سیاست خارجی
سیاست های امنیتی و نظامی
جامعه و سیاست
اقتصاد و انرژی
سازمان های منطقه ای
تاریخ
فرهنگ و هنر


نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » سیاست خارجی

وبگردی ایراس

ایران، پوتین، اسرائیل: دو پیام به یک مقصد

سید حسین ملائک، سفیر سابق ایران در چین و تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل

۲۱ تير ۱۳۹۷ ساعت ۲۲:۵۳

سفر ناگهانی و به گفتۀ آقای ولایتی، استراتژیک ایشان به مسکو روز چهار شنبه 20 تیرماه برای ملاقات با رهبر روسیه به همراه دوپیام از رهبری و ریاست جمهوری اگرچه با اعلام سخنگوی وزارت خارجه از روز قبل خبری شده بود اما برای آنان که تحولات سیاسی در ایران را دنبال می کنن خبر مهمی محسوب می شد توجه به چند نکته در این مورد ضروری است.



سفر ناگهانی و به گفتۀ آقای ولایتی، استراتژیک ایشان به مسکو روز چهار شنبه 20 تیرماه برای ملاقات با رهبر روسیه به همراه دوپیام از رهبری و ریاست جمهوری اگرچه با اعلام سخنگوی وزارت خارجه از روز قبل خبری شده بود اما برای آنان که تحولات سیاسی در ایران را دنبال می کنن خبر مهمی محسوب می شد توجه به چند نکته در این مورد ضروری است:

 

مقطع زمانی دیدار با پوتین

معمولا دیدار باسران کشورها حکایت از اهمیت موضوع و زمان خاص دارد .رابطه روسیه با ایران در سالهای اخیر عمق بیشتری پیدا کرده و دو کشور در سطوح مختلف با یکدیگر همکاری های استراتژیک دارند. مهمترین نقطه اتصال روسیه با ایران همکاری دو کشور در سوریه برای حمایت از دولت بشار اسد در مقابل ائتلاف گروههای مسلح مورد حمایت غرب و ارتجاع منطقه است. اما همکاری دو کشور در یکی دو ماه اخیر با تحرکات نظامی پی در پی و متجاوزانه اسراییل به پایگاههایی در سوریه تحت ادعای جلوگیری از تثبیت نفوذ ایران در مرزهای سوریه در منطقه جولان به آزمایش جدیدی کشیده شده است. نتانیاهو نخست وزیر اسراییل به همراه وزیر دفاع روسی تبار این کشور آقای لیبرمن ظرف دوماه گذشته چهار بار به عناوین مختلف برای تحت فشار قرار دادن روسیه و احیانا تطمیع این کشور جهت اعمال محدودیت بر ایران در سوریه به روسیه سفر کرده اند . در هر سفر نیز اعلام کرده اند روسها با نظرات و نگرانی های آنها در مورد تحرکات ایران هم نظر هستند. موضوعی که هیچگاه با تکذیب روسها در هیچ سطحی روبرو نشده است. این شرایط با پاکسازی مرز مشترک با اردن و چگونگی مدیریت منطقه جنوبی سوریه و استان درعا تشدید نیز شد.

 

نقشی که اسراییل در روابط ایران و روسیه بازی می کند در حال حاضر بسیار جدی و ملموس تر از نقش اسراییل در روابط ایران و آمریکا ست. نظام بسیار محافظه کار ایران که به هیچ عنوان علاقه ای به بوجود آوردن شائبه و شک در روابط خارجی خود نیست در این مورد خاص پذیرفته است که نماینده خود را در زمان حضور نتانیاهو در روسیه به این کشور بفرستد و این حاکی از اهمیت موضوع اسراییل در روابط ایران و روسیه است.

 

صفحه دیگر همکاری ایران و روسیه به عضویت روسیه در مذاکرات موسوم به " برجام " مربوط است. این موافقتنامه با خروج آمریکا از آن در ماه می گذشته با بحران اجرایی و حقوقی جدی روبرو شده است. کشورهای اروپایی به همراه چین و روسیه علاقمندند که در مقابل رفتار نامعقول آمریکا در مورد برجام و اعمال تحریم های یک جانبه علیه ایران از این توافقنامه و نیز از ایران حمایت نمایند. کشورهای اروپایی با ارائه پیشنهادی نسبتا ضعیف اما در حد توانایی خود تلاش کردند که تعهدات خودشان در برجام را تا حدودی اجرایی نموده و ایران را به اصطلاح از منافع امضاء برجام بهره مند کنند. اما به هر صورت اروپا بدون چین و روسیه نمیتواند ساختار حقوقی برجام را در حد اقل های خود که بتواند برای ایران نیز قابل قبول باشد حفظ کند . نقش روسیه از این بابت اهمیت دارد.

 

چه تحلیلی ایران را وادار به اعزام نماینده کرده است؟

از آنجاکه قرار است روسای جمهور آمریکا و روسیه در دوشنبه 16 جولای در هلسینکی با یکدیگر ملاقات کنند همه منتظر آن هستند که چه تصمیم تعیین کننده ای و یا چه معامله ای در این ملاقات صورت گیرد . البته تمام شواهد حاکی از آن است که دو رهبر چیزی زیادی برای معامله ندارند غیر از برخی تصمیمات تاکتیکی در سوریه که آن هم باردیگر نقش و خواست اسراییل قدری پررنگ تر می شود. موضوع ایران اگرچه در اجلاس سران بحث خواهد شد اما بنظر نمی رسد بتوانند در مورد ایران به نتیجه ای برسند بنابر این امید است که در خواستی در این مورد از آقای پوتین صورت نگیرد .

 

چرا آقای ولایتی برای این ماموریت انتخاب شده است؟

قطعا آقای ولایتی در صحنه سیاست خارجی ایران هم به لحاظ ظرفیت های شخصی و هم تعهد به کار عنصر بی بدیلی است و فاصله زیادی با دیگر عناصر مشابه خود در این حوزه دارد .البته از طرف دیگر ضعف نظام سیاسی ایران را نشان میدهد که در خلال چهل سال گذشته نتوانسته است عناصری این چنین برای خود تولید کند .

 

اما به هرحال بعد از ملاقات نسبتا بی نتیجه آقای روحانی با پوتین در حاشیه اجلاس شانگهای در چیندائو چین در ماه گذشته و نیاز به نگهداشتن روسیه در مدار متمایل به ایران در بحرانی که ایران با ان روبروست، اعزام سیاستمداری که بتواند اعتماد طرف مقابل را به ایران جلب کند اهمیت ویژه دارد .

 

چرا دوپیام ؟

داشتن دو پیام از ایران برای یک رهبر در کشورخارجی اهمیت موضوع را دو چندان نمیکند بلکه متاسفانه نشان از یک پارچه نبودن حاکمیت در این وانفسای سیاسی و بین المللی دارد و پیامی منفی تر که حتی انگیزه کشورهای خارجی را برای بازی در داخل ایران دوچندان می سازد، البته انشاءاالله نه توسط روسیه که دیگران. کاش فقط یک پیام بود.



 

 

منبع: پایگاه تحلیلی اینترنشنال