گزارش اختصاصی از نشست جی 20

روسیه و نشست جی 20

بخش رسانه ای سفارت جمهوری اسلامی ایران مسکو
تاریخ انتشار : يکشنبه ۹ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۶:۲۶
Share/Save/Bookmark
 
 
نشست جی 20 در اوساکا، ژاپن، 28 و 29 ژوئن 2019
مقدمه
اجلاس سران بیست‌گانه در اوساکا از آغاز با ابراز تردید در مورد باثمر بودن آن همراه بود. نه تنها در مورد موفق بودن اجلاس بلکه باثمر بودن تماس رئیس‌جمهور روسیه با همتای آمریکایی وی تردید بود. و صاحبنظران سیاسی در نتایج اجلاس نشانه‌های هم تأیید و هم عدم تأیید این نگرانی‌ها را مشاهده می‌کنند. از طرفی در بیانیه نهایی اجلاس به امور اصلی جهانی و بحران‌های خطرناک و همچنین رفتار بی مسئولیت آمریکا که باعث مي‌شود بحران‌های بزرگ یکی پس از دیگری بروز کنند اشاره نشده است. از طرف دیگر، این اجلاس از آغاز هم ماهیت اقتصادی داشته و بحران‌های سیاسی در دستور کار آن نبوده و نمی‌تواند باشد زیرا منافع سیاسی کشورهای عضو آن از یکدیگر تفاوت بسیار دارد.
ملاقات سران آمریکا و چین باعث شد حالت شبیه به آتش بس در روابط اقتصادی متشنج دو طرف برقرار شود ولی مسائل مورد اختلاف اصلی همچنان حل نشده باقی مانده است و لذا ادامه دار بودن این آتش بس بحث انگیز است.
پوتین و ترامپ طبق معمول ملاقات خوبی داشتند. حالا می‌ماند دید این ملاقات در آمریکا باعث انفجار کدام بمب‌های سیاسی مي‌شود، چنانچه بار قبلی ملاقات هلسینکی با حملات شدید به ترامپ و صحبت از بازنده شدن وی به پوتین همراه بود. اما از نقطه نظر دستآوردها ملاقات، دوباره طبق معمول، ثمری نداشت. سران گفتند امور مهم مختلف را بررسی کرده‌اند. ولی از قرار دستور مذاکره در مورد تمدید پیمان استارت نو تنها دستآورد واقعی اجلاس بود، دستآوردی که خود رئیس‌جمهور روسیه به ثمر دادن آن تردید دارد.
رئیس‌ جمهور در اجلاس همچنین با سران کشورهای مهم اروپایی، هند، چین و ترکیه ملاقات داشت که بیشتر ماهیت تشریفاتی داشته و به امر مهمی منتهی نشد. نخست وزیر انگلستان دوباره درخواست کرد مسئولین مسموم کردن سرگئی اسکریپال (Sergei Skripal) کارمند اسبق اداره کل اطلاعات ستاد کل روسیه در انگلستان مجازات شوند. رسانه‌ها در ملاقات پوتین و مرکل بیشتر به اوضاع سلامتی صدراعظم آلمان توجه داشتند تا محتوای مذاکرات. ملاقات با امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه بخاطر سلام به زبان روسی به پوتین به یاد ماند.
اجلاس بیست‌گانه
درسایت روزنامه دولتی روسيسکايا گازتا دیدگاه رئیس‌جمهور روسیه در مورد نتایج اجلاس اوساکا بیان مي‌شود[1]. ولادیمیر پوتین حین جمع‌بندی نتایج اجلاس اوساکا اعلام نمود در آغاز در مورد نتیجه دار بودن همایش تردیدهایی وجود داشت، و پوتین تنها فردی نبود که در این مورد احساس دودلی می‌کرد، ولی "در مجموع همایش گروه بیست‌گانه مورد نیاز بودن خود را تأیید کرد، نتیجه هست". وی به مساعی ژاپن برای تأمین نتیجه دار بودن اجلاس اشاره کرده و گفت اینطور هم شد.
به گفته پوتین، در 4 جهت توافق حاصل شد و هرچند تصمیم جهش واری در کار نبود ولی تمایل به بهینه سازی سامانه مالی جهانی و از جمله اصلاح سازمان تجارت جهانی تأیید شد. مواضع کشورها (به غیر از آمریکا) در مورد موافقتنامه اقلیمی پاریس هماهنگ شد و روسيه بزودی روند تصویب آن را آغاز می‌کند.
نتیجه‌گیری اعضای گروه در مورد ضرورت مقابله با انتشار اطلاعات منفی، در رابطه با تروریسم در اینترنت، هم خیلی مثبت بود. همچنین در مورد مجازی کردن اقتصاد و فعالیت در بخش هوش مصنوعی تصمیم گرفته شد.
والنتین کاتاسونوف (Valentin Katasonov) درسایت بنیاد فرهنگ راهبردی[2] از دیدگاه بدبینانه اوضاع را بررسی می‌کند. وی در این مورد نوشته است:
اجلاس سران بیست‌گانه در ژاپن هم اکنون "اجلاس ملاقات‌های دوجانبه" نامیده شده است. ملاقات رؤسای جمهور روسیه و آمریکا و همچنین سران ایالات متحده و چین مهم‌ترین آنها بود. رئیس‌جمهور روسیه همچنین با نخست وزیر ژاپن، سران فرانسه، آلمان، انگلستان، ترکیه، عربستان سعودی و همچنین کره جنوبی ملاقات داشت.
به این ترتیب مي‌شود گفت اجلاس سران بیست‌گانه امروز به محیط حل و فصل مسائل دوجانبه تبدیل شده است. در بخش همکاری چندجانبه در این انجمن مشکلات بسیار بروز کرده است. این مشکلات در سال 2014 در نتیجه وخامت شدید روابط روسيه و غرب آغاز شد. سپس ترامپ سر کار آمده و به تغییر روابط با چین و اروپا پرداخت. به دنبال این تحولات توافق اعضای گروه تقریباً غیرممکن شد.
