دکتر آزيتا همداني - دکتر مسعود حسيني پور

گذري و نظري بر سير تاريخي واژه تاجيك و تاجيكي از آغاز تا امروز

دو فصلنامه ایراس، سال ششم، شماره هشتم، پاییز و زمستان 1391، صص: 78-59
تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۹ فروردين ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۲۴
Share/Save/Bookmark
 
 
ایراس - چکیده:
تعاریف واژه «تاجيك»، گوناگون و گاه مغایر هستند و تقسیم‌بندی سیاسی جهان در سده پیش به دو بلوک شرق و غرب و مسائل پیرامونی آن بر پیچیدگی این تعاریف افزوده است. بیان مختصری از پیشینه تاریخی، تحول دستوری و رواج این واژه و نقد منتخبی از آراي گوناگون در این باره هدف اول این تحقیق و پاسخ به پرسش چیستی و کیستی واژه تاجیک است که با استناد به برخی از مهم‌ترین منابع تاریخی و تحقیقاتی کاویده شده است. چگونگی پیدایش اصطلاح «تاجیکی» به مفهوم امروزی و کلمات منسوب به آن مانند «زبان تاجیکی» و «ادبیات تاجیکی» در سده گذشته پرسش دوم این نوشته است که نویسندگان پس از بررسی و تحقیق آن را در معرض قضاوت خوانندگان و صاحب‌نظران قرار می‌دهند. در تعاریف ذکر شده از لفظ «تاجیک»، ریشه دیرین آن و البته حضور آن در حیطه فرهنگ مشترک ایران و آسیای مرکزی (به انضمام افغانستان)، دو مسأله تناقض و تعصب دیده می‌شود که مورد اول در آثار فرهنگ‌نویسان و مورخان و مورد دوم در نوشته‌های کارگزاران فرهنگی یک‌صدسال اخیر ورارود دیده می‌شود. این موضوع دهه دوم قرن بیستم باعث بروز و رسمیت‌یافتن اصطلاح جدید«تاجیکی» (به جای فارسی/ پارسي) و برخی سردرگمی‌های هویتی و گسیختگی‌های فرهنگی شد.

کلیدواژگان: تاجیک، تاجیکی، ورارود، ماوراءالنهر

دریافت متن کامل/ دانلود PDF
 
WWW.IRAS.IR
کد مطلب: 1068