سیاست خارجی
سیاست های امنیتی و نظامی
جامعه و سیاست
اقتصاد و انرژی
سازمان های منطقه ای
تاریخ
فرهنگ و هنر


نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » گفتگو » فرهنگ و هنر

وبگردی ایراس

"ایران می‌تواند دروازه ورودی گردشگران قفقازی به جهان اسلام باشد"

ولی کوزه‌گر کالجی در گفتگو با روزنامه توریسم

۱۳ تير ۱۳۹۷ ساعت ۲۲:۳۴

پیرامون وضعیت روابط دو کشور ایران و گرجستان به طور اعم و حوزه کشورهای قفقاز به طور اخص، روزنامه توریسم مصاحبه ای با آقای ولی کوزه‌گر کالجی، پژوهشگر حوزه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز و عضو شورای علمی موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) انجام داده است که متن کامل این مصاحبه در ادامه از نظر می گذرد.



هفته گذشته علی‌اصغر مونسان، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان میراث‌فرهنگی میزبان رئیس گروه دوستی پارلمانی گرجستان‌ـ ‌ایران بود. دیداری که طبعاً محورهای مورد بحث آن، سه حوزه اصلی تحت مدیریت علی‌اصغر مونسان یعنی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری و روابط فی‌مابین دو کشور در این زمینه‌ها بود. پیرامون وضعیت روابط دو کشور ایران و گرجستان به طور اعم و حوزه کشورهای قفقاز به طور اخص، روزنامه توریسم مصاحبه ای با آقای ولی کوزه‌گر کالجی، پژوهشگر حوزه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز و عضو شورای علمی موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) انجام داده است که متن کامل این مصاحبه در ادامه از نظر می گذرد.  



 

 

معاون رئیس جمهور چند روز پیش با رئیس گروه دوستی پارلمانی گرجستان‌ـ‌ایران در تهران دیدار کردند. اهمیت چنین دیداری به لحاظ تقویت روابط فی‌مابین در زمینه گردشگری چقدر است؟  

 

"ما در حوزه سه کشور منطقه قفقاز در سال‌های اخیر تحول بسیار خوبی در حوزه گردشگری شاهد بودیم. ما با دو کشور منطقه یعنی ارمنستان و گرجستان حدود دو سال است که لغو روادید کرده‌ایم و سفرها نیاز به ویزا ندارد و این حذف روادید، باعث جهش بسیار خوبی در سفرهای مردم شده است."

 

این لغو روادید را در مورد دیگر کشور منطقه قفقاز یعنی آذربایجان نداریم.

 

"بله؛ در مورد جمهوری آذربایجان با جود اینکه ایران بارها و بارها علاقه‌مندی خود را به سفرهای دوجانبه نشان داده و خواسته است که روادید را لغو کند اما آن کشور به دلیل شرایط خاصی که به لحاظ جنگ قره‌باغ و مسائل دیگر احساس می‌کند، نظام لغو روادید را نپذیرفته است؛ در عوض تسهیلات فرودگاهی ایجاد کرده و ویزای فرودگاهی در داخل خود فرودگاه ارائه می‌شود. این کار روند را نسبت به سابق بسیار راحت کرده است. ما در هر سه کشور آذربایجان، ارمنستان و گرجستان، جهش خوبی را در حوزه صنعت توریسم شاهد هستیم."

 

با این حال سفر به ارمنستان و گرجستان بسیار فراگیرتر شده است.

 

"بله؛ شاید از دلایل اینکه سفر به ارمنستان و گرجستان تا این اندازه نزد ایرانی‌ها متداول شده یکی این است که در مقایسه با سفر به -مثلاً- ترکیه یا کشورهای دیگر برای ایرانی‌ها شاید"

 

آیا می‌توان دلایل فرهنگی مشخصی هم برای گرایش ایرانی‌ها به کشورهای قفقاز قائل بود؟

 

"بله، ما قرابت‌های فرهنگی، تاریخی و زبانی خیلی زیادی با منطقه داریم. به طور مشخص اگر بخواهم درباره گرجستان حرف بزنم، باید بگویم که این کشور مسیحی در نزدیکی ایران با تمدنی بسیار بسیار کهن واقع شده است. از جذابیت‌های این کشور می‌توان به چشمه‌های آب گرم آن که معروف است، اشاره کرد. اصلاً خود کلمه «تفلیس» به معنی چشمه‌های آب گرم است. همچنین بندر باتومی در ساحل دریای سیاه، آب‌وهوای معتدل مدیترانه‌ای، رشد و توسعه اقتصادی بسیار خوبی که در این سال‌ها داشته، همه اینها می‌توانند جاذبه‌های گرجستان برای گردشگر خارجی از جمله ایرانی‌ها باشد. انگیزه‌های دیگری هم برای سفر به گرجستان می‌توان متصور بود؛ مانند خرید ملک، آپارتمان، ثبت شرکت، مبادلات مالی و پولی به ویژه با اروپا، تعداد قابل توجه پروازها از شهرهایی چون رشت، تهران و شهرهای دیگر به گرجستان، تورهای ارزان‌قیمتی که به وجود آمده و ... در مجموع باعث شدند که جریان سفر ایرانیان به گرجستان در سال‌های گذشته خیلی تقویت شود."