امسال هم در اجلاس امور بازرگانی، مهاجرت و آوارگان، محیط زیست و تغییرات اقلیمی مطرح شد. این امور از چالش‌ها و تهدیدهای واقعی که جهان با آنها مواجه مي‌شود، تفاوت بسیار دارد. اوضاع انفجار آمیز خاورمیانه، شدت یافتن مسابقه تسلیحاتی، خطر رو به رشد بکار گرفتن سلاح هسته‌ای، اوکراین به عنوان سرچشمه بی‌ثباتی در اروپا و تحریم‌های آمریکا علیه دیگر کشورها بین این مسائل است. در نهایت نباید خطر بروز بحران مالی جدید در جهان فراموش شود. این مسائل در ملاقات‌های دوجانبه مطرح بود ولی در جلسات انجمن تقریباً از آنها حرف زده نشد. یعنی گروه بیست‌گانه بازدهی خود را از دست می‌دهد.
مسئله اولویت داشتن ملاقات‌های دوجانبه در اجلاس سران بیست‌گانه در گزارش سایت انتشارات "کمرسانت" هم تأیید مي‌شود[3]:
طی اجلاس دو روزه گروه بیست‌گانه روز شنبه در اوساکا، ملاقات‌های دوجانبه سران خیلی بیشتر از جلسه عمومی جلب توجه کرد. در بیانیه نهایی از "ادامه مبارزه با تشنج در بخش بازرگانی و مشکلات ژئوپلتیک" سخن رفته است. هرچند لحن خود سران آرامتر بود. نخست وزیر ژاپن گفت در اجلاس در مورد ضرورت حرکت به سوی بازرگانی عادلانه و آزاد بدون تبعیض وحدت نظر بوده و اصلاح سازمان تجارت جهانی بررسی شد.
سران در اعلامیه نهایی سعی داشتند نشان دهند در مورد امور بسیار چون مبارزه با تروریسم در اینترنت و فساد، از جمله در سطح بين‌المللي، تأمین امنیت در حوزه انرژی در سراسر جهان، تنظیم روندهای مهاجرت، با یکدیگر همفکر هستند.
ترزا می نخست وزیر انگلستان، برغم کناره گرفتن از این سمت در آینده نزدیک، در مذاکره با روسيه موضع سرسخت داشت. وی اعلام نمود "به رئیس جمهور پوتین گفتم عادی شدن روابط فقط در صورتی میسر مي‌شود که روسيه فعالیت بی مسئولیت تهدید کننده انگلستان و متحدان آن را قطع کند. بکار گرفتن مواد مسموم کننده در شهر سولسبری نمونه این بود".
ولادیمیر پوتین قریب به یک ساعت و نیم با دونالد ترامپ صحبت داشت. ترامپ گفت "فکر می‌کنم ملاقات خیلی خوبی داشتیم. بنظرم او آدم خیلی خوبی است". وی گفت بررسی امور تجاری آغاز شد. روسیه و آمریکا به عنوان دو کشور بزرگ باید روابط تجاری داشته باشند. ترامپ گفت در مورد دعوت به شرکت در مراسم هفتاد و پنجمین سالگرد پیروزی در مسکو فکر می‌کند.
خود پوتین در کنفرانس مطبوعاتی لحن صلحجو داشت و فهماند مسکو برای همکاری آماده بوده و به رفع تحریم‌های غرب هم پاسخ متقابل خواهد داد.
آندری سوشنتسوف (Andrei Sushentsov) مدیر برنامه باشگاه مباحثه والدای می‌گوید اجلاس برای روسيه بطور اعم جریان موفق داشته و ملاقات‌های دوجانبه در محیط سازنده و کاری برگزار شد. مخالفان داخلی باعث نگرانی کمتر ترامپ در رابطه با تماس‌های وی با رهبر روسيه می‌شوند.
بنظر وی، برغم اینکه اخبار اساساً به ملاقات‌های دوجانبه اختصاص داشت، ولی گروه بیست‌گانه همچنان مناسب‌ترین انجمن برای واقعیات عصر می‌باشد. در اوضاع کنونی نه گروه محدود اعضای شورای امنیت سازمان ملل و نه "گروه هشت‌گانه" برای بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص امور کلیدی بين‌المللي کفایت نمی‌کنند.
آندری کورتونوف (Andrey Kortunov) مدیر کل شورای روابط بین‌الملل روسيه می‌گوید این گروه در دوران بحران سال 2008 تشکیل شده و در مورد اقدام مشترک به منظور رفع آن به توافق رسید. امروز هم باید چنین تصمیم‌هایی اتخاذ می‌شد ولی این امر رخ نداد. اولاً به این دلیل که همه اوضاع را بحرانی تلقی نمی‌کنند و ثانیاً در شرایط جنگ‌ تجاری بالفعل دو اقتصاد بزرگ جهان و بکار گرفتن تحریم‌ها به عنوان ابزار اقتصادی و سیاسی خارجی، نیل به تصمیم‌های مهم ممکن نیست.
مي‌شود گفت اعلام آتش بس تجاری بین چین و آمریکا یکی از مهم‌ترین نتایج و حتی مهم‌ترین نتیجه اجلاس بود. ماکسیم اورشکین وزیر توسعه اقتصادی روسيه اعلام نمود بنظرش این ماجرا ماهیت بلندمدت دارد و طوفان‌های بسیاری در نتیجه آن هنوز در پیش است.
ملاقات رؤسای جمهور روسیه و آمریکا
دیدگاه رئیس‌جمهور روسیه در خصوص ملاقات با رئیس‌جمهور آمریکا در روزنامه دولتی روسيسکايا گازتا درج شده است[4]. ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در خصوص ملاقات با همتای آمریکایی خود گفت: "ملاقات خوبی بود، خیلی کاری و واقع بینانه. ما تقریباً تمام فهرست امور مورد توجه متقابل را بررسی کردیم که روابط اقتصادی غیر رضایت بخش هم بین آنها بود".
