سرنوشت زبان روسی در دنیای پسافروپاشی؛ دکتر فرزانه شفیعی - ولادیمیر کوکلیکوف

تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۰ تير ۱۳۹۵ ساعت ۱۶:۰۷
Share/Save/Bookmark
 
دکتر فرزانه شفیعی - ولادیمیر کوکلیکوف: فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، تغییراتی جدی در جغرافیای سیاسی جهان به دنبال داشت. بعد از تکه تکه شدن این کشور، مردمی که تا پیش از آن در زیر یک پرچم با شعار اتحاد و برابری زندگی کرده بودند، دچار نوعی سردرگمی و احساس جدا شدن از یک «هویت مصنوعی» شدند. احساس سرخوشی استقلال با خلاء هویتی در هم آمیخته شد. فرایند بازگشت به اصل خویش آغاز شد و آرام آرام شدت گرفت. زبان روسی که در طول حیات اتحاد جماهیر شوروی زبان رسمی و دولتی تمام جمهوری ها بود، با تغییر شرایط سیاسی و ژئوپولتیکی طی 25 سال گذشته، وزن و جایگاه خود را به آرامی از دست داده، ابتدا از زبان رسمی و دولتی به زبان معاشرت بین اقوام و بعد به ابزاری برای ارتباط بین مردم این کشورها تبدیل شد. امروز جایگاه این زبان به سطحی رسیده که حتی از برنامه درسی مدارس و دانشگاه ها نیز حذف شده است ...
 
عنوان مقاله: سرنوشت زبان روسی در دنیای پسافروپاشی

نویسندگان:
دکتر فرزانه شفیعی
دکترای زبان روسی از انستیتوی تخصصی زبان پوشکین
ولادیمیر کوکلیکوف
کارشناس ارشد مطالعات منطقه از دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو 

تاریخ انتشار: تیر ماه 1395
کد بازیابی: مقالات-9507

دریافت متن کامل (PDF)


----------
ایراس - مقدمه:

فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، تغییراتی جدی در جغرافیای سیاسی جهان به دنبال داشت. بعد از تکه تکه شدن این کشور، مردمی که تا پیش از آن در زیر یک پرچم با شعار اتحاد و برابری زندگی کرده بودند، دچار نوعی سردرگمی و احساس جدا شدن از یک «هویت مصنوعی» شدند. احساس سرخوشی استقلال با خلاء هویتی در هم آمیخته شد. فرایند بازگشت به اصل خویش آغاز شد و آرام آرام شدت گرفت. زبان روسی که در طول حیات اتحاد جماهیر شوروی زبان رسمی و دولتی تمام جمهوری  ها بود، با تغییر شرایط سیاسی و ژئوپولتیکی طی 25 سال گذشته، وزن و جایگاه خود را به آرامی از دست داده، ابتدا از زبان رسمی و دولتی به زبان معاشرت بین اقوام و بعد به ابزاری برای ارتباط بین مردم این کشورها تبدیل شد. امروز جایگاه این زبان به سطحی رسیده که حتی از برنامه درسی مدارس و دانشگاه ها نیز حذف شده است.
 

زبان مقوله ای برخوردار از جایگاه حقیقی و حقوقی و سیستمی زنده و در حال تغییر است که با محیط اطراف خود و عوامل مختلف در تعامل قرار می گیرد. حقوقی بودن آن با جایگاهش در قوانین و حقیقی بودنش با استفاده واقعی از آن بر مبنای قوانین در ارتباط است. اواخر قرن گذشته به دلایل متعدد، جایگاه حقوقی و حقیقی زبان روسی به عنوان یکی از زبان های مهم دنیا دستخوش تغییر شد. واقعیت های تازه زندگی در منطقه "روس زبان" و تدوین سیاست های جدید ملی و فراملی مبتنی بر این واقعیت ها منجر به کنار زدن تدریجی زبان روسی و تقویت عناصر ملی– قومی از جمله زبان شد. خط مشی جدید سیاسی– اجتماعی- فرهنگی به تربیت نسل جدید با تکیه بر هویت ملی تازه یا هویت ملی فراموش شده پرداخته و با گذشت زمان، جمعیت سخنوران به زبان روسی کاهش یافت. امروزه جایگاه زبان روسی در فضای پساشوروی بیش از هر چیز با منافع ژئوپولیتیکی روسیه و ترویج زبان روسی برای دستیابی به اهداف مختلف گره خورده است. با گذشت 25 سال از تجزیه شوروی، روسیه هنوز حاضر به پذیرفتن مرگ ابرقدرت قرن بیستم نیست. با وجود تغییر معادلات سیاسی و فرهنگی کشورهای حاصل از تجزیه شوروی، روسیه همچنان برای حفظ نفوذ و جایگاه پدرخواندگی خود هزینه و تلاش می کند که یکی از محورهای آن ترویج و حفظ زبان روسی است. با وجود اینکه سیاست پذیرش مهاجر و ارایه حقوق شهروندی، حق تحصیل رایگان و ورود به بازار کار روسیه برای کشورهای شوروی سابق تا حدی روند مثبتی را طی می کنند، اما در همین کشورها زبان روسی عمدتا به حاشیه رانده شده است.

در مطلب حاضر سعی بر این است که وضعیت زبان روسی را در جمهوری های سابق شوروی بررسی کنیم.
 ادامه دارد ...

دریافت متن کامل (PDF)
 
کد مطلب: 1575