیزی از روستای ایسیک- آتینسکی و ساکولکسکی مناطق استان چویسکی زندگی خواهند کرد. اتباع امریکایی داوطلب صلح بنا به دعوت دولت قرقیزستان و براساس موافقت نامه ای که درسال ۱۹۸۲ بامضارسیده ، به این جمهوری اعزام شده اند. این سازمان درسال ۲۰۱۸ میلادی ، سالگرد۲۵ سالگی اش را جشن خواهدگرفت.درطول ۲۴ سال گذشته ۱۱۶۰ داوطلب آمربکایی درقالب برنامه ها واهداف سازمان سپاه صلح آمریکا درقرقیزستان فعالیت نموده اند. سازمان سپاه صلح  دراول مارس سال ۱۹۶۱ به دستور جان اف کندی رئیس جمهور وقت آمریکا تاسیس شده و تاکنو از دویست هزار نفر در۱۴۰ کشورجهان داوطلبانه درآن کارکرده اند. امروزه بیش از۷۰۰۰داوطلب آمریکایی درقالب این پروژه در۶۸ کشورجهان در راستای اهداف این سازمان فعالیت می کنند.کمک به صلح و دوستی در جهان و بهبود و ارتقای شناخت و درک متقابل مردم آمریکا با مردم سایرکشورهای جهان،  ازاهداف این سازمان آمریکایی اعلام شده است. پایان خبر/ تهیه و تنظیم: پرویز قاسمی ]]> آسیای مرکزی Sat, 19 Aug 2017 11:54:10 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3300/سپاه-صلح-آمریکا-این-بار-قرقیزستان تعطیلات تابستانی پوتین در سیبری http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3285/1/تعطیلات-تابستانی-پوتین-سیبری ایراس: ولادیمیر پوتین رییس جمهور ۶۴ ساله روسیه برای گذراندن تعطیلات تابستانی به منطقه جمهوری خودمختار «تیوا» در جنوب سیبری روسیه رفت. پوتین در این تعطیلات در حال گرفتن حمام آفتاب، شنا، غواصی و ماهیگیری در دریاچه بوده و ظاهرا در ماهیگیری موفق هم بوده است. در تصاویر دیده می شود که سرگئی شویگو وزیر دفاع روسیه نیز پوتین را همراهی کرده است. تصاویر جالبی از تعطیلات پوتین و سرگئی شویگو ثبت شده است که در ادامه تقدیم علاقمندان می شود. لازم به ذکر است که تصاویر زیر از وقت گذرانی ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه در دریاچه ای در جنوب سیبری در فیسبوک شخصی وی منتشر شده است. جهت دانلود و دیدن فیلم روی «ضمیمه» بالا کلیک کنید.   ]]> روسیه و اروپای شرقی Mon, 07 Aug 2017 11:25:43 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3285/1/تعطیلات-تابستانی-پوتین-سیبری وابسته فرهنگي پيشين كشورمان در روسيه مقام دوم المپياد بين المللي زبان روسي را كسب كرد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3272/وابسته-فرهنگي-پيشين-كشورمان-روسيه-مقام-دوم-المپياد-بين-المللي-زبان-روسي-كسب-كرد ایراس: سيد حسين طباطبايي وابسته فرهنگي پيشين كشورمان در روسيه مقام دوم المپياد بين المللي زبان روسي را كسب كرد. اين المپياد توسط دانشگاه دولتي اوليانوف استان چوواشي فدراسيون روسيه به صورت آنلاين در سه سطح a1,a2 , a3 برگزار شد و طباطبايي در سطح a2 با كسب 87.5 امتياز از 100 امتياز كل المپياد، رتبه دوم اين مسابقات را كسب نمود. داويد شاتالا از اسلوواكي در اين سطح با كسب 92.5 امتياز رتبه نخست این دوره المپياد بين المللي زبان روسي را كسب کرد. اين دومين سال پياپي است كه دانشگاه دولتي اوليانوف استان چوواشي فدراسيون روسيه نسبت به برگزاري المپياد بين المللي زبان روسي اقدام مي کند و نکته جالب توجه این است که در اين دو سال، بیشتر برندگان سطوح سه گانه آن از كشورهاي شرق اروپا بوده اند و برای اولين بار است كه شركت كننده اي از ايران در اين المپياد برگزيده مي شود. سيد حسين طباطبايي كه در سال هاي 1390 تا 1394 سمت وابسته فرهنگي و معاون رايزني فرهنگي كشورمان در روسيه را بر عهده داشت، در حال حاضر رئيس اداره اروپاي شرقي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي است. پایان خبر/   ]]> فرهنگ و هنر Mon, 31 Jul 2017 07:07:33 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3272/وابسته-فرهنگي-پيشين-كشورمان-روسيه-مقام-دوم-المپياد-بين-المللي-زبان-روسي-كسب-كرد