رئیس‌جمهور روسیه از توجه تجارت آمریکا به روابط با روسيه سخن راند. آمادگی روسيه برای شرکت در تأسیس ساختار متشکل از نمایندگان جوامع تجاری به منظور بررسی چشم‌اندازهای روابط تجاری - اقتصادی تأیید شد.
همچنین اوضاع مناطق مختلف جهان بررسی شد. پوتین گفت "اینها مشورت‌های مفیدی بود". ترامپ به مسئله ملوانان اوکراینی بازداشت شده در روسيه توجه خاص داشت. پوتین گفت "ما توضیح دادیم که جریان امور از چه قرار است. هنوز حکمی صادر نشده، بازرسی دادگاهی ادامه دارد، باید صبر کرد و بعد تصمیم گرفت".
سران همچنین به وزرای امور خارجه دستور دادند مشورت در مورد پیمان استارت نو را آغاز کنند. ولی پوتین گفت "نمی‌دانم آیا این مشورت‌ها به تمدید پیمان منتهی مي‌شود یا نه".
دیدگاه وزیر امور خارجه روسيه در مورد مذاکرات رئیس‌ جمهور آن با رئیس‌جمهور آمریکا در روزنامه ودمستی نقل مي‌شود[5]. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه اعلام نمود رؤسای جمهور روسیه و آمریکا طی مذاکرات اوساکا امور ثبات راهبردی و همچنین اوضاع سوریه و اوکراین را بررسی کردند. ترامپ به کارکنان دولت خود دستور داد در مورد امور مطرح شده از طرف پوتین با همکاران روس کار کنند. بنظر لاوروف ملاقات جریان سازنده داشت و پوتین ابتکارهای بیان شده در ملاقات‌های قبلی با پوتین در هامبورگ و هلسینکی را تأیید کرد.
طبق گزارش مفسر "ار ب کا"[6]، برغم سخنان سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در مورد احوال خیلی خوب و جو سازنده مذاکرات، هیچ سندی در خاتمه مذاکرات پوتین و ترامپ در اوساکا امضا نشد. در اعلامیه کاخ سفید گفته مي‌شود پوتین و ترامپ در مورد ادامه بحث "در خصوص مدل کنترل تسلیحات در قرن بیست و یکم" به توافق رسیدند. و این مدل باید چین را هم در بر گیرد.
ولی پوتین یک روز قبل از ملاقات در مصاحبه با روزنامه تایمز مالی گفته بود پیش شرط جلب چین به مذاکرات مربوط به ثبات هسته‌ای رامشاهده نمی‌کند. وی گفت برغم موقعیت چین به عنوان قدرت بزرگ جهانی و اقدام آن در آینده در جهت تقویت توان هسته‌ای، "امروز سطح توان‌های ما با یکدیگر قابل مقایسه نیست".
کنستانتین کاساچف (Konstantin Kosachev) رئیس کمیته امور بین‌المللی شورای فدراسیون می‌گوید تمدید پیمان استارت نو اولویت دو کشور است. وی ابراز امیدواری کرد در آینده نزدیک اقدام فنی در این جهت رخ دهد.
در بخش دخالت روسيه در انتخابات آمریکا، رئیس‌جمهور آمریکا در حضور خبرنگاران به شوخی روی پوتین انگشت تکان داده و گفت در انتخابات دخالت نکنید. پوتین به امر واکنش نشان نداد. رئیس‌جمهور روسیه در مصاحبه با روزنامه تایمز مالی گفت مسکو در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2016 دخالت نکرده بود و دونالد ترامپ استثنائاً بر اساس کیفیت‌های شخصی خود و احساس احوال جامعه آمریکا و استفاده از آن پیروز شد.
کنستانتین کاساچف گفت از ملاقات پوتین و ترامپ انتظار چندانی نبود، ولی این ملاقات نشانه‌های مثبتی در بر داشت. اما فیودور لوکیانوف صدر هیئت رئیسه شورای سیاست خارجی و دفاعی می‌گوید دشوار است گفت پوتین و ترامپ در مورد کدام امور به توافق رسیده‌اند ولی طرفین فعلاً اساس سازنده‌ای برای گفتگو ندارند. دیدار ترامپ از مسکو در ماه می سال آینده هم می‌تواند زیر فشار مخالفان وی انجام نشود. توماس گراهام مدیر شرکت مشاورت آمریکایی و مشاور اسبق رئیس‌ جمهور بوش می‌گوید طرفین خیلی دیر در مورد ملاقات به توافق رسیدند و فرصت کافی برای تدارک مفصل و طراحی توافقی در مورد امور مهم باقی نماند.
ایوان تیموفه‌یف (Ivan Timofeyev) صاحبنظر سیاسی برجسته حین صحبت از مذاکرات سران روسیه و آمریکا از این حرف می‌زند که به دنبال مرحله طولانی سقوط شدید روابط، نوعی ثبات در روابط روسیه و آمریکا دارد برقرار مي‌شود[7]:
ملاقات پوتین و ترامپ رؤسای جمهور روسیه و آمریکا در اوساکا اقدامی محتاط ولی فوق العاده ضروری در جهت عادی سازی روابط دو کشور بود. دو طرف در مورد بسیاری امور بنیادی اختلاف دارند و رقابت بین آنها به امر نظام مند تبدیل شده است. ملاقات کوتاه رؤسای جمهور به دشواری به تغییر بستر روابط منتهی شود، ولی این مذاکرات اهمیت تاکتیکی محسوس دارد.
روابط روسیه و آمریکا از اوایل سال 2019 بطور محسوس باثبات شده است. این روابط در سطح پایین‌تر قرار گرفته ولی روند سال‌های گذشته در جهت انتقال به سطوح پایین‌تر و پایین‌تر متوقف شده است. چند عامل باعث این ثبات شد.
