پیامدهای مثبت مشارکت تهران، مسکو و آنکارا برای نیل به راه حل سیاسی بحران سوریه

دکتر مهدی سنایی در گفتگو با رادیو وستی روسیه
تاریخ انتشار : سه شنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۴۲
Share/Save/Bookmark
 
دکتر سنایی در مصاحبه با رادیو وستی اف ام روسیه که دوشنبه شب به صورت زنده پخش شد، گفت: مشارکت تهران، مسکو و آنکارا برای نیل به راه حل سیاسی بحران سوریه از جمله ابتکار برگزاری نشست سوری-سوری در آستانه پایتخت قزاقستان، تحولات مثبتی را در پی داشته است. سنایی در این گفت وگو که به زبان روسی و با حضور سرگئی میخییف رییس مرکز فناوری های سیاسی روسیه انجام شد، افزود: ایران و روسیه برای حل و فصل سیاسی مسائل سوریه تلاش های گسترده ای انجام داده اند ...
 
ایراس: دکتر مهدی سنایی، سفیر کشورمان در فدراسیون روسیه در مصاحبه با رادیو وستی اف ام روسیه که  دوشنبه شب به صورت زنده پخش شد، گفت: مشارکت تهران، مسکو و آنکارا برای نیل به راه حل سیاسی بحران سوریه از جمله ابتکار برگزاری نشست سوری-سوری در آستانه پایتخت قزاقستان، تحولات مثبتی را در پی داشته است.

سنایی در این گفت وگو که به زبان روسی و با حضور سرگئی میخییف رییس مرکز فناوری های سیاسی روسیه انجام شد، افزود: ایران و روسیه برای حل و فصل سیاسی مسائل سوریه تلاش های گسترده ای انجام داده اند.

مذاکرات آستانه 
سفیر ایران با بیان اینکه تهران، مسکو و آنکارا بانی مذاکرات آستانه بودند، گفت: از این مرحله گفت وگوها نباید انتظار نتایج نامنتظره و بزرگ داشت، زیرا در سوریه سال ها مسائل و مشکلات انباشته شده است.

وی افزود: از سوی دیگر، شاهد نتایج مثبت در این نشست بودیم. برگزاری مذاکرات سوری-سوری در آستانه و مذاکره مسقیم هیات معارضان و گروههای مسلح و نمایندگان دولت سوریه که برای نخستین بار انجام شد، یک موفقیت است.

سفیر ایران اظهار کرد: نتیجه دیگر نشست پایتخت قزاقستان، تقویت آتش بس است که بسیار جدی بود. باید توجه کرد، اجلاس های ژنو1 و ژنو2 برگزار شد، ولی از آتش بس در سوریه خبری نبود، اما اکنون ایران، روسیه و ترکیه مشارکت کرده و شاهد نتیجه مثبت بودیم.

وی جدا کردن معارضان مسلح از گروههای تروریستی را نتیجه مهم دیگر اجلاس آستانه خواند و افزود: تفکیک گروههای مسلح از تروریست ها کار بسیار دشواری بود، اما در نشست آستانه تاکید شد که این اقدام باید صورت گیرد.

سفیر ایران در روسیه با بیان اینکه همکاری ها برای حل مساله سوریه یک چارچوب و الگو برای حل مسائل دیگر است، اظهار کرد: برای حل مساله سوریه بسیار خوش بینم و شاهد هستیم مذاکره در این باره گسترش می یابد.

آمریکا و سوریه
سفر ایران در روسیه در بخش دیگر از سخنان خود در باره مواضع دونالد ترامپ مربوط به سوریه نیز گفت: نمی خواهم به مواضع ترامپ در این مساله توجه کنم. کسانی که به وی رای دادند، خواستند تا وی به مسائل داخلی آمریکا توجه کند.

سنایی افزود: ترامپ هم در دوره مبارزات انتخاباتی گفته بود، به جای هزینه های سرسام آور در خاورمیانه، بودجه آمریکا را صرف حل مسائل داخلی می کند، اما در این دو هفته سخنان کاملا متفاوتی با آنچه اظهار کرده بود، داشته است.

ایران مخالف مداخله خارجی در خاورمیانه
سفیر جمهوری اسلامی در ادامه مصاحبه رادیویی به تشریح مواضع ایران در مسائل خاورمیانه پرداخت و گفت: تهران از ابتدا مخالف انجام اقدام های بیرونی به بهانه برقراری دمکراسی در کشورهای خاورمیانه بود.

وی افزود: این مشکل فقط مختص سوریه و عراق نبود. به بهانه های مختلف در امور داخلی منطقه مداخله شد که از آن جمله لیبی و همچنین برخی کشورهای دیگر خاورمیانه و شمال آفریقا است.

سنایی تاکید کرد: ایران همواره این باور را دارد که این مساله (دمکراسی) یک فرآیند داخلی است و با مداخله قدرت های فرامنطقه ای در امور داخلی کشورهای منطقه مخالفت می کند.

وی همچنین با بیان اینکه ایران هشت سال جنگ تحمیلی از سوی صدام را تحمل کرد، گفت: با وجود این مساله، تهران مخالف ایجاد بی ثباتی در عراق بود. در سوریه هم شاهد مداخله خارجی بودیم. از سوی دیگر، این موضوع پنهان نیست که سال 2012 نارضایتی هایی در سوریه بود، اما افراد مسلح و تروریست ها از خارج این کشور را هدف قرار دادند.

سنایی افزود: بر این باوریم که کشورهای منطقه باید مسائل خود را بدون مداخله خارجی حل و فصل کنند.

وی همچنین با زیانبار خواندن مداخله غرب به پیشگامی آمریکا در خاورمیانه گفت: در خوش بینانه ترین نگاه می توان گفت که آنها از وضعیت منطقه خبر ندارند و برای حل مسائل کشورهای منطقه از دیدگاه خود اقدام می کنند که اوضاع نابسامان کنونی عراق، لیبی و افغانستان گواهی بر بطلان دخالت خارجی است.

سنایی افزود: بسیار امیدوارم، اوضاع کنونی منطقه حل و فصل شود و با واقع بینی به این مسائل توجه شود. امیدوارم غرب در رویکرد خود برای مسائل منطقه تجدید نظر کند تا از نقطه نظر خطر مشترک تروریسم به این مساله توجه شود و همه کشورها علیه این پدیده شوم منسجم شوند.

همزیستی دوستانه پیروان ادیان مختلف در ایران
سفیر جمهوری اسلامی در فدراسیون روسیه در پاسخ به پرسش روابط شیعیان و سنی ها در ایران، گفت: این تبلیغات که بین شیعیان و سنی ها مبارزه جریان دارد، از خارج از منطقه هدایت می شود و ما مخالف چنین اختلافی هستیم.

وی با بیان اینکه شیعیان و سنی ها زندگی مسالمت آمیزی در جمهوری اسلامی با هم دارند، اظهار کرد: اقلیت های دینی از جمله مسیحی و یهودی نیز در ایران در صلح و آرامش زندگی می کنند.

دفاع از حقوق هسته ای
سنایی در ادامه مصاحبه با رادیو وستی اف.ام گفت: ایران دوره های متفاوتی را سپری کرده و در 20 سال اخیر وضعیت های محتلفی را شاهد بوده است، اما همیشه در مورد برنامه هسته ای اعلام کرده که حقوق خود را نادیده نمی گیرد.

وی ادامه داد: تهران همواره تاکید داشته که در پی ساخت سلاح اتمی نیست. روسیه و چین در مذاکرات هسته ای مشارکت فعال کرده اند و مسکو سهم قابل توجهی در برجام داشت.

سفیر ایران گفت: باید در نتیجه اجرای برجام تحریم ها در مورد ایران لغو شود. باید امیدوار بود که غرب واقع بینانه تر رفتار کند و صبر خواهیم کرد.

ایران مخالف دشمنی با عربستان سعودی
سفیر ایران در روسیه در بخش دیگری از مصاحبه با رادیو وستی اف ام گفت: ممکن است تعجب کنید، اما مسائلی که در خاورمیانه به وجود می آید، پیامد رویکردهای خارجی برای حل مسائل منطقه است.

وی افزود: تا زمانی که برخی کشورهای منطقه برای حل مسائل به قدرت های خارجی مراجعه کنند، شاهد چنین وضعیتی (نابسامانی) خواهیم بود.
سنایی گفت: تهران هیچگاه خواهان چنین روابطی با ریاض نبوده است. معتقدیم که عربستان سعودی کشور بزرگ جهان اسلام است و اماکن مقدس مکه و مدینه زیارتگاههای بزرگ مسلمانان در این کشور قرار دارد.

وی با تاکید بر اینکه ایران خواهان حل مسائل مطرح با عربستان است، گفت: اما برخی کشورهای منطقه در ائتلاف های غیرمنطقه ای وارد می شوند و در سوریه نیز شاهد چنین مساله ای بودیم و این یک مداخله خارجی است.

سفیر ایران در روسیه همچنین با اشاره به خیزش های مردمی در برخی کشورهای منطقه از جمله مصر و بحرین، گفت: چرا در مصر از این انقلاب حمایت شد، اما در بحرین پشتیبانی نشد. در سوریه نیز جنگ شد، چه نتیجه ای داشت؟ اما با همکاری کشورهای منطقه شاهد تحولات مثبت در این کشور بودیم.

ایران کشور پیشرفته اسلامی
سنایی در ادامه با بیان اینکه ایران دارای نظام اسلامی است، گفت: بسیاری از تبلیغات در باره جمهوری اسلامی درست نیست و به این دلیل 
بسیاری تصور می کنند کشوری بسته است. 

وی افزود: اما چنین نیست و تمام کسانی که به ایران سفر می کنند با مشاهده واقعیت ها به حیرت می افتند. زنان در حیات اجتماعی کشور حضوری فعال دارند، 67 درصد دانشجویان دختر و برخی اعضای دولت هم زن هستند. 

سنایی گفت: در ایران رقایت های انتخاباتی جریان دارد و فعالیت های سیاسی هم پویا است. ایرانیان همزمان با خواسته دمکراسی بر حفظ اصالت های ملی و مذهبی خود نیز پای می فشارند. 

اقتصاد خودکفا
وی همچنین اعلام کرد: مهم ترین ویژگی اقتصاد ایران، وابسته نبودن به منابع خارجی است که احتمال دارد مثبت یا منفی تلقی شود. 

سفیر جمهوری اسلامی افزود: ایران که یکی از قوی ترین اقتصادهای منطقه خاورمیانه را دارد، بدهی ندارد و روی پاهای خود ایستاده است و توانسته در مقابل تحریم ها ایستادگی کند. 

سنایی گفت: الگوی اقتصاد ایران مقاومتی است که از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی ابلاغ شده است که بر منابع داخلی تکیه دارد، اما اهداف خارجی را هم از نظر دور نمی کند. 

سفیر ایران افزود: اقتصاد مقاومتی سبب شد با وجود فشار شدیدترین تحریم ها، کنار گذاشته شدن از نظام سوئیفت، تحریم کشتیرانی، بیمه و دیگر بخش های اقتصادی و بازرگانی، ایران سال 2016 به رشد اقتصادی سه درصدی برسد و پیش بینی ها نشان می دهد در آینده نیز این رشد ادامه خواهد داشت. 