 

طبیعی است که ایران هم به دنبال جذب مسافر گرجی و ایجاد جذابیت برای سفر او در قلمرو جغرافیایی خود باشد. ما چه جذابیت‌های بالقوه و بالفعلی برای گردشگران گرجی داریم؟

 

"مشکلی که وجود دارد و چه خوب است که در روزنامه‌ای تخصصی مانند «توریسم» هم به آن توجه شود چون جای کار کارشناسی دارد، این است که جریان توریسم بین ایران و دو کشور ارمنستان و گرجستان، تقریباً یک‌طرفه و به نفع آن‌هاست. سالانه 350 هزار نفر از ایران به ارمنستان و همین حدود به گرجستان سفر می‌کنند. این رقم برای کشورهایی با سه، چهار میلیون نفر جمعیت مانند ارمنستان و گرجستان، واقعاً رقم قابل‌ملاحظه‌ای است. ما در ردیف اول تا سوم کشورهایی هستیم که به ارمنستان و گرجستان سفر می‌کنیم. در نقطه مقابل، دلایل مختلف فرهنگی، اقتصادی، زیرساختی و نیز ذهنیت‌هایی که به غلط در مورد کشور ما وجود دارد، باعث شده است که ما نتوانیم تعادل لازم را بین سفرهای خروجی به ارمنستان و گرجستان با سفرهای ورودی از این کشورها ایجاد کنیم. با وجود جذابیت‌هایی که داریم و می‌توانیم روی آن‌ها کار کنیم."

 

مؤثرترین‌هایشان کدامند؟

 

"ما ارامنه زیادی در کشورمان داریم که با ارامنه ارمنستان رفت‌وآمد خانوادگی دارند. ما گرجی‌های فریدون‌شهر و فریدن اصفهان را داریم که که با وجود گذشت چهار، پنج قرن از اقامت‌شان در اصفهان می‌گذرد اما همچنان زبان و ادبیات گرجی خود را حفظ کرده‌اند. آن‌ها بسیار به گرجستان سفر می‌کنند و در هر پروازی به گرجستان ما گُرجی‌های این منطقه را داریم. فریدن می‌تواند پل ارتباطی ایران و گرجستان باشد. ما همچنین گُرجی‌محله بهشهر مازندران را هم داریم که اگرچه گرجی حرف نمی‌زنند اما برای افراد دانشگاهی و مورخین آن‌ها در گرجستان بسیار جالب است که بیایند و گرجی‌محله بهشهر را از نزدیک ببینند. این هم می‌تواند بخشی از توریسم فرهنگی و علمی باشد."

 

در مناطق دیگری از جمله خراسان هم گرجی داریم. درست است؟

 

"بله. در بجنورد و مشهد. این‌ها پتانسیل خود گرجی‌های داخل ایران است برای جلب و جذب گردشگر. از سوی دیگر چون گرجستان مثل کشورهای اروپایی، سرسبز، جنگلی و کوهستانی است، نقطه مقابل چیزی که دارند در مناطق کویری و بیابانی ما وجود دارد. توریست معمولاً دنبال جاهای جدید و متفاوت است و به جاهایی که خودش مشابه آن را دارد، کمتر سفر می‌کند. یک توریست اروپایی معمولاً به گیلان و مازندران سفر نمی‌کند چون آب و هوایی مشابه محل زندگی خودش دارند. او دنبال تفاوت است و کویر ایران را ترجیح می‌دهد. این است که می‌رود به سمت کاشان، کرمان و ... برای گرجستانی‌ها باید در مناطق کویری‌مان جذابیت ایجاد کنیم و آن‌ها را برای سفر به نقاطی مانند اصفهان، کرمان، کاشان، یزد و ... ترغیب کنیم."

 

بله، غیریتِ جغرافیایی و اقلیمی نکته مهمی است که در ایران برای گُرجی‌ها و کلاً قفقازی‌ها وجود دارد. به لحاظ فرهنگی چطور؟ آیا همان‌طور که مسلمانان ایرانی به این کشور مسیحی سفر می‌کنند آیا مسیحیان گرجستان نمی‌توانند جذابیت را در آداب و آیین‌های مسلمانان ایرانی بینند؟

 

"به نکته درستی اشاره کردید. الان ارمنستان تنها کشور مسیحی در همسایگی ایران است و گرجستان هم با کمی فاصله از ایران واقع شده است. یعنی ما با هیچ کشور مسیحی دیگری به این اندازه نزدیک نیستیم. بنابراین ارمنستان و گرجستان می‌توانند پل ارتباطی و دروازه ورود فرهنگی ما به جهان مسیحیت باشند. ایران هم به عنوان یک کشور مسلمان شیعه می‌تواند دروازه ورودی به این دو کشور در جهان اسلام باشد. همان‌طور که ایرانی‌ها به عنوان توریست می‌روند و کلیساهای گرجستان و ارمنستان برایشان جذابیت دارد، قطعاً برای آن‌ها هم مساجد و نقاط مذهبی ما و آیین‌ها و معماری و مظاهر فرهنگی دیگرمان جذاب است."