اولاً، با توجه به اتمام بازرسی توطئه چینی ترامپ با روسيه در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سران در اوساکا با طنز و نیشخند از مسئله دخالت روسيه حرف زدند. هرچند مخالفان ترامپ در آمریکا از این رفتار انتقاد کردند، ولی با توجه به اتمام بازرسی، حالا ایراد گرفتن از وی دشوارتر شده است. همچنین ترامپ دستورهایی در مورد مقابله با دخالت در انتخابات صادر و به این ترتیب خط دفاعی خود در برابر مخالفان داخلی را تقویت کرده است.
ثانیاً، روسیه و آمریکا توانستند از تشدید روابط در مورد برخی امور مهم منطقه‌ای طفره بروند. برغم انتظار، طرفین در مورد ونزوئلا وارد درگیری نشدند. مسکو در مورد مسئله مستشاران با احتیاط اقدام کرد. و توانست بر نقطه نظر خود در مورد قابل قبول نبودن انتقال سیاسی از خارج اصرار کند.
در جهت اوکراینی هم آرامش نسبی مشاهده مي‌شود. آمریکا انتقال موفق و صلح آمیز قدرت در اوکراین را نتیجه مساعی خود تلقی می‌کند. حکومت جدید اوکراین قصد تشدید تشنج نه در منطقه دونباس و نه تنگه کرچ را ندارد.
روسیه و آمریکا در خاورمیانه هم اختلاف دارند ولی آنجا هم حادثه مهمی رخ نداده است. مسکو در شرایط شدت یافتن رویارویی آمریکا با ایران با دقت اقدام می‌کند.
ثالثاً، ثبات در مورد مسئله تحریم‌ها نمایان شد. تحریم‌های فوق العاده شدید آمریکا فعلاً برقرار نشده است. لایحه‌های بسیاری در این مورد در کنگره به میان می‌آید ولی فعلاً انگیزه چندانی برای پیش بردن آنها نیست. تحریم شرکت "روس آل" (Rusal) عواقب اقدام شدید علیه شرکت بزرگ جهانی را نمایان کرد. روشن است که اقدامات شدید علیه بانک‌ها یا بدهی دولتی روسيه عواقب جهانی منفی‌تری خواهد داشت. علاوه بر این، مسکو آن را تقریباً برابر با اعلام جنگ تلقی می‌کند.
رابعاً، مي‌شود از برقراری ثبات معین در امور امنیت سایبری حرف زد. رقابت شدید دو کشور در این حوزه ای تردید ندارد ولی روند سیاسی شدن امر متوقف شد.
خامساً، توجه آمریکا به دیگر امور مشکل دار در سیاست خارجی نقش خود را ایفا کرد. بحران جدی در روابط با ایران، جنگ‌ تجاری با چین، سیاست آمریکا در ونزوئلا بین آنها هستند. شدت توجه به روسيه کاهش یافته است.
در نهایت میتوان به حرکات مشخص در بخش کنترل تسلیحات اشاره کرد. نشانه‌های پیشرفت در جهت تمدید پیمان استارت نو نمایان شد.
ملاقات سران دو کشور در اوساکا، چنانچه می‌شد پیشبینی کرد، باعث جهش بزرگ نشد. ولی این ملاقات روند برقرار شدن ثبات را تحکیم کرد. روندی که پس از سقوط چند ساله روابط اهمیت فراوان دارد.
فیودور لوکیانوف صدر هیئت رئیسه شورای سیاست خارجی و دفاعی رئیس علمی باشگاه مباحثه والدای دیدگاه منفی خود در مورد روابط روسیه و آمریکا را در مصاحبه با روزنامه ودمستی بیان کرد[8]:
طرفین در اظهار نظر در خصوص نتایج مذاکرات رؤسای جمهور روسیه و آمریکا فوق العاده خوددار بودند. کاخ سفید اعلام نمود پوتین و ترامپ امور ایران، اوکراین، سوریه و ونزوئلا را بررسی و در مورد ادامه کار در بخش کنترل تسلیحات قرار گذاشتند. کرملین افزود پوتین از ترامپ درخواست کرد در مراسم جشن گرفتن روز پیروزی، 9 ماه می 2020، به روسيه سفر کند.
فیودور لوکیانوف (Fyodor Lukyanov) سردبیر مجله "روسيه در سیاست جهانی" به نشریه گفت فکر نمی‌کند باید انتظار عواقب این ملاقات را داشت. یکی از دلایل کمبود اخبار در مورد آن ممکن است این باشد که خبری نیست. ثانیاً، تجربه دو ملاقات قبلی سران نشان داد گفتگوی محتوایی طی آنها هیچ پیآمدی نداشت. در مورد هیچ کدام از امور مورد بررسی تصمیمی گرفته نشد، به غیر از اینکه در ملاقات هلسینکی سرنوشت پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان برد بررسی شد و بعد این پیمان از بین رفت. یعنی صحبت از آن در مذاکرات سران بر امر هیچ اثری نگذاشت.
امروز روسیه و آمریکا دستور کاری ندارند. سابقاً حتی امور مورد اختلاف با یکدیگر ارتباط داشتند. ولی حالا چنین چیزی نیست. محور روابط در بخش هسته‌ای از صحنه خارج شد. بله آنها از این حرف زدند که باید در جهت تعیین رویکردهای جدید کار کرد ولی این کار را مي‌شود مدت خیلی طولانی انجام داد. محیط روابط موجود نیست. مسئله سوریه، کل ایران، مسئله کره شمالی، مسئله اوکراین (که بین اولویت‌های ترامپ آشکارا در جای آخر است) هر کدام بطور جداگانه مطرح است. اما دستور کار نیست و لذا ملاقات‌های بعدی کوتاهتر از ملاقات‌های قبلی خواهند بود.