بزرگداشت دهه فجر 
سفیر ایران در روسیه در ادامه به برگزاری ایام الله دهه فجر اشاره کرده و افزود: جشن های پیروزی انقلاب اسلامی شروع شده است و در آن ورود امام خمینی (ره) رهبر کبیر انقلاب به کشور گرامی داشته شد. 

وی افزود: 10 فوریه (22 بهمن) هم جشن پیروزی انقلاب اسلامی را برگزار می کنیم که آخرین روز دهه فجر است. 

شتاب توسعه روابط ایران و روسیه
سنایی در ادامه مصاحبه با رادیو وستی اف ام روسیه به روابط خوب و روبه توسعه این کشور و ایران اشاره و اظهار کرد: به آینده مناسبات تهران و مسکو خوشبین هستم و این روابط دورنمای روشنی برای توسعه دارد. 

وی افزود: اراده و تاکید سران ایران و روسیه برای توسعه روابط در سه سال اخیر اهمیت فراوان و نقش اصلی را در این زمینه داشته است، به ویژه پس از لغو تحریم ها شاهد تحرک و جنبش همکاری های بانکی، مالی و اقتصادی دو کشور هستیم و از سوی دیگر در سطح منطقه ای نیز همکاری های خوبی داریم. 

سنایی در ادامه با اشاره به فعالیت های خود در مسئولیت های مرتبط با روابط ایران و روسیه در 18 سال گذشته و کار در حوزه پژوهشی و دانشگاهی، اظهار کرد: نخست به عنوان رایزن فرهنگی فعالیت می کردم و سپس به عنوان استاد دانشگاه، پژوهشگر و نماینده مجلس روند روابط تهران و مسکو را بررسی می کردم. 

سفیر ایران خاطرنشان کرد: در دو سال اخیر قراردادهای مهمی بین دو کشور امضا شده که موانع و مشکلات در مسیر توسعه روابط دوجانبه به ویژه در بخش های اقتصادی و بازرگانی را از میان برداشته است. 

وی افزود: سطح کنونی همکاری های بازرگانی ایران و روسیه با ظرفیت های دو کشور مطابقت ندارد، زیرا ایران قدرت بزرگ منطقه و روسیه نیز یک ابرقدرت است. ما همسایه و مصمم به توسعه روابط دوجانبه هستیم. 

سنایی گفت: همکاری های بازرگانی دو کشور در سال گذشته 80 درصد رشد داشته و باید تلاش شود، این روند حفظ و همکاری ها گسترش یابد. 

همکاری ایران و روسیه در حوزه انرژی
سنایی در ادامه مصاحبه گفت: مساله مهمی که در روابط ایران و روسیه نباید نادیده گرفته شود، این است که تولید کننده و صادرکننده نفت هستند. 
وی با بیان اینکه دو کشور نفت و گاز را به خریداران عرضه می کنند و شاید انجام این فعالیت مشابه، نوعی رقابت تعبیر شود، افزود: با این وجود مصمم هستیم در عرصه انرژی با یکدیگر همکاری کنیم تا از این طریق منابع مالی برای اجرای طرح ها به دست آید. 

سفیر ایران گفت: سابقه چنین همکاری وجود دارد و در گذشته اتحاد شوروی با وجود اینکه تولید کننده انرژی فسیلی بود از ایران گاز خریداری می کرد. 

وی با ابراز امیدواری نسبت به اینکه شرکت های نفت و گاز روسیه در طرح های انرژی ایران مشارکت فعال داشته باشند به تفاهم نامه همکاری موجود در این عرصه نیز اشاره کرد.

لزوم تقویت روابط انسانی میان ایران و روسیه
سفیر ایران در ادامه با ناکافی خواندن سطح ارتباط مستقیم بین ملت های ایران و روسیه، اظهار کرد: اینکه سران دو کشور دارای روابط خوبی هستند، عالی است، اما کافی نیست و امیدوارم نهادها و موسسات فرهنگی غیردولتی نیز در توسعه همکاری ها مشارکت کنند. 

سنایی سپس به افزایش سفر گردشگران ایرانی به روسیه و پروازها از ایران به مقصد این کشور، خاطرنشان کرد: ایران دارای جاذبه های گردشگری بسیار زیادی است و گردشگران روس می توانند با فرهنگ و تمدن کهن ایران زمین آشنا شوند و خاطرات یادماندنی به یادگار داشته باشند. 

ایران امن ترین کشور منطقه
سنایی همچنین در پاسخ به پرسش یکی از شنوندگان رادیو وستی اف ام در باره امنیت در جمهوری اسلامی گفت: ایران امن ترین کشور منطقه است و حتی آنان که از اقتصاد ما انتقاد می کنند، وجود سطح بالای امنیت را تائید و به آن اذعان می کنند. 

وی ادامه داد: ایران از جمله امن ترین کشورها است و در آن حملات تروریستی رخ نمی دهد. این واقعیت غیرقابل انکار نیز هست که بین تروریست ها در سطح جهان حتی یک ایرانی وجود ندارد. 

سفیر ایران در پایان مصاحبه با رادیو وستی اف ام روسیه گفت: عامل اصلی شکل گیری تصورهای نادرست در مورد امنیت ایران، تبلیغات سوء غربی ها بوده است.

 



 
متن کامل مصاحبه دکتر مهدی سنایی سفیر ج.ا.ایران در فدراسیون روسیه با آقای «سرگئی میخییف» در برنامه «منطق آهنین»رادیو «وستی اف ام» روسیه

جناب سفیر ضمن ابراز خیرمقدم خدمت شما، با توجه به اینکه ما مدتها منتظر حضور شما در برنامه خود بودیم، از حضور شما خیلی خوشحالیم.

