سیاست خارجی
سیاست های امنیتی و نظامی
جامعه و سیاست
اقتصاد و انرژی
سازمان های منطقه ای
تاریخ
فرهنگ و هنر


نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » مقاله » اقتصاد و انرژی

رقیه کرامتی نیا، دانش آموخته مطالعات روسیه دانشگاه تهران

بانک توسعه اوراسیا

مقاله ایراس

۲۸ دی ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۰۸

بانک توسعه اوراسیا یک موسسه مالی بین‌المللی است که به ابتکار روسای جمهور فدراسیون روسیه و جمهوری قزاقستان در 12 ژانویه 2006 در شهر آستانه تاسیس شده است. این بانک توسط موسسان آن به عنوان عنصر کلیدی زیرساخت مالی در منطقه اوراسیا در نظر گرفته شده و برای انجام ماموریت خود از سوابق موجود بانک‌های بین‌المللی توسعه بهره می‌گیرد؛ این ماموریت شامل کمک به توسعه اقتصاد بازار کشورهای عضو، رشد اقتصادی پایدار و گسترش روابط تجاری- اقتصادی آنها از طریق فعالیت‌های سرمایه‌گذاری است.



بانک توسعه اوراسیا (EDB) یک موسسه مالی بین‌المللی است که به ابتکار روسای جمهور فدراسیون روسیه و جمهوری قزاقستان در 12 ژانویه 2006 در شهر آستانه تاسیس شده است. این بانک توسط موسسان آن به عنوان عنصر کلیدی زیرساخت مالی در منطقه اوراسیا در نظر گرفته شده و برای انجام ماموریت خود از سوابق موجود بانک‌های بین‌المللی توسعه بهره می‌گیرد؛ این ماموریت شامل کمک به توسعه اقتصاد بازار کشورهای عضو، رشد اقتصادی پایدار و گسترش روابط تجاری- اقتصادی آنها از طریق فعالیت‌های سرمایه‌گذاری است. فعالیت بانک نیز بر ایجاد شرایطی برای توسعه اقتصادی پایدار و تعمیق و تقویت فرایندهای همگرایانه بین کشورهای عضو بانک معطوف شده است.

 

طبق منشور یا اساسنامه تاسیس بانک، سایر دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی نیز می‌توانند به آن ملحق شوند. دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی به موجب تصمیم شورای بانک پس از پیوستن به توافقنامه تاسیس بانک توسعه اوراسیا و پرداخت سهام قابل خرید بانک به نحو معین از اعضای بانک می‌شوند. علاوه بر اعضای اصلی آن که موسسان بانک هستند، در سال 2009، جمهوری ارمنستان و جمهوری تاجیکستان، در سال 2010  جمهوری بلاروس، و در سال 2011 جمهوری قرقیزستان نیز به عضویت این بانک درآمدند. دفتر ستاد مرکزی بانک توسعه اوراسیا در آلماتی (قزاقستان) واقع شده و همچنین دارای شعبه‌ای در سن‌پتربورگ و دفاتر نمایندگی در آستانه، بیشکک، دوشنبه، ایروان، مینسک و مسکو است. نهاد عالی مدیریت این بانک، هیئت مدیره بانک است که متشکل از نمایندگان تام‌الاختیار کشورهای عضو و معاونان آنهاست. فعالیت‌های فعلی این بانک توسط هیئت مدیره اداره می‌شود، رئیس آن برای یک دوره چهارساله انتخاب شده و امکان انتخاب مجدد برای یک دوره اضافی را دارد.

 

 

ساختار سرمایه‌گذاری کشورهای عضو

 

 

 

 

پروژه‌هایی که توسط این بانک تأمین مالی می‌شوند، به توسعه زیرساخت‌ها، نوسازی و تنوع اقتصاد کشورهای عضو کمک می‌کنند و دارای اثرات همگرایانه و اجتماعی و اقتصادی قابل ملاحظه‌ای هستند. بانک توسعه اوراسیا با سرمایه‌گذاری‌های خود به افزایش جریان‌های تجاری، سرمایه‌گذاری‌های متقابل میان کشورهای عضو و تولید اضافی محصولات کمک می‌کند. این بانک برای اجرای پروژه‌ها، نه تنها از وجوه خود و اعتبارات کشورهای عضو استفاده می‌کند، بلکه منابعی را هم که جذب بازارهای سرمایه می‌شوند، از طریق مکانیزم تامین مالی پروژه و همچنین سرمایه‌گذاری مستقیم از طریق صندوق سرمایه‌گذاری مستقیم مورد استفاده قرار می‌دهد. همچنین دسترسی آسانی را به بازارهای مالی بین‌المللی و ملی فراهم می‌آورد.

