مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی» برگزار شد

تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۰۴
Share/Save/Bookmark
 
ایراس:آیین رونمایی و معرفی کتاب مجموعه مقالات «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی» که به کوشش و ویراستاری علمی آقای ولی کوزه‌ گر کالجی، عضو شورای علمی موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) و با مشارکت نویسندگان ایرانی، ارمنی، آذری و گرجی اخیراً از سوی انتشارات ایراس منتشر شده است، در جلسه‌ای با حضور و سخنرانی جناب آقای دکتر فرهاد عطایی، استاد روابط بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و با حضور برخی از نویسندگان این مجموعه، اعضای شورای علمی موسسه ایراس، آقای روبن مورگوشیا، از مسئولان سفارت گرجستان در ایران و آقای دماوندی، مسئول انجمن دوستی ایران و ارمنستان و تنی چند از مدعوین و علاقمندان در عصر دوشنبه 24 مهر ١٣٩٦ در محل موسسه ایراس برگزار شد.
 
ایراس: آیین رونمایی و معرفی کتاب مجموعه مقالات «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی» که به کوشش و ویراستاری علمی آقای ولی کوزه‌ گر کالجی، عضو شورای علمی موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) و با مشارکت نویسندگان ایرانی، ارمنی، آذری و گرجی اخیراً از سوی انتشارات ایراس منتشر شده است، در جلسه‌ای با حضور و سخنرانی جناب آقای دکتر فرهاد عطایی، استاد روابط بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و با حضور برخی از نویسندگان این مجموعه، اعضای شورای علمی موسسه ایراس، آقای روبن مورگوشیا، از مسئولان سفارت گرجستان در ایران و آقای دماوندی، مسئول انجمن دوستی ایران و ارمنستان و تنی چند از مدعوین و علاقمندان در عصر دوشنبه 24 مهر ١٣٩٦ در محل موسسه ایراس برگزار شد.

در این مراسم ابتدا آقای دکتر کیانی، قائم مقام موسسه مطالعات ایران و اوراسیا(ایراس) ضمن خوشامدگویی به حضار، به کمبود اطلاعات و ادبیات علمی در حوزه سیاست خارجی ایران و به خصوص پیرامون آسیای مرکزی و قفقاز و در کل مناطق پیرامونی اشاره کردند و این کتاب را به دلیل توجه به سیاست خارجی ایران و نیز روابط ایران و دولت های قفقاز حائز اهمیت دانستند.

دکتر کیانی به این نکته نیز اشاره کردند که دیگر ویژگی این کتاب که آن را از سایر ادبیات موجود در این حوزه متمایز می کند، این است که نمایندگان چند اتاق فکر در ایران و منطقه مطالب این کتاب را نگاشته اند، لذا نگاهی صرفا ایرانی بر این کتاب حاکم نیست.

در ادامه آقای دکتر عطایی، استاد دانشگاه تهران که سخنران اصلی این جلسه بودند ضمن ابراز خرسندی از برگزاری و حضور در این مراسم، به روند روبه رشد مراکز پژوهشی دنیا در یکی دو دهه گذشته اشاره کرده و بر این موضوع تأکید کردند که به خصوص در حوزه مطالعات منطقه ای، مراکز پژوهشی دنیا به سمتی میل پبدا کرده اند که شاهد کاهش آثار علمی تک نگارنده هستیم و به مرور کتاب هایی که نویسندگان متعددی دارند رو به افزایش است.

ایشان این روند را درست و مثبت ارزیابی کردند. چراکه به جای آن که یک نویسنده سال ها موضوعی را مورد مطالعه قرار داده و بعد به نگارش و انتشار آن اقدام نماید یک نفر که در زمینه خاصی تخصص دارد از دیگر پژوهشگران حوزه مربوطه دعوت می کند تا مجموعه ای علمی با دیدگاه های متفاوت در یک حوزه خاص تهیه و منتشر شود و ویراستاری علمی آن را به عهده می گیرد. لذا دکتر عطایی به لحاظ این ویژگی، این کتاب را دست کم در ایران و در این حوزه، اثری جدید و بی سابقه دانستند. همچنین ایشان نقش آقای کالجی را در جمع آوری و ویراستاری علمی کتاب مذکور بسیار پررنگ و مهم تر از آنچه در این اثر تح عنوان «به کوشش» به آن اشاره شده، ارزیابی کرده و تلاش و علاقمندی آقای کالجی در امر پژوهش را ستودند.