آلکساندر رار (Alexandr Rar) صاحبنظر سیاسی آلمانی در مصاحبه با روزنامه روسيسکايا گازتا[9] از دیدگاه اروپایی به مذاکرات سران روسیه و آمریکا پرداخته است. وی می‌گوید هر فرد دارای رویکرد سازنده در بخش سیاسی باید به گفتگوی سران دو قدرت هسته‌ای شماره یک جهان فوق العاده علاقه‌مند باشند. مشکل این است که نخبگان آمریکایی هر کاری کردند تا پوتین و ترامپ ملاقات نکنند. ولی پس از گزارش دادستان ویژه در مورد نبود توطئه ترامپ با روسيه در انتخابات ریاست جمهوری، دست رئیس‌جمهور آمریکا باز شده است. او نه تنها با خطر برکناری مواجه نیست بلکه حتی می‌تواند در انتخابات پیروز شود. دشمنان ترامپ و اروپا این را درک می‌کند. به همین دلیل پیش شرط ملاقات و همچنین جریان مثبت و واقع بینانه امور فراهم شده بود.
پوتین و ترامپ همه امور اصلی – اوضاع ایران، سوریه، ونزوئلا، اوکراین، کنترل تسلیحات – را بررسی کردند. سیاستمداران معقول اروپایی که مشغول دسیسه سازی نیستند از اینکه رؤسای جمهور روسیه و آمریکا در نهایت با یکدیگر حرف می‌زنند فقط خوشحال می‌شوند. بسیاری امور در جهان به توافقات این دو فرد بستگی دارد که انگشت‌شان روی دگمه هسته‌ای است. بنظرم زمینه واقع بینی لمس مي‌شود. صحبت از دوستی بین روسيه و غرب ممکن نیست. ولی، در برگشت به وقایع رخ داده در مجمع پارلماني شوراي اروپا، مهم این بود که سیاستمداران کنونی در فرانسه، آلمان علت ضروری بودن گفتگو با روسيه را درک می‌کنند.
اولاً در فرانسه، آلمان افراد بخاطر اروپا خیلی بیشتر از لهستان مسئولیت دارند که اوکراین را نوعی حایل برای روسيه تلقی می‌کند. و هرچند اوکراین می‌خواهد به چنین نوار حایلی تبدیل شود ولی این به نفع فرانسوی‌ها و آلمانی‌ها نیست. تجارت فرانسه، آلمان بر سیاستمداران فشار وارد می‌کنند تا راه خروج از تحریم‌ها پیدا شود که همه از آن لطمه می‌بینند. فرانسوی‌ها و آلمانی‌ها البته قصد انحلال ناتو و اتحادیه اروپا را ندارند ولی در مورد نوعی فضای مشترک از لیسبون تا ولادیواستوک فکر می‌کنند. آنها بر اساس تجربه تاریخی خود درک می‌کنند که ساخت اروپا علیه روسيه ممکن نیست، اروپا را فقط مي‌شود همراه روسيه ساخت. ولی فراموش نشود که سیاست آمریکا هست، کشورهایی مانند لهستان و کشورهای بالتیک و انگلستان هست که سعی دارند از طرف آمریکا بازی کرده و معتقدند روسيه نباید در اروپا جا داشته باشد.
ملاقات‌های دوجانبه رئیس‌جمهور روسیه طی اجلاس بیست‌گانه
توجه رسانه‌ها به ملاقاتهای رئیس‌جمهور روسیه با سران دیگر کشورها بسیار کمتر بود و چنانچه در مقدمه گفته شد در این رابطه بطور اخص به امور ظاهری مانند سلام ماکرون، رئیس‌ جمهور فرانسه، به زبان روسی، یا سلامت مرکل و کمک پوتین به صدراعظم آلمان برای نشستن در جایش در ملاقات با پوتین توجه شد.
طبق گزارش مندرج در سایت کرملین، سران روسيه، چین و هند در چارچوب اجلاس سران بیست‌گانه در اوساکا ملاقات کردند[10]. نارندرا مودی نخست وزیر هند گفت تبادل نظر سه کشور، به عنوان قدرت‌های اقتصادی بزرگ جهانی، اهمیت خاص دارد. شی جین پینگ رئیس‌جمهور چین اعلام نمود چین، روسيه و هند کشورهایی هستند که بازارهای رو به توسعه بزرگ دارند و به همبستگی و همکاری پایبند می‌باشند. پوتین بنوبه خود گفت همکاری سه کشور هم از نقطه نظر توسعه و تقویت روابط سه کشور و هم حل مسائل جاد بين‌المللي مفید واقع مي‌شود.
رئیس‌جمهور روسیه تأکید نمود: "روسيه، چین و هند همراه هم در راه تقویت ثبات جهانی، مقابله با تروریسم، افراط گرایی، تبهکاری در بخش مواد مخدر و سایبری کار و پایه‌های تشکیل معماری امنیت برابر و تقسیم نشدنی در اورآسیا را بنیان می‌گذارند".
ملاقات با سیندزو آبه نخست وزیر ژاپن آخرین بخش از دیدار رئیس‌جمهور روسیه از اوساکا بود[11]. مراسم متقابل سال روسيه در ژاپن، و سال ژاپن در روسيه، به ملت‌های دو کشور کمک کرد از نزدیک با یکدیگر آشنا شوند. آبه پس از مذاکره با پوتین گفت خط نزدیکی بیشتر دو کشور ادامه خواهد یافت. وی گفت ژاپن برای ادامه تشویق تماس‌های دوجانبه در نظر دارد روند صدور روادید برای تجار روسيه را تسهیل کند. همچنین صدور روادید برای دانشجویان 465 دانشگاه روسيه تسهیل مي‌شود. هرچند روسيه بر رفع کامل رژیم روادید اصرار داشت.
در بخش قرارداد صلح رئیس‌جمهور روسیه اعلام نمود: "ما معتقدیم فعالیت شدید در جهت انتقال روابط روسیه و ژاپن به سطح جدید در پیش است. موفقیت در این فعالیت به تقویت اعتماد و حسن همجواری بین روسيه و ژاپن و فراهم کردن شرایط برای پیدا کردن راه حل قابل قبول برای بغرنج‌ترین امور مساعدت می‌کند". پوتین در این رابطه به اهمیت پیشرفت در همکاری اقتصادی در جزایر (جزایر کوریل –م) اشاره نموده و گفت مدل تجاری در دو جهت از 5 جهت تعیین شده برای همکاری طراحی شده است.
در خاتمه اجلاس همچنین بسته بزرگ اسناد مختلف و از جمله سند مربوط به شرکت ژاپنی‌ها در پروژه "آرکتیک ال ان جی -2" و ساخت کارخانه مجتمع Canon در روسيه امضا شد.
پوتین گفت از مذاکرات خود با رهبر کره شمالی به نخست وزیر ژاپن نقل کرده است. بنظر وی مسائل هسته‌ای و موشکی شبه جزیره کره فقط از طرق سیاسی و دیپلماتیک می‌تواند حل و فصل شود.
ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در چارچوب اجلاس سران بیست‌گانه در ژاپن از جمله با محمد بن سلمان جانشین تخت سلطنت عربستان سعودی ملاقات داشت.
ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه اعلام نمود در ملاقات با محمد بن سلمان در مورد تمدید معامله اوپک+ توافق حاصل شد[12]. رئیس‌جمهور روسیه گفت: "ما توافقات خود را تمدید می‌کنیم، در هر حال، ما، هم روسيه و هم عربستان سعودی، از تمدید حمایت می‌کنیم".
از سخنان پوتین چنین برمی‌آید که حین تمدید، محتوای موافقتنامه تغییر نمی‌کند. تنها امر باقیمانده مهلت تمدید موافقتنامه است که می‌تواند 6 یا 9 ماه باشد.
پوتین همچنین سفر خود به عربستان سعودی در ماه اکتبر را تأیید کرد. وی گفت در حال حاضر دیدار تدارک دیده مي‌شود.
کریل دمیتری‌یف (Kirill Dmitriyev) مدیر کل بنیاد سرمایه گذاری‌های مستقیم روسيه می‌گوید تمدید موافقتنامه به بازار نفت کمک می‌کند و این توافق قبلاً برای بودجه دولتی روسيه 7 تریلیون روبل درآمد مضاعف ببار آورده است.
دمیتری مارینیچنکو (Dmitri Marinichenko) مدیر ارشد بخش تجاری Fitch می‌گوید از قرار روسيه قبول کرده که عدم تمدید موافقتنامه در شرایط کنونی، مخصوصاً با توجه به کندی رشد اقتصاد جهانی، می‌تواند باعث بروز مازاد در بازار شود.
آلکساندر نوواک (Alexandr Novak) وزیر انرژی روسیه می‌گوید در سطح ابهام جاری، اقدام تولید کنندگان نفت در جهت تحویل پیگیر و کافی نفت عامل کلیدی برای ثبات بازار است. بنظر وی، توافق روسیه و عربستان سعودی حاکی از تمایل دو کشور برای حفظ ثبات در بازار جهانی نفت می‌باشد.
پایگاه اطلاع رسانی lenta.ru به نقل از خبرگزاری تاس نوشته که اوضاع پیرامون معامله هسته‌ای با ایران و پیشروی نیروهای دولتی سوریه در ادلب در مذاکرات رئیس‌جمهور روسیه با نخست وزیر انگلستان بررسی شد[13]. می همچنین از اقدام روسيه در اوکراین نگران شده است. وی درخواست کرد ملوانان اوکراینی که پس از حادثه رخ داده در تنگه کرچ گرفتار شده بودند آزاد شوند.
نماینده نخست وزیر انگلستان همچنین تأکید نمود می مایل است مسئولین مسموم کردن سرگئی اسکریپال (Sergei Skripal) کارمند اسبق اداره کل اطلاعات ستاد کل روسیه مجازات شوند. وی فهماند انگلستان شواهد انکار ناپذیر قرار داشتن روسيه پشت سر امر را دارد.
نماینده نخست وزیر انگلستان قبل از ملاقات گفته بود مذاکرات وی با پوتین به معنی عادی شدن روابط نیست.
ملاقات داشتند. طی مذاکره رؤسای جمهور روسيه و ترکیه در اوساکا از جمله تحویل سامانه‌های ضدهوایی اس-400 روسيه به ترکیه بررسی شد[14]. اردوغان گفت این روند بدون معطلی در جریان است. او همچنین تأکید نمود تولید مشترک موشک و مبادله فنآوری‌ها برای ترکیه شایان اهمیت است.
علاوه بر این پوتین و اردوغان روابط تجاری رو به رشد دو کشور را هم بررسی کردند[15]. رشد 16 درصدی بازرگانی، رئیس‌جمهور روسیه همچنین به دستآوردهای ترکیه در بخش جهانگردی به پاس گردشگران روسيه اشاره کرد. پوتین پیشنهاد کرد طرفین امور دوجانبه و همچنین بين‌المللي را بررسی کنند.
امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه در ملاقات با پوتین در اوساکا به زبان روسی به رئیس‌جمهور روسیه سلام کرد[16]. سران طی ملاقات به یکدیگر "تو" می‌گفتند. رئیس‌جمهور روسیه از همتای فرانسوی خود درخواست کرد در مراسم هفتاد و پنجمین سالگرد پیروزی در جنگ دوم جهانی در مسکو حضور یابد. پوتین همچنین تأکید نمود برغم برخی مشکلات در روابط دو کشور، فرانسه یکی از مهم‌ترین شرکای خارجی روسيه است.
 
