بررسی وضعیت احزاب در ترکیه

​در عالم سیاست ترکیه، باد به نفع چه کسی می وزد؟

تاریخ انتشار : دوشنبه ۲ تير ۱۳۹۹ ساعت ۱۱:۴۸
Share/Save/Bookmark
 
 
چندی است قایق حزب عدالت و توسعه در جهتی که میخواهد پیش نمی رود. طبق نظرسنجی‌های اجتماعی، میزان آراء این حزب بعد از بحران کرونا مجدداً وارد سیر نزولی شده است. اگرچه در این مسابقه، قایق های اپوزیسون تا حدودی در جهت وزش باد هستند، اما با ریسک قطع مسیر و بلوکه کردن یکدیگر مواجه شده اند. 

در نظرسنجی‌هایی که اخیراً انجام شده است، آراء ائتلاف جمهور در بهترین حالت 46-45 درصد نشان داده می‌شود. در میانگین تخمین‌ها نیز آراء این ائتلاف، 40 درصد را به زور پشت سر می‌گذارد. طبق یک ارزیابی بر اساس نتایج 5 شرکت نظرسنجی، در حال حاضر آراء ائتلاف جمهور 42-41 درصد است. بر این اساس آراء حزب عدالت و توسعه 35 درصد و آراء حزب حرکت ملی گرا نیز زیر 8 درصد می‌باشد. آراء قشر مردد نیز دراین نتایج لحاظ شده است. وخیم تر از همه این که 39.6 درصد گفته اند اگر اردوغان نامزد شود، به او رای می دهم. اخیراً نظرسنجی‌ها نشان می دهند که آراء حاکمیت وارد سیر نزولی شده است.

وضعیت حاکمیت همانند هواپیمایی است که با لرزش هرچه بیشتر در حال سقوط است. بجز برخی شرایط آنی و موقتی که آراء وارد سیر صعودی می‌شوند، هیچ تغییری در این وضعیت مشاهده نمی‌شود. علت این موارد استثنایی نیز بعضی امواج گذرا است که احساسات مردم را تحریک می‌کنند و یا ماهیت سیاسی به ارزش ها می دهند. ائتلاف جمهور از جهش هایی نظیر ایاصوفیه، مسئله بقاء، ایدئولوژی و تعمیق ملی گرا مدد می جوید و رویای پویایی این جهش را در سر می‌پروراند.

هر چقدر که جبهه حاکمیت راکد است، جبهه اپوزیسیون اما پرجنب و جوش به پیش می رود. نظرسنجی‌ها از برجسته شدن احزاب سیاسی جدید خبر می دهند. هرچند هنوز میزان آراء این احزاب کم است، ولی در مقایسه با نظرسنجی‌های قبلی شاهد افزایش پایدار در محبوبیت آنها هستیم. حضور باباجان و داوداوغلو در رسانه‌ها و افزایش انتقادات آنها، حاکمیت را بیش از آنچه که تصور می‌شود، فرسوده می‌کند. افزایش میزان آراء 2-1.5 درصدی این احزاب در دوره آتی به ارقام دو رقمی، تعجب آور نخواهد بود. 

بی شک حزب جمهوری خلق نیروی محرکه و عنصر مهم در بین اپوزیسیون است. میزان آراء این حزب، از میزانی آرایی که در انتخابات محلی 2019 کسب کرده بود، کمتر نمی‌شود. میانگین آراء این حزب در نظرسنجی‌ها بین30-28 درصد است. در فضای سیاسی موجود، احتمال افزایش آراء این حزب وجود دارد. می‌توان گفت سیاست های حزب جمهوری خلق که بطور سنتی خود را سکولار می‌شمارد و به غیر از اعتراض، روش سیاستگذاری دیگری ندارد، کهنه شده است. وجود کلیچداراوغلو و سیاست های او، تاثیر مهمی در تغییر خط مشی حزب دارد.

هدف رهبران حزب جمهوری خلق این است که خلع بوجود آمده در حزب عدالت و توسعه را پر کند و در آنجا سیاست فراهویتی و یک گفتمان تولید کند. اگر ایجاد مجدد مرکز اجتماعی و سیاسی را به عنوان قدرت محرکه موج اجتماعی جدید بپذیریم، می‌توان گفت که حزب جمهوری خلق یک مسیر صحیح انتخاب کرده است. این حزب سیاسی خواسته و یا نخواسته، از وضعیت اجتماعی که حزب عدالت و توسعه مخصوصاً در20 سال اخیر معمار آن بوده است، اختلاف ارزش ها در جامعه و تنش میان سکولار، دیندار، ملی گرا و غیره استفاده می‌کند.

درکنار احزاب سیاسی جدید، آراء 12-11 درصدی حزب خوب و 11-10 درصدی حزب دمکراتیک خلق ها موجب تقویت جبهه اپوزیسیون می‌شوند. لکن این آمار و ارقام برای تخمین زدن مسیر سیاسی کفایت نمی‌کنند. 

ضعف اپوزیسیون این است که از چند گرایش فکری مختلف تشکیل می‌شود. ائتلاف جمهور مبتنی بر وحدت فکری، همگرایی و حتی ایدئولوژی مشترک است. اما بازیگران سیاسی عرصه اپوزیسیون دیدگاه‌های سیاسی متضاد و استراتژی ناسازگار دارند. احزاب جدید به دنبال اثبات رشد خود هستند. هرگونه ائتلاف و مخصوصاً نزدیک شدن به حزب جمهوری خلق، موضوعی خطرناک برای آنها محسوب می‌شوند.

در فضایی که جبهه حاکمیت رو به افول و جبهه اپوزیسیون وارد سیر صعودی شده است، سرنوشت سیاسی بطور عمده به چگونگی سازماندهی اپوزیسیون بستگی دارد و حزب جمهوری خلق ستون اصلی این ساختمان است.

ائتلاف جمهور که در تنگنا قرار گرفته است، یک راه برون رفت دارد و آن هم پراکنده کردن اپوزیسیون است. چه بسا در این راستا نیز تلاش می‌کنند.

*علی بایرام اغلو در سایت قرار
کد مطلب: 3927