- من می خواهم بحث را با سوالی در مورد شرایط کلی در منطقه خاور میانه شروع کنم. دیدگاه ایران در مورد شرایط این منطقه چگونه است؟ بهرحال برای هیچکس این پوشیده نیست که ایران دیدگاه خاص خود را در خصوص حوادث و روندهای جاری در بسیاری از نقاط این منطقه دارد. من فکر می کنم برای شنوندگان ما جالب باشد که این دیدگاه را از منابع دسته اول بشنوند نه از طریق منابع خبری با تحلیل آنها:

در ابتدا من هم تشکر می کنم از شما زیرا برای من هم بسیار لذت بخش است تا در اینجا با شنوندگان شما صحبت کنم. در خصوص سوال شما باید بگویم که ایران اصول خاصی را برای مسائل خاور میانه برای خود دارد. ایران از همان ابتدا مخالف تمام اقداماتی بود که با شعار دموکراسی و عناوین دیگر در منطقه خاور میانه و شمال افریقا انجام شد که نمونه آن اتفاقات لیبی، سوریه، عراق و غیره بود. ایران اعتقاد دارد که این روند، روند داخلی کشور هاست و اقداماتی است که می بایست بصورت واقعی و توسط ملتها صورت بگیرد.

من فکر می کنم بر کسی پوشیده نباشد که ایران از ابتدا مخالف دخالت نیروهای فرا منطقه ای در امور منطقه بوده است. من بار دیگر تاکید می کنم که این موضع اصولی ایران است. بعنوان مثال ما 8 سال با صدام جنگیدیم اما با این حال مخالف حضور نیروهای خارجی در سالهای 2000 در عراق بودیم. همینطور آن چیزی که در سوریه شاهد بودیم هم یک مثال واضح بود. من فکر می کنم که کسی این را رد نمی کند که آن چیزی که در سال 2011 در سوریه رخ داد یک نارضایتی نسبی توسط مردم بود اما جنگ را گروه های جنگی که به سوریه صادر شده بودند آغاز کردند و یک جنگ وارداتی را ایجاد کردند و به همین دلیل هم هیچ نتیجه ای در بر نداشت.

من خیلی امیدوارم که منطقه و قدرتهای منطقه ای به سمت راه حلهای منطقه ای برای حل مسائل پیش بروند. حتی ایران در خصوص اختلافاتی که الان تحت عنوان جنگ بین مذاهب شیعه و سنی تبلیغ می شود هم از ابتدا موضع گرفت و معتقد است که این اختلافات هم توسط نیروهای خارجی به جامعه مسلمانان وارد می شود. بعنوان مثال در ایران شیعیان و اهل تسنن با هم و در کنار هم در حال زندگی هستند و هیچ بحرانی ایجاد نمی شود.

در ایران نه تنها شیعیان و اهل تسنن بلکه تمامی مذاهب اسلامی در کنار یهودیان و مسحیان و پیروان سایر مذاهب زندگی می کنند و در مجلس ایران نمایندگان خود را دارند و هیچ مشکلی در این خصوص وجود ندارد. مسئله مهم در خصوص اختلافات مذهبی که الان گفته می شود در منطقه ما وجود دارد هم یک مسئله سیاسی شده است. شیعیان و اهل تسنن در طول قرنها در کشورهای مختلف در کنار هم زندگی کردند و هیچگاه مشکلی با هم نداشته اند. در مجموع تمامی مشکلاتی مه در حال حاضر در منطقه ما وجود دارد به نحوی نتیجه دخالت قدرتهای فرامنطقه ای در امور منطقه می باشد.

با نگاه خوشبینانه اگر نگاه کرد می بایست گفت که آنها با مسائل منطقه آشنا نیستند و مشکلات آنرا نمی دانند و نتیجه آن می شود لیبی و سوریه و افغانستان و غیره. اگر با نگاه منفی که واقعی تر هم هست نگاه کنیم متوجه می شویم که دیدگاه استاندارد دوگانه در اقدامات آنها وجود دارد .

به همین دلیل انقلابها در یک کشور حمایت می شوند و در یک کشور با آنها مقابله می شود. من خیلی امیدوارم که پس از این به شرایط منطقه ای دیدگاهی انسانی تر و واقعی تر ایجاد شود زیرا آثار این اقدامات همین الان هم خیلی زیاد است نه تنها برای منطقه بلکه برای کل جهان. مثلا امروزه مسئله تروریسم به یک مشکل واقعی برای کل جهان تبدیل شده است.

من خیلی امیدوارم که غرب دیدگاه خود را در موضوع مسائل منطقه عوض کند و مبنا را تهدیدات مشترک بگذارد چون الان لازم است که تمامی نیروها علیه این تهدیدات متحد شوند.

- در خصوص موضع غرب در مورد مسائل منطقه هنوز همه چیز خیلی سخت است. اما همه می دانند در خصوص مسئله هسته ای ایران توافق بدست آمد که اتفاقا روسیه هم یکی از همین منانجگران بود. از جمله نکاتی که به آن اشاره می شد گرم شدن روابط ایران با غرب بود اما اتفاقات اخیر نشان می دهد که همه چیز به این راحتی ها هم نیست. نظر شما در مورد اینکه این اواخر ترامپ در مصاحبه خود ایران را یک دولت تروریستی خوانده و حتی تحریمهایی در مورد ایران تصویب کرده، چیست؟ اینکه شما می گویید امیدوار باشیم که غرب موضعش را عوض کند خوب است، ما هم امیدواریم که غرب موضعش را در خصوص خیلی مسائل عوض کند ولی در عمل شاهد آن نیستیم. نظرتان را در خصوص موضع ترامپ لطفا بفرمایید.