دکتر عطایی در ادامه ضمن تأکید بر ساختار قابل توجه کتاب که از روندی منطقی پیروی می کند خاطرنشان کردند: این کتاب در سه بخش با عنوان‌های «سیاست خارجی جمهوری‌های قفقاز جنوبی»، «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی» و «قفقاز جنوبی و تحولات منطقه‌ای» آماده شده است. در بخش نخست، نویسندگان کم و بیش به یک موضوع مشخص یعنی کشمش و یا درواقع تصمیم گیری بین روسیه و جهان غرب پرداختند که پس از فروپاشی شوروی و استقلال دولت های قفقاز، چالش مشترک هر سه جمهوری است؛ این که سیاست خارجی این کشورها باید به کدام سمت سوق پیدا کند، هم موضوع روز و هم مهم ترین موضوعی است که جمهوری های قفقاز پس از فروپاشی با آن مواجهند.

   بخش دوم کتاب به ایران و روابط ایران با جمهوری های قفقاز برمی گردد. در این بخش مقدمه ای که آقای کالجی نگاشته اند به درک بهتر مطالبی که سه پژوهشگر آذری، ارمنی و گرجی ارائه کرده اند کمک می کند. ضمنا  این مطالب در قالب آسیب شناسی مطرح شده است. به هرحال روابط ایران و همسایگانش در حد کمال مطلوب نیست و جای بهبود دارد. ضمنا در این بخش به موضوع دیپلماسی عمومی که امروزه اهمیت ویژه و روزافزونی پیدا کرده نیز اشاره شد و که این موضوع در مقالات آقایان دهشیری، امیراحمدیان، حق پناه، کاظم زاده و خانم کوهی اصفهانی مورد بررسی قرار گرفته است.

   دکتر عطایی بخش سوم این کتاب را را یک نوآوری دانسته و خاطرنشان کردند: در این بخش، قفقاز  جنوبی در ارتباط با تحولات منطقه ای مورد ارزیابی قرار گرفته است. به لحاظ منطقه ای ایران، از یک طرف کشوری خاورمیانه ای است اما زبان غالب این کشورها را که زبان  عربی است (منهای اسرائیل و ترکیه) ندارد. از یک سو کشوری در حوزه ی آسیای جنوبی و کنار پاکستان و هند و ... محسوب می شود اما جزء این منطقه نیست. از طرف دیگر با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز همسایه است و سابقه تاریخی و اشتراکات زیادی با این منطقه دارد و درعین حال تجربه اتحاد شوروی را که این جمهوری پشت سرنهاده اند لمس نکرده است. درواقع، این بخش بحثی فراتر از خود منطقه قفقاز را مطرح کرده و مهم ترین موضوعات روز و تحولات خاورمیانه یعنی موضوع سوریه و حتی بحث کردستان (کردها) را مورد توجه قراد داده است.  
 
  ایشان در ذکر دیگر ویژگی شاخص این کتاب، این نکته را مورد اشاره قرار دادند که نویسندگان این مقالات یا متخصصان و کارشناسان عالی مراکز راهبردی، یا از اساتید دانشگاه و یا مسئولان اجرایی هستند که علاوه بر فعالیت دیپلماتیک از تحصیلات آکادمیک مرتبط برخوردار هستند. لذا همه اینها موجب خلق کاری متوازن و جامع الاطراف شده است. دکتر عطایی همچنین ضمن اشاره به کاستی اغلب آثار پژوهشی که صرفا به مباحث تئوریک می پردازند به عدم ارتباط متقابل به آثار پژوهش و سازو کارهای اجرایی اشاره کرده و در رابطه با این کتاب که نگاهی صرفا آکادمیک بر آن حاکم نیست و در آن بیشتر به مباحث اجرایی پرداخته شده است، آن را از دیگر مزایای کتاب برشمردند و این ویژگی را بسیار مغتنم دانستند.