 

بانک توسعه اوراسیا در تامین مالی پروژه‌های مختلف دولتی و بین‌المللی کشورهای عضو به فوریت‌های گوناگون شرکت کرده و با اوراق بهادار و ارز خارجی کار می‌کند. توسعه زیرساخت‌ها (حمل و نقل، انرژی، ارتباطات مخابراتی و شهری)، و همچنین صنایع با ارزش افزوده و برنامه‌هایی برای بهبود بهره‌وری انرژی در اقتصاد، از فعالیت‌های شاخص و برجسته‌ی فعالیت‌های مالی این بانک به شمار می‌آیند.   

 

این بانک تا کنون در اجرای ده‌ها پروژه در صنایع مختلف شرکت داشته، و پروژه‌های زیادی را نیز در دست بررسی دارد. برنامه‌های سازمان برای سال‌های آینده نیز شامل کار در چارچوب برنامه‌هایی برای از بین بردن عواقب ناشی از بحران مالی جهانی و ایجاد ثبات در اقتصادهای کشورهای عضو است. اهداف راهبردی عمده بانک توسعه اوراسیا عبارتند از:

 

* تأمین مالی پروژه‌های دارای نتیجه همگرایی قوی و حمایت مالی از پروژه‌های ملی توسعه؛

 

* معرفی محصولات و ابزارهای مالی جدید؛

 

* پشتیبانی از پروژه‌های تولید صنعتی؛

 

* ارتقاء ابتکارات مشارکت بخش خصوصی – دولتی در کشورهای عضو بانک؛

 

* توسعه مشارکت‌ها و اتحاد ها به منظور جذب منابع اضافی برای تامین مالی پروژه‌ها در کشورهای عضو.

 

بانک توسعه اوراسیا مدیر اعتبارات صندوق اوراسیا برای تثبیت و توسعه (EFSD) است. این بانک در کشورهای عضو، پروژه‌های سرمایه‌گذاری را در مجموع بیش از 6.9 میلیارد دلار آمریکا تأمین اعتبار کرده است. سرمايه مجاز(ثبت شده) بانک 7 ميليارد دلار آمريکا است، از جمله سرمایه پرداخت شده آن 1.5 ميليارد دلار آمريکا و سرمايه در تقاضا - 5.5 ميليارد دلار آمريکا است. 1 اکتبر 2018، سرمایه‌گذاری جاری بانک به 2.945 میلیارد دلار رسید و شامل 76 پروژه در شش کشور عضو بانک بود. در این تاریخ، ارزش سهام (بدون توجه به مقررات و تخفیف) به مبلغ 2.042 میلیارد دلار آمریکا و کل سرمایه‌گذاری بانک در اقتصاد کشورهای عضو به 6.880 میلیارد دلار رسید. در ابتدای سپتامبر سال جاری، 13.2 درصد از حجم سرمایه‌گذاری فعلی به حوزه انرژی و 25.7 درصد مربوط به حوزه حمل و نقل و زیرساخت بوده است.

 



روند سرمایه‌گذاری در بانک توسعه اوراسیا (1 اکتبر 2018) به دلار

 

 

 

 

بانک توسعه اوراسیا آنگونه که در بخش معرفی خود ارائه کرده است به بالاترین استانداردهای زیست محیطی پایبند بوده و در پروژه‌هایی که پاسخگوی معیارهای زیست محیطی آن هستند سرمایه‌گذاری می‌کند.