می دانید ایران تحریمها و شرایط سخت متفاوتی را طی دهه های گذشته امتحان کرده. در خصوص مسائل هسته ای ایران همیشه اعلام می کرد که هیچگاه از حقوق خود چشم پوشی نخواهد کرد و موضعش این بوده که هیچوقت برنامه ای برای ساخت اسلحه هسته ای ندارد. توافقاتی که با حمایت روسیه بدست آمد(توافقات هسته ای) یک تفاهم کامل است که البته می بایست به نقش روسیه که سهم عظیمی در دسترسی به این تفاهم داشت، نیز اشاره کنم. در نتیجه این توافق تحریمهایی که مربوط به برنامه هسته ای ایران بود لغو شد. این البته تمامی تحریمها علیه ایران نبود. همانطور که شما گفتید همیشه امیدواریم که غرب موضع واقعیتگرا تری نسبت به موضوعات مختلف داشته باشد، اما فعلا می بایست منتظر بود.

- بله باید منتظر بود و دید. حداقل امیدواریم که سیاست رهبران جدید امریکا شرایط را بدتر نکند. به نظر من برای اینکه انتظار داشت که شرایط خیلی بهتر شود می بایست خیلی خوشبین بود. همین که شرایط بدتر نشود خودش نکته خوبی است. شما در خصوص مشکلات منطقه صحبت کردید و گفتید که دخالت کشورهای فرامنطقه ای دلیل بروز بسیاری از مشکلات منطقه شده است. اما داخل خود منطقه هم تضاد هایی وجود دارد. مثلا خود ایران روابط پرتنشی با برخی از کشورهای منطقه دارد مثلا با عربستان سعودی. در این خصوص لطفا توضیح بدهید.

شاید شما تعجب کنید اما به عقیده من بسیاری از همین مشکلات درون منطقه ای هم نتیجه دیدگاه غیر منطقه ای در خصوص مسائل منطقه است. تا زمانی که کشورهای منطقه برای حل مشکلات خودشان سراغ کشورهای فرامنطقه ای می روند، ما شاهد این مشکلات خواهیم بود.

- یعنی شما معتقدید مشکلات درون منطقه ای هم نتیجه فشارهای خارجی است من درست متوجه می شوم؟
بله این دقیقا همینگونه است. ایران هیچگاه بدنبال تنش در روابط با عربستان سعودی نبوده است. ایران معتقد است که عربستان سعودی یک کشور مسلمان بزرگ است که همه ساله صدها هزار مسلمان برای زیارت و حج به آنجا می روند و ایران همیشه موافق برقراری مذاکرات مستقیم و مشارکت همه جانبه در حل و فصل مسائل منطقه ای می باشد ولی متاسفانه بعضا برخی کشورهای منطقه به ائتلافهای غیر منطقه ای برای حل مسائل مراجعه می کنند که نمونه آن موضوع سوریه می باشد.

من بار دیگر لازم است به این دخالتهای خارجی و استاندارهای دو گانه اشاره کنم. بعنوان مثال فرق بین انقلاب مردم در مصر و بحرین یا یمن در چه بود؟ چرا یک انقلاب از حمایت برخوردار می شود و یک انقلاب از این حمایت برخوردار نمی شود؟ در خصوص حل و فصل موضوعات داخل منطقه هم باید به این اشاره کنم که 6 سال جنگ در سوریه هیچ نتیجه ای نداشت اما همین که ایران، ترکیه و سوریه بعنوان ابرقدرتهای منطقه ای از کشورهای فرامنطقه ای فاصله گرفتند و در جهت حل این مسئله بر آمدند، که در نتیجه ما به نتایج جدی دست یافتیم. من خیلی امیدوارم که در خصوص موضوعات مختلف این رویکرد و چارچوب مورد حمایت قرار بگیرد.

- یعنی اینکه زمانی که دولتهای منطقه که علاقمند به دسترسی به راه حل مشخص می باشند پشت میز مذاکره می نشینند، دسترسی به نتیجه امکان پذیر می شود. چون این دولتها در این منطقه زندگی می کنند اما برای قدرتهای خارجی مثلا برای امریکایی ها اینجا یک محل برای آزمون و خطا می شود.

در نتیجه من نمی توانم در خصوص مذاکرات آستانه سوال نکنم. درست است که این مذاکرات تازه آغاز شده و روند سختی خواهد داشت اما نظر شما در خصوص برگزاری آن و روند آن چیست؟ زیرا بسیاری از جمله رسانه ها و تحلیلگران غربی جوری برخورد می کنند که انگار این مذاکرات وجود ندارند و نتیجه خاصی از آن بدست نخواهد آمد. نظر شما در مورد این مذاکرات و چشم اندازهای آن چیست؟

من با شما کاملا موافقم که این مذاکرات مذاکرات سختی هستند و نباید از آن انتظار سورپرایز بزرگ در آینده خیلی نزدیک را داشت زیرا در اینجا مشکلات و موضوعات زیادی در طول سالها جمع شده اند. اما از طرف دیگر باید اذعان کرد که دستاوردهای مشخصی نیز وجود دارند. من نه تنها بعنوان سفیر بلکه بعنوان فردی که موضوعات منطقه را دنبال می کنم معتقدم که خود برگزاری مذاکرات آستانه یک موفقیت است.

خود این مسئله که اپوزسیون و نمایندگان دولت همگی با هم در یک مکان جمع شدند و پشت یک میز مذاکره بنشیند خودش یک دستاورد است. دستاورد دوم ایجاد آتش بس است. هرچند که این آتش بس سراسری و کامل نباشد، ایجاد آتش بس نسبی هم خودش یک دستاورد بزرگ است. ببینید قبلا مذاکرات ژنو یک و دو بودند و در جاهای دیگر هم مذاکراتی برگزار شده بود دستاوردی وجود نداشت.
چرا کسی در مورد این مذاکرات چیزی نمی گوید؟ ضمن اینکه آتش بس این بار را کشورهایی که در سوریه نفوذ دارند یعنی ایران، ترکیه و روسیه تضمین کرده اند. ضمن اینکه یکی از مشکلاتی که همیشه در خصوص سوریه وجود داشته مشخص کردن گروه های تروریستی و جداکردن آنها از اپوزوسیون بوده.

این موضوعی است که طرف غربی هیچوقت از حل آن حمایت نمی کرد. اما در بیانیه پایانی مذاکرات آستانه از جمله موضوعاتی که به ان اشاره شده است همین تفکیک می باشد و همین که نیروهای غیر تروریست و اپوزسیون نیروی خود را برای مقابله با تروریستها متحد کنند هم خودش یک دستاورد بزرگ است. به نظر من این چارچوب و این روش می تواند یک الگو برای حل سایر مشکلات منطقه باشد. من این را نمی گویم که سه کشور ایران، ترکیه و روسیه اختلاف نظر ندارند، اختلاف نظر همیشه و در خصوص موضوعات مختلف وجود دارد اما مهم این است که رویکرد یکسان و دستاوردهای مشترک وجود دارد. به همین دلیل من امیدوارم که این مثلث در آینده در خصوص مسائل مختلف گسترش خواهد یافت.

- برای اینکه بحث آستانه را تمام کنیم به نظر شما این همکاری ما با آمریکا که بعد از آمدن ترامپ در خصوص آن صحبت می کنند، از نظر شما امکان پذیر است؟
ببینید من تلاش کردم به مواضع رئیس جمهور امریکا اشاره ای نکنم چونکه باید عملکرد وی در منطقه را دید. در هفته های اخیر در خود مواضع ترامپ هم موضوعات ضد و نقیض فراوانی وجود داشته است. همین طور که میدانید اکثر آرای ترامپ به این دلیل بوده که وی گفته که توجه خود را معطوف مسائل و مشکلات داخلی امریکا خواهد کرد و هزینه های سابق را برای منطقه خاورمیانه خرج نخواهد کرد که خود این هزینه ها اتفاقا عامل بسیاری از مشکلات در منطقه بوده اند. اما بیانیه های وی طی دو هفته اخیر کاملا با مواضع وی قبل از انتخابات در تناقض است.

به همین دلیل الان معلوم نیست اولویت اول سیاست امریکا پس از این مسائل داخلی امریکا خواهد بود یا مثل بیانیه های مخصوصا هفته اخیر موضوعات سیاست خارجی موضوع اول امریکا خواهد بود. در خصوص مسائل سیاست خارجی امریکا و بویژه مسائل منطقه هم مواضع متضاد فراوان است و برای من سخت هست بخواهم موضع و سیاست جدید امریکا در خصوص موضوع منطقه را پیش بینی کنم.

- بله شما به موضوع جالبی اشاره کردید که ما به آن توجه نکرده بودیم. ترامپ خیلی قبل از انتخابات گفته بود که میخواهد به موضوعات داخلی امریکا رسیدگی کند و پول اضافی خرج نکند اما مواضع اخیر وی همه در خصوص مسائل سیاست خارجی بوده است. ضمن اینکه من می دانم شما دیپلمات هستید و خیلی زیرکانه در خصوص عربستان سعودی صحبت کردید ولی در اینجا هم یک تضاد بزرگ وجود دارد که ترامپ گفته می خواهم با رادیکالهای اسلامی مبارزه کنم ولی در عین حال به نقش عربستان در این مورد اشاره نمی کند، مثلا ورود شهروندان چند کشور را ممنوع کرده اما در شهروندان عربستان که برجهای دوقلو را منفجر کردند، را فراموش کرده است. اینکه چگونه بخواهد این موضوعات را در افکار خود و در سیاست خارجی دولتش پیوند بدهد سوال بزرگی است. جناب سفیر موقعی که در مورد انقلابهای مختلف از جمله بهار عربی و انقلاب مردم بحرین و یمن صحبت می کردید، خیلی ها انقلاب ایران را نیز به یاد می آوردند. تا جایی که من می دانم بزودی سالگرد روز ملی شما خواهد بود. برای مردم ما جالب است که بدانند که امروز ایران چگونه زندگی می کند و همینطور زمانی که علیه ما تحریم وضع می کردند خیلی ها ایران را بخاطر می آوردند که ایران سالیان سال است که تحت تحریم زندگی می کند و یک جوری زنده مانده و دوام می آورد و رشد هم می کند. شرایط امروز ایران چگونه است مخصوصا بعد از این که برخی از تحرمها علیه ایران هم لغو شده اند. لطفا بفرمایید ایران با چه دستاوردی آماده این جشن می شود؟
می دانید این سوالی است که برای جواب به آن می توان مفصل توضیح داد اما اگر بصورت مختصر به شما پاسخ بدهم باید بگویم که انقلابی که در سال 1974 در ایران اتفاق افتاد انقلابی بود که دستاوردهای زیادی داشت که مهمترین آنها استقلال بود. ملت ایران همیشه به مسئله استقلال خود بسیار حساس بودند که این مسئله در دوره های مختلف تاریخ ایران قابل مشاهده است. اتفاقا ایران هزینه این استقلال را نیز پرداخت کرده است.

ایران طی 38 سال گذشته سیاست مستقلی را اجرا کرد و به همین دلیل آماده پرداخت هزینه آن بود. تحریمهای مختلفی علیه ایران اجرا شدند و اینها تمامی تحریمهایی نیستند که پس از موافقتنامه هسته ای ایران لغو شدند. برخی تحریمها الان 38 سال است که وضع شده اند و تا الان اعمال می شوند. نکته دومی که می توانم به آن اشاره کنم این است که در ایران مدل حکومت یک مدل متفاوت و خاص خود است.