    آقای کالجی نیز در سخنانی کوتاه ضمن تشکر از دکتر کیانی و دکتر عطایی و کلیه نویسندگان این مجموعه، به این موضوع اشاره کردند که در حوزه مطالعات منطقه ای به خصوص آسیای مرکزی و قفقاز، معمولاً در بیشتر کارها و تولیدات پژوهشی «نگاه از بیرون» سیطره دارد و به همین دلیل، در این مجموعه سعی شده است که نگاه ها و دیدگاه های کارشناسان داخلی منطقه قفقاز و در واقع «نگاه از درون» مورد توجه قرار گیرد. هرچه به نگاه از داخل نزدیک تر شویم دید ما واقع بینانه تر می شود. آرمان ها جایگزین واقعیت نمی شود و در نهایت این امر به سیاست خارجی ما کمک می کند. آقای کالجی، کار مطالعاتی و تحقیقاتی در حوزه قفقاز را «سهل و ممتنع» دانستند. سهل از این بابت که اشتراکات و پیوندهای تاریخی بسیاری با این منطقه داریم و دشوار از این جهت که در عین اشترکات بسیار، شکاف ها و اختلافات موجود در منطقه نیز غیرقابل انکار است به طوری که این امر، نویسندگان ایرانی را گاها ناگزیر به خودسانسوری و نگفتن برخی مطالب می کند. اما نپرداختن به مسائل کمکی به حل آن ها نمی کند. وقتی رابطه دو کشور دچار بحران می شود، این امر واقعا ناگهانی و یک باره نیست.
بلکه ریشه در عدم بیان مسائل و مشکلات به صورت شفاف است که زمینه بروز چالش و بحران را فراهم می کند. به ویژه آن که منطقه قفقاز، منطقه ای دینامیک، پویا و پرتلاطم است.

مهم ترین چالش سیاست خارجی این کشورها ایجاد موازنه بین روسیه و غرب در سطح کلان و در سطوح پایین تر بین چین، ایران و ...  می باشد که از این منظر سیاست خارجی جمهوری آذربایجان در ایجاد موازنه میان روسیه و جهان غرب و نیز همسایگان موفق تر عمل کرده است. ویراستار علمی کتاب ایران و جمهوری های قفقاز جنوبی در پایان به این نکته اشاره نمود که در این مجموعه سعی شده است حدالمقدور از تکرار مسائل کلیشه ای و تکراری پرهیز شود و موضوعات جدیدی مانند تاثیر بحران اوکراین و کریمه بر گسل های قومی- سرزمینی قفقاز، تاثیر تحولات عراق و سوریه بر روند افراط گرایی دینی در قفقاز، نوع رویکرد ارامنه نسبت به کردهای سوریه، عراق و ترکیه و شرایط جدید آذربایجان و گرجستان در حوزه انتقال انرژی به اروپا پس از بحران در روابط روسیه و غرب در موضوع اوکراین مورد مطالعه قرار گیرد تا شناخت و درک بهتری از تحولات جدید این منطقه حاصل شود.

     در ادامه جلسه، جناب آقای روبن مورگوشیا، از مسئولان سفارت گرجستان در ایران، ضمن ابراز خرسندی از حضور در این جلسه و خشنودی از بابت تولید چنین آثاری، در خصوص روابط ایران و گرجستان اشاره کردند که خوشبختانه یا متأسفانه گرجستان و ایران مرز مشترکی ندارند و لذا بسیاری از موضوعات روزمره و مشکلات مرزی در روابط ما و ایران وجود ندارد و ایران و گرجستان مثل دو برادری که از هم دورند با هم به خوبی کنار می آیند. فعالیت کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور، پروژه های مشترک بزرگ سرمایه گذاری و اقتصادی مثل پالایشگاه نفت با بیش از 2 میلیارد دلار سرمایه در نزدیکی دریای سیاه و همچنین احتمال راه اندازی خط ترانزیتی آستارا  تا پایان سال که از مسیر آذربایجان-گرجستان- دریای سیاه می گذرد و نیز خط ریلی در حال راه اندازی گرجستان  –ترکیه که هر دو مورد امکان ترانزیت کالاهای ایرانی را به اروپا و بالعکس فراهم می آورد، از مهم ترین تحولات مثبتی است که در سطح منطقه و روابط ایران و گرجستان ایجاد شده است. آقای مورگوشیا در مجموع روابط سیاسی، اقتصادی و حتی دیپلماسی عمومی دو کشور را خوب ارزیابی کردند و با توجه به اهمیت بحث دیپلماسی عمومی، به لغو مجدد روادید ایران و گرجستان اشاره کردند و اظهار داشتند که در 9 ماه گذشته 275 هزار توریست ایرانی به گرجستان سفر کرده اند و امیدواریم تا پایان سال این شمار به 300 هزار نفر افرایش یابد.