 

این بانک به لحاظ وضعیت حقوقی یک سازمان بین‌المللی است و به مثابه یک واحد حقوق بین‌الملل

1- از ظرفیت قانونی بین‌المللی برخوردار است

 

2- از حقوق یک نهاد قانونی در قلمرو کشورهای عضو برخوردار است

 

3- دارای وضعیت قانونی ویژه‌ای است که مشترکان آن در قلمرو کشورهای عضو از این مزایا برخوردارند:

 

* مصونیت دارایی و قضایی؛

 

* معافیت مالیاتی و گمرکی؛

 

* مزایایی برای جلوگیری از هزینه‌ها و خطرات ناشی از تغییرات احتمالی در قوانین و مقررات بانکی کشورهای عضو.

 

بانک در وهله نخست به تامین مالی پروژه هایی که موجب همگرایی می شوند و یا نتیجه همگرایانه ای دارند، علاقمند است.  از جمله اولویت‌های بانک برای سرمایه‌گذاری عبارتند از:

* زیرساخت (حمل و نقل، آب و برق و غیره)

 

* صنعت برق

 

* صنایع شیمیایی و پتروشیمی

 

* ماشین سازی

 

* صنعت متالورژی و معدن

 

* صنعت نفت و گاز

 

* بخش مالی

 

* فناوری اطلاعات

 

 

حوزه‌های سرمایه‌گذاری فعلی



 

 

 

پروژه‌های مهم فعلی

- احداث واحد سوم نیروگاه حرارتی اکی باس توز-2 ( قزاقستان)- 358 میلیون دلار

 

- ساخت بزرگراه قطر غربی پرسرعت (Western High-Speed Diameter) (پروژه مشارکت عمومی و خصوصی، روسیه) - 374 میلیون دلار

 

- تامین مالی ارسال محموله‌های اتحادیه تولیدی پردازش معدنی ساکالوفسکا-ساربایسکی (قزاقستان) به مجمتمع متالوژی ماگنیتورسکی (روسیه ) - 95 میلیون دلار

 

- احداث نیروگاه برق آبی بیلپاروشسکی 1 و 2 در جمهوری کارلیا (روسیه) - 61 میلیون دلار

 

- ساخت جاده Ring Road-3 (پروژه مشارکت عمومی و خصوصی، روسیه) - 183 میلیون دلار

 

- و غیره

 

بانک توسعه اوراسیا در فعالیت‌های خود، اولویت‌های هر کشور عضو را با توجه به نیازهای اقتصادی آن و توسعه رقابت‌پذیری و همچنین منابع بانکی موجود مشخص می‌کند. چنین رویکردی امکان تدوین وظایف اساسی مربوط به هر کشور و همچنین تامین ابزارهای موجود برای اجرای آنها را فراهم می‌آورد.

 

همکاری بین‌المللی

این بانک در سال 2007، عنوان نماینده ناظر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد) و همچنین گروه اورآسیایی مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم (EAG) را دریافت نمود همچنین در بانک سرمایه‌گذاری بین‌المللی نیز وضعیت ناظر را دارد.

 

افزون بر این، این بانک در حال افزایش تعامل خود را با این نهادها است: اتحادیه‌های همگرایی منطقه‌ای (اتحادیه اقتصادی اوراسیا، سازمان همکاری شانگهای، سازمان کشورهای مستقل مشترک‌المنافع)؛ با موسسات سازمان ملل متحد (از قبیل برنامه عمران سازمان ملل متحد، یونیدو یا سازمان توسعه صنعتی، فائو یا سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، کمیسیون اقتصادی سازمان ملل متحد برای اروپا، کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد) و با مؤسسات مالی بین‌المللی (از قبیل بانک جهانی، شرکت مالی بین‌المللی، بانک توسعه آسیایی، بانک اروپایی بازسازی و توسعه، بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی) به شکل تأمین مالی مشترک پروژه، تبادل اطلاعات و اجرای بهترین شیوه‌های اداره بین‌المللی شرکت‌های بزرگ.



 

نقشه جغرافیایی کشورهای عضو بانک توسعه اوراسیا



 



 

 

 

تهیه و تنظیم: رقیه کرامتی نیا، دانش آموخته مطالعات روسیه دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران