رضا میر کریمی در گفتگو با ایراس:

ویژگی های بومی فیلم های ایرانی مخاطب جهانی دارد

نگاهی به جایگاه فیلم «دختر» در جشنواره بین المللی فیلم مسکو
تاریخ انتشار : شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۵۷
Share/Save/Bookmark
 
میرکریمی: فیلم «دختر» در ادامه کارهای قبلی من است که دغدغه خانواده و ارزش های خانوادگی در آن دیده می شود. من قبلا سابقه حضور در جشنواره بین المللی فیلم مسکو رو داشتم. به نظرم تشابهات فرهنگی نزدیکی بین دو کشور وجود دارد. مثلا بعد از نمایش فیلم "به همین سادگی" در مسکو، خانم هایی بودند که بعد از دیدن فیلم احساس خودشان را به من می گفتند و من متوجه شدم که بسیاری از موقعیت های فیلم کاملا آنها را درگیر کرده در حالیکه خودم فکر می کردم به خاطر اینکه فیلم موقعیتی کاملا داخلی دارد، فقط در ایران فهمیده خواهد شد. به همین دلیل فکر می کنم که تلقی ما از بسیاری از ویژگی های بومی خودمان، تلقی کاملا درستی نیست و اینها انقدر که ما فکر می کنیم لوکال نیستند...
 
ایراس: فیلم سینمایی "دختر" آخرین ساخته سیدرضا میرکریمی که هم اکنون در سینماهای تهران و شهرستان ها اکران عمومی شده است، در سی هشتمین جشنواره بین المللی مسکو سه جایزه اصلی این رویداد را از آن خود کرد. این فیلم توانست عنوان برترین فیلم را کسب و جایزه این بخش یعنی تندیس طلایی گئورگی مقدس را کسب کند. هیات داوران ساخته میرکریمی را از جمع آثار 12 فیلمساز روسی و خارجی که در بخش اصلی رقابتی جشنواره مسکو شرکت داشتند، به عنوان فیلم برتر برگزیدند و همچنین فرهاد اصلانی به علت بازی روان و توانمند در برقراری ارتباط با مخاطب به عنوان بهترین بازیگر مرد در این جشنواره،
جشنواره فیلم مسکو محل خوبی است برای دیده شدن فیلم هایی که تم خانوادگی دارند چرا که اشتراکات فرهنگی جدی بین دو کشور وجود دارد.
برگزیده شد. "دختر" همچنین در بخش آرای بینندگان جشنواره سینمایی مسکو با اختلاف اندکی در جایگاه دوم فیلم برتر انتخاب تماشاگران نشست. جشنواره بین المللی فیلم مسکو، یکی از قدیمی ترین جشنواره های بین المللی فیلم در جهان است که هر ساله در اواخر ماه ژوئن به مدت ده روز در مسکو، پایتخت روسیه برگزار می گردد.

ایراس: جناب آقای میرکریمی، کمی در مورد فیلم "دختر" توضیح دهید و اینکه چه شد جشنواره فیلم مسکو را برای اولین اکران بین المللی این فیلم انتخاب کردید؟

میرکریمی: فیلم "دختر" در ادامه کارهای قبلی من است که دغدغه خانواده و ارزش های خانوادگی در آن دیده می شود. فیلم در مورد رابطه یک پدر و دختر جوانش است. در واقع صحبت در مورد فاصله بین نسلی و فاصله میان فرزندان و والدین است که موضوع مشترک بسیاری از جوامع بشری است. من قبلا سابقه حضور در جشنواره بین المللی فیلم مسکو رو داشتم که هم جایزه اول جشنواره و هم جایزه منتقدین را گرفته بودم، از این جهت جشنواره فیلم مسکو محل خوبی است برای دیده شدن فیلم هایی که تم خانوادگی دارند چرا که اشتراکات فرهنگی جدی بین دو کشور وجود دارد و اصولا روس ها بیننده ها و منتقدین خوبی هستند برای فیلم هایی که نگاه اجتماعی
ممکن است به ظاهر یک سری مولفه ها، مثل بحث حجاب اجباری و چیزهایی شبیه به این، مختص ایران باشد، ولی زن در جامعه ایرانی هم تصمیم گیرنده است و هم اجازه فعالیت در امور سنگین و مهم را دارد و ما طبق آمارها در این زمینه در رتبه های بالاتری حتی نسبت به جوامع غربی قرار می گیریم.
به خانواده دارد.

