آیا روسیه و ترکیه بر سر سوریه معامله کرده اند؟

تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۰۴
Share/Save/Bookmark
 
روسیه که تا پیش از این خود را از بحران سوریه کنار کشیده بود و به واسطه و درخواست ایران وارد ماجرا شد، با ترکیه دشمن اصلی دولت و ملت سوریه چه ارتباطی دارد؟
 
ایراس: 5 سال پیش که بحران سوریه آغاز شد و کشورهایی همچون ترکیه و عربستان در دشمنی خود با دولت و ملت این کشور سنگ تمام گذاشتند، تنها ایران بود که کنار سوریه ماند و از آن حمایت کرد.

رفته رفته ابعاد بحران بازتر شد و روشن گشت که در پس این بحران چه توطئه و دسیسه ای شکل گرفته است، به همین خاطر ایران روسیه را وادار کرد که هم برای دفاع از آینده امنیت خود و هم دفاع از همپیمان قدیمی یعنی سوریه وارد نبرد و بحران این کشور شود.

اکنون از 5 سال جنگ در سوریه، روسیه تنها کمی بیش از یکسال را در آن مشارکت داشته است، اما همین مشارکت با هماهنگی و همکاری با ایران، ارتش سوریه و نیروهای حزب الله لبنان باعث شد تا شدت اشغال خاک سوریه از سوی تروریست های تکفیری کاسته شود و بر سرعت آزادسازی سرزمین های اشغالی افزوده گردد.

روسیه اگر وارد بحران نمی شد، قافیه را باخته بود، اگر تهران به ویژه سردار سلیمانی مسکو را مجاب به حضور در سوریه نمی کرد، روسیه اکنون خود با بحران جدی روبرو بود.

اکنون به خاطر برتری نظامی که در منطقه در دست ایران و روسیه قرار گرفته است، آمریکا و همپیمانان او برای انجام عملیات نظامی علیه سوریه جرأت نمی کنند، موازنه قدرت به سود ایران و روسیه است و این یک پیروزی بزرگ در مقابل آمریکا محسوب می شود.

اما در مقابل اقدامات ایران و روسیه در سوریه، ترکیه نقش منفی باز می کرد به گونه ای که تنها خواسته دولت اردوغان سرنگونی دولت قانونی بشار اسد بود. این خواسته آمریکا و دیگر کشورهای همپیمان او هم بود، اما رویای سرنگونی اسد در 6 ماه محقق نشد و اکنون نزدیک به 6 سال است که مقاومت دولت و ملت سوریه ادامه دارد.

ترکیه هنوز سیاست خود را نسبت به سوریه و بشار اسد تغییر نداده است، هنوز مقامات این کشور صراحتاً اعلام نکرده اند که دیگر خواهان سرنگونی دولت قانونی بشار اسد نیست.

به همین خاطر همکاری با ترکیه بر سر سوریه مشکل خواهد بود.
روابط روسیه و ترکیه بر سر سرنگون کردن جنگنده ارتش روسیه تیره و تار شد به گونه ای که بر روی همه مناسبات دو کشور تأثیر گذاشت. شاید بسیاری گمان نمی کردند که دیگر روابط این دو کشور عادی شود، اما شد و اکنون فراتر از آن هم پیش رفته است.

ائتلاف روسیه و ترکیه بر سوریه چگونه اتفاق افتاده است؟ آیا مواضع ترکیه به مواضع روسیه در ماجرای بحران سوریه نزدیک شده است یا میان این دو کشور معامله ای صورت گرفته که هنوز از ابعاد آن خبری نیست؟

اگر این ائتلاف دوجانبه میان روسیه و ترکیه همراه با تغییر سیاست آنکارا علیه دمشق باشد، اتفاق مهمی است و می توان نسبت به آینده سوریه کمی بیشتر خوشبین بود.

اما در این میان نشست روسیه و ترکیه که قرار است در قزاقستان برگزار شود، باعث ایجاد سوالاتی در این زمینه شده است که نیازمند پاسخگویی به آن از سوی مسئولین دستگاه دیپلماسی ایران و مقامات روسیه است تا افکار عمومی در جریان آن قرار بگیرند در غیر این صورت بار دیگر در میان مردم ایران تداعی کننده سیاست های گذشته روسیه در قبال ایران خواهد بود که همراه با بی اعتمادی به این کشور است.