از یک طرف حکومت ایران جمهوری اسلامی است که برای بسیاری این تصور را ساخته که در ایران قوانین بسته و سختی علیه زنان جاری است، در حالی که زمانی که به ایران سفر می کنند متعجب می شوند که اینگونه نیست. الان 67% دانشجویان ایرانی را خانمها تشکیل میدهند یا اینکه در هیات دولت خانمها حضور دارند و یا اینکه خامها در تمامی سازمانهای دولتی و خصوصی فعال هستند. خیلی تعجب می کنند که در ایران سیستم جمهوری وجود دارد و فکر می کنند باید آزادی کامل باشد ولی می بینند که قوانین خاص وجود دارد. اینکه در انتخاباتها همیشه رقابت جدی وجود دارد.

این انقلاب نتیجه تلاشهای چند قرنی ملت ایران با ویژگی ها و خواسته های خاص خودش می باشد. اینکه ملت ایران بدنبال آزادی بود و استقلال و دموکراسی می خواست در حالی که می خواست زندگی دینی خود را به موازات پیوندها و سنن تاریخی اش ادامه دهد. در نتیجه جمهوری اسلامی نتیجه ترکیب تمامی این خواسته های ملت می باشد. در خصوص مبحث اقتصادی هم باید اضافه کنم که آن مطلبی که شما در خصوص تحریمها گفتید من باید یک نکته بگویم که مهمترین ویژگی اقتصاد ایران این است که اقتصاد ایران وابستگی به منابع خارجی ندارد. این هم جنبه مثبت دارد و هم جنبه منفی. اقتصادی که دسترسی به منابع خارجی ندارد، اقتصادی است که منابع زیادی ندارد. ایران اصلا بدهی ندارد.

ایران تنها اقتصاد جدی و بزرگ جهان است که اصلا بدهی ندارد. از طرف دیگر ایران روی پای خودش ایستاده است. به همین دلیل ایران در برابر این تحریمها ایستادگی کرد. تحریمهایی که تصور انها هم سخت است. در ایران تقریبا همه چیز تحت تحریم بود. به همین دلیل اقتصادی که از جانب رهبری ما حمایت و ابلاغ شده است اقتصاد مقاومتی است این یعنی اقتصادی که بر مبنای منابع داخلی خود ایجاد شده و نگاه به استفاده و کسب منابع خارجی دارد.

اما اینکه اقتصاد ایران این تحریمهای سخت را پشت سر گذاشت و در سال دو هزار و شانزده 3% رشد داشت یعنی اقتصاد بسیار قوی و موفقی است. من نمی گویم که ما مشکلات اقتصادی نداریم اتفاقا دائما این موضوعات بررسی می شوند اما اینکه رشد 3% بدست آمده یک موفقیت برای دولت است و پیش بینی ها نشان می دهند که این رشد در سالهای آینده بیشتر هم خواهد بود.

- بله این نکته جالبی است. مدل ایرانی یک مدل جالب است با چند نکته ساده؛ و آن این که استقلال با پول فروخته نمی شود و یا به بیان دیگر استقلال و پول یک مفهوم برابر نیست. دوم اینکه ارزشهای دینی و تاریخی منافاتی با مبانی دموکراسی ندارند. زیرا پروسه سیاسی داخلی در ایران واقعا وجود دارد. و سوم اینکه تنها یک مدل مشخص نباید تامین کننده دموکراسی باشد و این مدل می تواند متفاوت باشد. و اینکه با وجود تحریمها و سایر فشارها هم می توان به زندگی ادامه داد. اگر در مورد روابط دوجانبه صحبت کنیم این روابط توسعه می یابند اما متفاوت. نظر شما در خصوص مشکلات موجود در راه این روابط چیست؟ چون امروز یک پویایی مثبت در روابط وجود دارد اما نمی توانیم بگوییم که همه چیز عالیست.
صادقانه بگویم در این زمینه من بعنوان شخصی که 17-18 سال در این زمینه فعالیت می کنم به این روابط خوشبین هستم. چشم اندازهای خوبی برای این روابط وجود دارند. می توان گفت که میل رهبران دو کشور برای توسعه این روابط بیشتر از هر زمان دیگر است. این مسئله طی 3 سال گذشته وجود داشته. مخصوصا پس از لغو برخی تحریمها از جمله تحریمهای بانکی ساختارهای اقتصادی روسی هم می توانند در توسعه روابط بیشتر نقش داشته باشند. همکاریهای منطقه ای هم بصورت بسیار خوب در حال توسعه می باشند.

اسناد بسیار خوبی به امضا رسیدند که بسیاری از موانع موجود در مسیر توسعه روابط را حذف کردند. بعنوان مثال سند دفاع از سرمایه گذاری ها به امضا رسید که تا سال 2016 چنین سندی در روابط دو کشور نبوده است و این سند می تواند زمینه سرمایه گذاریها در آینده را ایجاد نماید. البته هم اکنون پروژه هایی شروع شده اند و تمامی اسناد کلی دو کشور در سالهای 2015 و 2016 به امضا رسیدند. اما من با شما موافقم که سطح روابط تجاری و اقتصادی دو کشور اصلا با سطح همکاریهای سیاسی و پتانسیلهای دو کشور ایران بعنوان یک اقتصاد بزرگ و روسیه بعنوان یک ابرقدرت جهانی همخوانی ندارند. دو مشکل قابل حل در این مسیر وجود دارد: اول اینکه باید توافقات بدست آمده را اجرایی کرد که من در این زمینه خوش بینم.

همانطور که گمرک روسیه اعلام کرده حجم مبادلات اقتصادی دو کشور در سال 2016 هشتاد درصد رشد داشته است. البته رقم تبادلات دو کشور اکنون رقم بزرگی نیست، اما با رشد ثابت تبادلات طی چند سال این رقم می تواند به سطح قابل توجه و مناسبی برسد. من امیدوارم که شرکتهای روسی در همکاری با ایران فعالتر شوند. البته در زمینه های انرژی الان پروژه های ایرانی توسط شرکتهای روسی در حال بررسی هستند که من امیدوارم این مسائل هر چه سریعتر به مرحله همکاری برسند.