ایراس: به نظر شما آیا فرهنگ مرد سالارى كه در اين فيلم به نمايش گذاشته شده و مربوط به یکی از شهرستان های ایران است، تصوير درستى از كليت فرهنگ ايران را به يك كشور خارجى نشان مى دهد؟

میرکریمی: نمی شود گفت فیلم در مورد مردسالاری است. شاید شروع فیلم این تصور را به وجود بیاورد که شخصیت پدر، شخصیت "بد من" فیلم است که این طور بی منطق و متعصابه برخورد می کند، ولی در نیمه دوم فیلم با پدری مواجه می شویم که نگرانی ها، محبت و مهربانی اش را در پشت رفتارش پنهان کرده بوده است. در انتهای فیلم نیز تلاش شده که از محکوم کردن شخصیت ها پرهیز شود و مخاطب را دعوت به درک متقابل می کند. از این جهت فیلم نه تنها تصویری منفی نمی دهد بلکه تصویری همه فهم دارد و این امر در واکنش تماشاگران در جشنواره مسکو نیز احساس می شد.

ایراس: با توجه به اینکه عنوان و سوژه فیلم شما شرایط دختران و زنان در مقابل مردان است، وضعیت زنان در ایران را چگونه ارزیابی می کنید؟

میرکریمی: من تفاوت چندانی نمی بینم. ممکن است به ظاهر یک سری مولفه ها، مثل بحث حجاب اجباری و چیزهایی شبیه به این، مختص ایران باشد، ولی زن در جامعه ایرانی هم تصمیم گیرنده است و هم اجازه فعالیت در امور سنگین و مهم را دارد و ما طبق آمارها در این زمینه در رتبه های بالاتری حتی نسبت به جوامع غربی قرار می گیریم. البته مقایسه آماری شاید راه درستی برای شناخت وضعیت زنان در فرهنگ ایرانی نباشد چون مولفه ها متفاوت است و جنس شاخص های فرهنگی ما طرز دیگری از شیوه زندگی را نشان می دهد که نمونه آن شاید کمتر دیده شده باشد. در هر حال آنچه که در ایران اتفاق می افتد خیلی متفاوت با جاهای دیگر نیست.

ایراس: همان طور که خودتان گفتید این اولین بار نیست که شما در این جشنواره حضور دارید، کیفیت این جشنواره را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا موفق شدید فیلم های دیگر جشنواره را ببینید؟

میرکریمی:
جشنواره مسکو در زمره قدیمی ترین جشنواره های دنیاست و از اعتبار بالایی برخوردار است. ..وجه امتیاز جشنواره مسکو می تواند تماشاچیان فیلم بین و فیلم شناس آن باشد.
من چون متاسفانه در طول جشنواره دو سفر کوتاه به مسکو داشتم، موفق نشدم فیلم های دیگر را ببینم. ولی جشنواره مسکو سابقه جدی و مهمی دارد. همان طور که می دانید جشنواره مسکو در زمره قدیمی ترین جشنواره های دنیاست و از اعتبار بالایی برخوردار است. این اعتبار با ایجاد تغییراتی که در سیستم حکومتی کشور صورت گرفت مدتی در ابهام رفت ولی دوباره تلاش کردند که در حد یک جشنواره A باشند. امتیازی که فدراسیون بین‌المللی انجمن تهیه کنندگان فیلم (FIAPF) به این جشنواره داده است آن را در رده A قرار داده یعنی جزو 15 جشنواره برتر دنیاست. نکته مهم دیگر این است که مردم روسیه به خاطر تربیت فرهنگی که ریشه تاریخی در شوروی سابق دارد، شناخت خوبی از آثار هنری، از جمله سینما، دارند و وقتی مستقیم با آنها ارتباط برقرار می کنی متوجه می شوی که آنها آنالیزورهای خوبی هستند و حتی تماشاگران عادی نیز درباره این فیلمی که دیده اند، همچون یک منتقد نظر می دهند. از این جهت وجه امتیاز جشنواره مسکو می تواند تماشاچیان فیلم بین و فیلم شناس آن باشد.