[1] رئیس‌جمهور روسیه نتایج اجلاس اوساکا را جمع‌بندی کرد
کیرا لاتوخینا (Kira Latukhina)
سایت روزنامه روسيسکايا گازتا، 29/06/ 2019
https://rg.ru/2019/06/29/prezident-podvel-itogi-sammita-dvadcatki.html
 
[2] اجلاس سران بیست‌گانه در اوساکا – اجلاس ملاقات‌های دوجانبه
والنتین کاتاسونوف (Valentin Katasonov)
سایت بنیاد فرهنگ راهبردی، 29/06/ 2019
https://www.fondsk.ru/news/2019/06/29/g20-v-osake-sammit-dvustoronnih-vstrech-48490.html
[3] جنگ‌ تجاری آمریکا و چین تعلیق شد
گالینا دودینا (Galina Dudina)
سایت روزنامه کمرسانت، 29/06/ 2019
https://www.kommersant.ru/doc/4017544?from=main_4
 
[4] پوتین از ملاقات با ترامپ ارزیابی کرد
کیرا لاتوخینا (Kira Latukhina)
سایت روزنامه روسيسکايا گازتا، 28/06/ 2019
https://rg.ru/2019/06/29/putin-ocenil-vstrechu-s-trampom.html
 
[5] لاوروف از محتوای مذاکرات پوتین و ترامپ نقل کرد
یکاترینا یرمنکو (Yekaterina Yeremenko)
سایت روزنامه ودمستی، 28/06/ 2019
https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/06/28/805310-o-soderzhanii-putina-i-trampa
 