نخستین موضوعی که به خاطر نشست دوجانبه روسیه و ترکیه و سپس نشست سه جانبه ایران، روسیه و ترکیه مطرح می شود این است که هر دو نشست درباره سوریه است، هر سه کشور هم در این بحران نقش دارند، چرا یک نشست دوجانبه جدا برگزار می شود؟

ترکیه تا پیش از این که پیروزی های بزرگ در حلب به دست بیاید، همچنان بر سیاست دشمنی خود با اسد اصرار می ورزید، اما اکنون احساس خطر کرده و برای این که در فهرست شکست خوردگان بحران غرب آسیا نباشد، خود را به سوی ائتلاف ایران و روسیه چسبانده است، اما این موضوع را که مقامات ترکیه عده ای را در این کشور تحریک کرده تا مقابل سفارت ایران و روسیه تظاهرات کنند و شعارهای ضد ایرانی و روسی سر دهند چگونه می توان تجزیه و تحلیل کرد؟

اگر سیاست مقامات این کشور نسبت به سوریه تغییر کرده پس اینگونه بازی ها پس از آزادسازی حلب چیست؟

اگر در یک محکمه قانونی،عادل و بی طرف اتهامات ترکیه در قبال سوریه و حتی عراق بررسی شود، مقامات این کشور جنایتکار جنگی محسوب می شوند.

اما در خوشبینانه ترین حالت می توان برداشت کرد که ترکیه شاید سر عقل آمده و دست از دشمنی با دولت و ملت سوریه برداشته باشد.

ترکیه یک کشور شدیداً وابسته به آمریکا و غرب است، شاید اکنون به خاطر برخی اتفاقات و مسائل اندکی روابط ترکیه و غرب شکر آب شده است، اما همین سابقه چند ده ساله روابط نزدیک آنکارا با واشنگتن اجازه نمی دهد که بتوان به این کشور اعتماد کرد همانگونه که به آمریکا نمی توان اعتماد داشت.
کافی است ترکیه حمایت های خود را از گروه های تروریستی و معارضین در سوریه قطع کند، این بهترین و بزرگترین اقدام مثبتی است که می تواند در بحران غرب آسیا انجام دهد.

این که روسیه چرا دست به ائتلاف با ترکیه زده و یک ائتلاف دوجانبه را ایجاد کرده است، کارشناسان هم از آن متعجب هستند. تحلیلگران اعتقاد دارند که ترکیه هم باید به ائتلاف ایران، روسیه، سوریه و حزب الله بپیوندد.

روسیه باید تاکنون پی به اقتدار و قدرت جمهوری اسلامی و نفوذ و تأثیر گذاری ایران پی برده باشد. ظرفیت هایی که ایران در منطقه دارد بسیار فراتر از آن چیزی است که ترکیه دارای آن است.

البته در این میان دیدگاه و تحلیل دیگری هم وجود دارد که می گوید، روسیه سعی دارد تا ترکیه را از غرب جدا کرده و به سوی خود جذب کند. اگر این اتفاق بیفتد، یک تغییر اساسی در بحران غرب آسیا شکل خواهد گرفت، اما باز هم صاحبنظران و کارشناسان اعتقاد دارند که چنین تغییر رفتاری از سوی ترکیه هزینه خواهد داشت.

گرچه غرب از این وصلت نگران گشته و حتی آن را بر زبان آورده است.

رئیس کمیسیون سیاست خارجی پارلمان آلمان نوربرت روتگن، در این زمینه گفته است؛«یکی از خطرناکترین گزینه‌ها آرایش روسی-ترکی در سوریه است».

او گفته است که چنین گزینه‌ای «فاجعه‌ دیپلماتیک دیگری برای غرب» خواهد بود.

نگرانی غرب از این است که میان ترکیه و روسیه توافقی بر سر تقسیم سوریه صورت گرفته باشد.

به این معنی که روسیه به ترکیه اجازه دهد در مناطق کردنشین سوریه حضور داشته باشد و در قبال آن، آنکارا دست از حمایت از گروه های تروریستی تکفیری و معارضین بردارد.

البته چنین توافقی برای ترکیه تبعات زیادی خواهد داشت و بدون هزینه نخواهد بود، شاید هم هزینه های سنگینی بر سر ترکیه آوار شود.

اما هر دو طرف باید بدانند که نمی توان بر سر آینده سوریه معامله کرد.

منبع: اتاق خبر 24

انتهای گزارش/


 
کد مطلب: 2565