ایراس: همان طور که می دانید اولین حضور ایران در این جشنواره به سال 1342 بر می گردد (یعنی سومین دوره ی این جشنواره) و در طول این سال ها چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن شاهد حضور فیلم های ایرانی و استقبال روس ها از آنها بوده ایم. علت علاقه ی روس ها به سینمای ایران را چه می دانید؟

میرکریمی:
فکر می کنم که تلقی ما از بسیاری از ویژگی های بومی خودمان، تلقی کاملا درستی نیست و اینها انقدر که ما فکر می کنیم لوکال نیستند.
به نظرم تشابهات فرهنگی نزدیکی بین دو کشور وجود دارد. مثلا بعد از نمایش فیلم "به همین سادگی" در مسکو، خانم هایی بودند که بعد از دیدن فیلم احساس خودشان را به من می گفتند و من متوجه شدم که بسیاری از موقعیت های فیلم کاملا آنها را درگیر کرده در حالیکه خودم فکر می کردم به خاطر اینکه فیلم موقعیتی کاملا داخلی دارد، فقط در ایران فهمیده خواهد شد. یا در فیلم "یه حبه قند" که فیلم فضایی کاملا ایرانی دارد و ممکن است بسیاری از موقعیت های آن برای ملل دیگر به راحتی قابل دریافت نباشد، اما بعد از نمایش فیلم در مسکو هیجان خاصی بین تماشاچیان بود و به شدت فیلم را دوست داشتند. برای من جالب بود که بسیاری می گفتند: "ما در دوره نه چندان دوری آن را تجربه کرده ایم و دلمان برای این شیوه زندگی تنگ شده بود." به همین دلیل فکر می کنم که تلقی ما از بسیاری از ویژگی های بومی خودمان، تلقی کاملا درستی نیست و اینها انقدر که ما فکر می کنیم لوکال نیستند.

ایراس: امسال فیلم "دختر" نیز با استقبال بی نظیری مواجه شده بود به طوری که سالن 1600 نفری کاخ جشنواره کاملا پر شده بود، به نظر شما چه عاملی باعث جذب این همه مخاطب برای این فیلم شده است؟ بازخورد منتقدين و اهالى
آنها معتقد بودند که این حجم استقبال معمولا از فیلم های روسی اتفاق می افتد و از این جهت اسقبال از یک فیلم ایرانی تا این اندازه، بی سابقه بوده است.
سينما نسبت به اين فيلم چه بوده؟


میرکریمی: این فیلم در سالن اصلی جشنواره نمایش داده شد و با استقبال خوبی مواجه شد. وقتی علت آن را سوال کردم، گفتند بخشی از این استقبال به خاطر پیشینه خود من و شناختی که مردم از من داشتند بوده و بخشی دیگری نیز به خاطر استقبالی است که مردم معمولا از فیلم های ایرانی می کنند. اما آنها معتقد بودند که این حجم استقبال معمولا از فیلم های روسی اتفاق می افتد و از این جهت اسقبال از یک فیلم ایرانی تا این اندازه، بی سابقه بوده است. در انتهای فیلم نیز مردمی بودند که منتظر مانده بودند تا نظرشان را نسبت به فیلم به من بگویند. واکنش مردم بسیار برایم هیجان انگیز بود. مثلا دختر جوانی بود که سالها از پدرش که در ایروان زندگی می کند، دور بود و تحت تاثیر فیلم قرار گرفته، می خواست که من حرف آخر را به او بزنم و او را ترغیب کنم به دیدار پدرش برود. یا خانم میانسالی که رابطه برادر و خواهر داخل فیلم را بسیار پسندیده بود و کاملا احساس می کرد که نیاز دارد در ارتباط با برادرش یک بازنگری کند و دوست داشت خودش در بازسازی این رابطه پیش قدم شود. من از صحبت های او فیلم گرفتم و پیامش را به فرهاد اصلانی بازیگر فیلم رساندم. اینها نقاط مثبتی است که می تواند فیلمساز را راضی کند که کارش نتیجه داده است.

----------
مصاحبه کننده: مرضیه موسوی

 
کد مطلب: 1721