[6] چهارمین ملاقات پوتین و ترامپ
یوگنی پودوفکین (Yevgeni Pudovkin)
سایت "ار ب کا"، 28/06/ 2019
https://www.rbc.ru/politics/28/06/2019/5d15c58e9a79479a7cf3c39e?from=center
 
[7] ملاقات اوساکا: خط برقرار کردن ثبات
ایوان تیموفه‌یف (Ivan Timofeyev) مدیر برنامه شورای روابط بین‌الملل روسيه
سایت باشگاه مباحثه والدای، 29/06/ 2019
http://ru.valdaiclub.com/a/highlights/vstrecha-v-osake-kurs-na-stabilizatsiyu/
 
[8] "جهش رخ نداد"
یلنا موخامتشینا (Yelena Mukhametshina)، ماکسیم ایوانوف (Maxim Ivanov)
سایت روزنامه ودمستی، 28/06/ 2019
https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/06/28/805346-politologi
 
[9] صاحبنظر سیاسی رار: برداشت روسيه از ملاقات سران روسیه و آمریکا چگونه بود
آریادنا روکوسوفسکایا (Ariadna Rokossovskaya)
سایت روزنامه روسيسکايا گازتا، 28/06/ 2019
https://rg.ru/2019/06/28/politolog-o-tom-kak-v-evrope-vospriniali-vstrechu-liderov-rosii-i-ssha.html
 
[10] ملاقات سران روسيه، چین و هند در اجلاس سران بیست‌گانه
گزارش خبری
پایگاه اطلاع رسانی رگنوم، 28/06/ 2019
https://regnum.ru/news/2656490.html
 
[11] پوتین و آبه در مورد نزدیک شدن قرار گذاشتند
سرگئی مینگاژف
پایگاه خبری vesti.ru، 29/06/ 2019
https://www.vesti.ru/doc.html?id=3163134
 
[12] روسیه و عربستان سعودی در مورد تمدید معامله اوپک+ به توافق رسیدند
داریا کورژووا (Darya Korzhova)، ویتالی پتلووی (Vitali Petlevoy)
سایت روزنامه ودمستی، 29/06/ 2019
https://www.vedomosti.ru/business/articles/2019/06/29/805397-opek
 
[13] می شرایط احیای روابط را به پوتین بیان کرد
گزارش خبری
پایگاه اطلاع رسانی lenta.ru، 28/06/ 2019
https://lenta.ru/news/2019/06/28/tak_ne_poidet/
 
[14] پوتین و اردوغان تحویل سامانه ضدهوایی اس400 را بررسی کردند
پایگاه اطلاع رسانی lenta.ru، 29/06/ 2019
https://lenta.ru/news/2019/06/29/s400/
 
[15] پوتین و اردوغان در اجلاس سران بیست‌گانه به رشد بازرگانی بین دو کشور اشاره کردند
آننا خاریتونووا (Anna Kharitonova)
پایگاه خبری life.ru، 29/06/ 2019
https://life.ru/t/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/1225838/putin_i_erdoghan_na_g20_otmietili_rost_tovarooborota_miezhdu_rossiiei_i_turtsiiei
 
[16] ماکرون به زبان روسی به پوتین سلام کرد
گزارش خبری
پایگاه اطلاع رسانی lenta.ru، 28/06/ 2019
https://lenta.ru/news/2019/06/28/privet/
 
کد مطلب: 3847