     دکتر جعفر حق پناه یکی از نویسندگان این مجموعه مقالات  کوتاهی فاصله زمان شروع به کار و زمان چاپ و انتشار کتاب را از مزایای این کار برشمردند. آقای اردشیر پشنگ، یکی دیگر از نویسندگان این مجموعه مقالات ضمن اشاره به تازگی و جذابیت موضوع مورد مطالعه ایشان (رویکرد ارمنستان در قبال اقلیم کردستان عراق و کردهای ترکیه و سوریه) اظهار داشتند که در ذهن ما این تصور وجود دارد که 4 کشور ایران، ترکیه، سوریه و عراق از جمعیت کرد برخوردارند. اما کشور پنجمی هم وجود دارد و آن ارمنستان است که ملاحظات و رویکردهای خاص خود را در قبال کردها در داخل کشور و نیز سطح منطقه دارد که کمتر به آن توجه شده است. آقای دماوندی، مسئول انجمن دوستی ایران و ارمنستان نیز ضمن تقدیر از زحمات آقای کالجی و اشاره به سرعت عمل ایشان در تولید محتوا، تولید آثار مربوط به این حوزه را یک نیاز ارزیابی کرده و اظهار داشتند: ما این منطقه را حوزه تمدنی ایران می دانیم. اما حجم آثار و تولیدات مربوط به این حوزه در ایران اندک بوده و نمی تواند پاسخگوی این ادعا باشد. شناخت درست از یک کشور برای قضاوت بهتر و برقراری ارتباط موثرتر ضروری است و تا وقتی که شناخت امروزی به این کشورها نداشته باشیم، افراد و ساختارها را نمی‌شناسیم و طبیعتا نمی توانیم با آنها ارتباط برقرار کنیم. به نظر می رسد 25 سال، زمانی کافی برای ورود به فاز ارتباط گسترده و روزآمد با این کشورها باشد.

    در پایان جلسه، دکتر کیانی ضمن اشاره به همکاری مشترک موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) با مراکز پژوهشی کشورهای منطقه از جمله شورای امور بین الملل روسیه (ریاک) و مرکز تحقیقات ریاست جمهوری آذربایجان (سام) بر ایجاد دیالوگ و دیپلماسی خط دو تأکید کردند و اظهار داشتند که ویژگی این منطقه به گونه ای است که لازم است اتاق های فکر منطقه با هم دیالوگ برقرار کنند. چراکه فهم مسئله بخشی از حل مسئله است. در پایان این مراسم، کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی» نوشته ی ولی کوزه‌¬گر کالجی؛ توسط جناب آقای دکتر عطایی رونمایی شد.  
 
   لازم به ذکر است کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی» جدیدترین اثر علمی موسسه مطالعات ایران و اوراسیا و دومین کار مشترک با مراکز پژوهشی بین‌المللی می باشد و دومین اثری است که در موسسه ایراس از آن رونمایی شده است. این مجموعه حاوی 16 مقاله است که در 328 صفحه و در سه بخش با عنوان‌های «سیاست خارجی جمهوری‌های قفقاز جنوبی»، «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی» و همچنین «قفقاز جنوبی و تحولات منطقه‌ای» تهیه و تنظیم شده است. نسخه روسی این مجموعه نیز در دست چاپ است و به زودی از سوی موسسه مطالعات ایران و اوراسیا منتشر و در اختیار علاقمندان قرار خواهد گرفت.

 شایان ذکر است از آقای ولی کوزه‌گر کالجی، ده‌ها مقاله علمی و پژوهشی و چندین کتاب‌ ارزشمند در حوزه آسیای مرکزی و قفقاز منتشر شده است که برخی از عناوین کتاب‌هایی ایشان عبارتند از: جریان‌های سیاسی جمهوری ارمنستان؛ مبانی فکری، دیدگاه‌ها و رویکردها (1393)؛ تحولات سیاسی جمهوری ارمنستان 1988- 2013 میلادی (1393)؛ مجموعه امنیتی منطقه ای قفقاز جنوبی با مقدمه شیرین آکینر (۱۳۹۳)؛ ایران، روسیه و چین در آسیای مرکزی: تعامل و تقابل با سیاست خارجی آمریکا با مقدمه سرگی مارکدانف (۱۳۹۵) و همچنین سیاست خارجی آمریکا در آسیای مرکزی: روندها و چشم اندازها با مقدمه دکتر سیدمحمد کاظم سجادپور (۱۳۹۵).  

پایان گزارش
 
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
مراسم رونمایی از کتاب «ایران و جمهوری‌های قفقاز جنوبی»
کد مطلب: 3369