مشکل دوم دیگر در این زمینه بروکراسی بزرگ در هر دو کشور می باشد. من بعضا دیده ام که تجار می گویند با وجود ایجاد کوریدور سبز بین دو کشور و وجود اسناد لازم، صادرات محصولات ایرانی که اتفاقا با استقبال بازار روسیه هم مواجه شده اند، سخت می باشد و می گویند که سخت است تا با ساختارهای روسی کار کرد.

ولی من فکر می کنم این مشکل حل خواهد شد. گهگاه شرکتهای روسی هم چنین مشکلاتی دارند. من فکر می کنم ما یک مشکل دیگر هم در روابط اقتصادی داریم که ما هر دو کشور صادرکننده انرژی هستیم.

منظور من این است که مهمترین شرکای اقتصادی روسیه کشورهایی هستند که مشتریان انرژی وی هستند و همینطور در خصوص ایران. من خیلی امیدوارم که ایران و روسیه در زمینه انرژی هم همکاری داشته باشند تا پول به همکاریهای دو کشور تزریق شود. ما قبلا در اواخر دهه شصت و اوایل دهه هفتاد میلادی این تجربه را داشتیم که روسیه با وجود اینکه صادر کننده عمده گاز بود، برای مناطق جنوبی خود از ایران گاز می خرید.

من خیلی امیدوارم که همکاری در این زمینه هم میسر شود. شش کمپانی عمده انرژی روسیه توافقنامه همکاری با ایران را به امضا رسانده اند و دارند پروژه های ایران را بررسی می کنند که من امیدوارم هر چه سریعتر یک همکاری بزرگ در این زمینه میسر شود. پروژه های زیادی در ایران وجود دارند که اغاز آنها احتیاج به سرمایه گذاری دارد که امیدوارم یک معامله و همکاری در این زمینه بین دو کشور صورت گیرد.

در نتیجه با توجه به کل مسائل و رشد موجود، می بایست رشد همکاریهای اقتصادی را تثبیت کرده و همکاریها را توسعه داد. بعنوان مثال تا 3 سال پیش تنها هر هفته 4 پرواز بین ایران و روسیه وجود داشت اما تابستان گذشته این رقم به 17 پرواز رسیده بود. نمونه دیگر اینکه 3 سال پیش تنها 7 هزار توریست ایرانی به روسیه آمده بود اما در سال گذشته بیش از 50 هزار توریست به روسیه سفر کرده. در نتیجه به این روابط هم می توان حوشبین بود و هم بدلیل وجود مشکلات بدبین.


- بله ضمن اینکه من شنیده ام که سفر رئیس جمهور ایران به روسیه در حال آماده سازی است که من امیدوارم این مشکلات در دیدار سران دو کشور بررسی و حل و فصل گردد. در خصوص مسئله توریست هم ایران برای بسیاری از توریستهای روسیه ناشناس باقی مانده است. لطفا در خصوص ایران، امنیت و توریسم ان برای ما توضیح دهید.
ببینید حتی تمامی آنهایی که اقتصاد و وجود آزادی در ایران را مورد انتقاد قرار می دهند، اعتراف می کنند که در ایران امنیت وجود دارد. ضمن اینکه در بین تمامی تروریستهای جهان حتی یک ایرانی وجود نداشته است.

در طی سالهای مدید رسانه های غربی جو بدی را علیه ایران ایجاد کرده بودند که شاید به این دلیل کسی در خصوص سفر به ایران شک داشته باشد ولی در امنیت ایران هیچکس هیچ شکی ندارد. به عقیده من بزرگترین معضل در روابط ما کمبود روابطه مستقیم بین ملتهاست. اینکه روابط ما توسط دولتها به بهترین نحو حمایت می شوند خوب است اما نباید روابط به سازمانهای دولتی محدود شوند.

ما حتی همکاریهای فرهنگی و علمی فراوانی را داریم. ما اگر از لحاظ تاریخی هم نگاه کنیم از سطح روابط خود در دوران اجداد خود هم عقب تر هستیم. در پایان قرن نوزده و اوایل قرن بیست میلادی در شمال ایران هزاران تاجر و فعال اقتصادی روس حضور داشتند و و در همین زمان هزاران ایرانی تاجر در جنوب روسیه و در بندر استاراخان و مهاج قلعه و حتی مسکو به فعالیت اقتصادی می پرداختند.

- من شکی ندارم اقای سفیر که ایران امن هست و حتی در سی ان ان دیدم که می گویند ایران امن است. شما بفرمایید که چه چیزی را می توان در ایران دید؟
در ایران دیدنیهای زیادی داریم. ایران هم یک تمدن باستانی است و هم کشوری مدرن می باشد.
من فکر می کنم هم آثار تاریخی ایران مثل پرسپولیس را می توان دید و هم به شهرهای شیراز و اصفهان سفر کرد. مخصوصا اینکه اصفهان در ایران مثل سنت پترزبورگ در روسیه می باشد که در همان سالهایی که سنت پترزبورگ پایتخت روسیه بوده، اصفهان هم پایتخت ایران بوده و در قرنها 16 و 17 و 18 آثار و بناهای بزرگی در آن ساخته شده است و هم می توان ایران معاصر را دید. ما می گوییم که ایران کشوری چهار فصل است.

هم اکنون در جنوب ایران در سواحل خلیج فارس دمای هوا 25 درجه بالای صفر است و در شمال غرب ایران دما 18 درجه زیر صفر است.

- جناب سفیراز حضور شما در برنامه خود و توضیحات کامل شما برای شنوندگان این برنامه صمیمانه متشکریم

پایان گفت و گو/
کد مطلب: 2928